کشتار غیرنظامیان؛ بیش از ۵۷ تن در دو هفته اخیر به گلوله بسته‌ شده‌اند

علی حمیدی

دو هفته پس از عید رمضان، به موازات افزایش حمله‌های جبهه مقاومت ملی در اندراب، تخار و پنجشیر، گزارش‌های متعددی از قتل، شکنجه، تیرباران و بازداشت باشنده‌گان این مناطق به ثبت رسیده است. ویدیوها و تصاویر متعدد دال بر بدرفتاری، شکنجه و تیرباران کردن غیرنظامیان در پنجشیر، اندراب و تخار وجود دارد. روزنامه ۸صبح در این مدت چندین مورد از این تیرباران‌ها را ثبت و گزارش کرده است. طبق یک بررسی اجمالی، در دو هفته پس از عید رمضان دست‌کم ۵۷ نفر در چندین ولایت کشور تیرباران شده‌اند. متهمان درجه‌ یک تیرباران کردن این افراد، نظامیان طالبان هستند. این رقم به علت سانسوری که بر رسانه‌ها اعمال شده و محدودیت دسترسی به مناطق، ممکن است کمتر از رقم واقعی باشد. بیشتر رقم تیرباران‌ها در ولایت‌های بغلان، پنجشیر و تخار  ثبت شده است. قربانیان شامل غیرنظامیان، زنان، کودکان، دانش‌آموزان، دانشجویان، دهقانان، نظامیان پیشین و اعضای جبهه مقاومت ملی هستند.

جبهه مقاومت ملی مدعی است که طالبان پس از تحمل ضربات سنگین در جبهات جنگ روبه‌رو، به گروگان‌گیری غیرنظامیان و تیرباران کردن آن‌ها روی آورده‌اند. طالبان منکر درگیری‌های جبهه‌ای در کشور هستند.

پنجشیر

در ۱۸ ثور منابع محلی از کشته شدن دو کودک توسط طالبان خبر دادند. طبق اطلاع منابع محلی، طالبان ابتدا این دو کودک را «شکنجه» کردند و سپس به رگبار بستند. این دو کودک همراه شماری از باشنده‌گان دره عبدالله‌خیل ولسوالی دره، بازداشت شده بودند، اما طالبان جسد این کودکان را به مردم تسلیم کردند. پس از عید، دره عبدالله‌خیل شاهد حمله سنگین جبهه مقاومت ملی بود که مدعی شد به طالبان «ضربات سنگین» زده است. یک فهرست در همین زمان نشر شد که نشان می‌داد طالبان نُه تن از باشنده‌گان همین دره را کشته‌اند. اتهام این افراد همکاری با جبهه مقاومت ملی بوده است؛ در حالی که منابع محلی از بی‌طرف بودن این افراد سخن می‌گویند.

در روستای تنخوی ولسوالی دره پنجشیر نیز از تیرباران شدن یک افسر ارتش پیشین خبر داده شده است. این حادثه در ۲۰ ثور رخ داد. نام مقتول جمشید بوده و به روایت منابع مردمی، طالبان وی را از خانه بیرون کردند و به رگبار بستند. اتهامی که علیه جمشید مطرح شده، نیز ارتباط داشتن با جبهه مقاومت ملی بوده است.

در ۲۵ ثور از روستای شالکچه ولسوالی پریان خبر رسیده است که طالبان به سمت دو برادر که در مزرعه مصروف کار بودند، تیراندازی کردند که در نتیجه یکی از این برادران کشته و دومی زخمی شده است. فرد کشته شده هدایت‌الله نام داشته است.

از روستای عبدالله‌خیل ولسوالی دره در ۱۸ ثور خبری مخابره شد که طالبان هشت تن به شمول یک زن را تیرباران کرده‌اند. از قربانیان به ‌نام‌های ملا فقیر، گل‌محمد، همسر گل‌محمد، سمیع‌، جلیل‌احمد، سعدالدین، گل‌زمان، خالد و عبدالرووف یاد کرده‌اند. منابع به روزنامه ۸صبح گفتند که این افراد پس از شکست طالبان در درگیری با نیروهای جبهه مقاومت ملی، بازداشت و کشته شدند. گزارش شده بود که شمار زیادی در این دوران که حمله جبهه مقاومت شدت یافته بود، بازداشت و شکنجه شده‌اند.

یک مورد قتل دیگر نیز از پنجشیر گزارش شده است که حاکی از کشته شدن یک مرد توسط طالبان به وسیله چاقو است. آن‌طور که منابع محلی گفته‌اند، طالبان این مرد را در برابر چشمان همسرش کشته شده‌اند. رویداد عصر ۱۸ ثور در ولسوالی دره ولایت پنجشیر رخ داده است. مقتول که از او به نام «عبدالخالد» یاد شده است، هیچ ارتباطی با گروه‌های مخالف طالبان نداشته است.

تخار

تخار در شمال‌شرق از ولایت‌هایی است که تحرکات نظامی جبهه مقاومت ملی پس از عید رمضان در این ولایت به‌صورت قابل دیدی افزایش یافته است. دست‌کم ۱۳ مورد تیرباران و قتل شهروندان توسط طالبان در این ولایت ثبت شده است. در یک مورد طالبان یک سرباز پولیس پیشین و سه غیرنظامی را تیرباران کرده‌اند. این حادثه در ۲۱ ثور ثبت شده و طالبان براساس روایت مردمی، دین‌محمد، سرباز پولیس را در کوچه‌ کلفگانی‌های شهر تالقان تیرباران کردند. او پس از سقوط دولتی که برایش خدمت می‌کرد، مصروف کارهای شخصی شده بود و منابع از عدم وابسته‌گی او به نیروهای جبهه مقاومت ملی سخن گفته‌اند. در همین روز سه غیرنظامی دیگر از باشنده‌گان روستای ایمند ولسوالی ورسج تخار پس از بازداشت به اتهام همکاری با جبهه مقاومت ملی به رگبار بسته شدند.

دهقانی به روایت منابع محلی در ولسوالی ورسج ولایت تخار در ۲۰ ماه ثور توسط طالبان تیرباران شد. این فرد عظیم‌الله نام داشت و پیشه‌اش دهقانی بود‌. مردم محل می‌گویند که هیچ ارتباطی با جبهه مقاومت ملی نداشت، هرچند در گذشته برای مدتی عضو نیروهای پولیس دولت پیشین بوده است. در همین روز شش نفر دیگر نیز از باشنده‌گان ولسوالی ورسج در حمله طالبان کشته شدند و یک نفر دیگر تیرباران شده است.

یک روز پس از حادثه نیز از تخار گزارش شد که طالبان برادر یکی از فرماندهان نیروهای امنیتی پیشین را کشته‌اند. از این فرد به نام احمدشاه یاد شده است که برادر «محبوب» یکی از فرماند‌هان پیشین بود. او را در روستای «انوی تگاب قوندوز» ولسوالی ورسج نخست از خانه‌اش بیرون و سپس تیر‌باران کردند. در آخرین و تازه‌ترین مورد، منابع محلی از ولسوالی رستاق تخار خبر دادند که طالبان یک تن را در این ولسوالی تیرباران کرده و جسدش را پیش سگ انداخته‌اند. این فرد صلاح‌الدین نام داشت و پیش از سقوط نظم جمهوریت در چوکات نیروهای خیزش مردمی وظیفه اجرا کرده است. به گفته این منابع، صلاح‌الدین با تسلط طالبان به ایران رفته بود، اما پس از برگشت، در ۲۲ ثور بازداشت شده بود. به گفته این منابع، اعضای خانواده صلاح‌الدین پس از تلاش‌های زیاد جسد او را از یک محل دور پیدا کردند که یک بخش بدن او را سگ‌ خورده بود. منابع محلی همچنان تأیید می‌کنند که طالبان سه تن از همکاران سابق صلاح‌الدین را نیز بازداشت کرده‌اند که تاکنون از سرنوشت آنان اطلاعی در دست نیست.

بغلان

شمار موارد تیرباران شدن افراد توسط طالبان در ولایت بغلان که ثبت شده است، به ۱۵ مورد در دو هفته می‌رسد. ولسوالی اندراب ولایت بغلان از جغرافیای اصلی مقاومت علیه طالبان به شمار می‌رود. در ۲۰ ثور گزارش شد که طالبان در ولسوالی ده‌صلاح اندراب بغلان هفت غیرنظامی را تیرباران کردند‌. گفته می‌شود این «کشتار انتقام‌جویانه» پس از حمله جبهه مقاومت بر موتر حامل طالبان در دره قاسان ولسوالی ده‌صلاح صورت گرفته است. در مورد قربانیان گفته شده است که هیچ ارتباطی با جبهه مقاومت ملی نداشته‌اند. آن‌ها همچنان عضو نیروهای پیشین امنیتی نیز نبوده‌اند.

در ۲۳ ثور گزارش شد که طالبان یک غیرنظامی را تیرباران کردند. از این فرد به نام گل‌رحمان یاد شده است. او برای پنج روز از سوی طالبان شکنجه شده بود تا آدرس فرماندهان جبهه مقاومت ملی را بدهد.

تیرباران شدن سه تن دیگر نیز در ولسوالی اندراب ولایت بغلان در ۲۵ ثور گزارش شده است. این افرد پس از شکنجه، کشته شدند. قربانیان حسن مشهور به حسنک از روستای انامک، عبدالغنی از روستای باغ‌دره و مجاهد از قریه اولاد بوده‌اند. در وصف این افراد نیز گفته شده است که هیچ ارتباطی با جبهه مقاومت ملی نداشته‌اند، اما به همین «ظن» تیرباران شده‌اند.

همین‌طور طالبان در اندراب‌ها دو جوان را در روستای دره شو پل‌‌حصار اندراب‌ها تیرباران کردند. این افرد هیچ ارتباطی با جبهه مقاومت ملی نداشته‌اند. این دو دانش‌آموز در ۲۱ ثور تیرباران شدند.

بلخ

از تیرباران شدن دو غیرنظامی در ولسوالی مارمل ولایت بلخ نیز در ۲۱ ثور گزارش شد. از این افراد به نام‌های شریف‌شاه فرزند برات و حبیب‌الرحمان مهاجر یاد شده‌ است. گفته شده است که این دو تن هیچ وظیفه دولتی و خصومت شخصی با کسی نداشته‌اند، اما طالبان شب‌هنگام آن‌ها را از خانه‌های‌شان بیرون کشیده و تیرباران کردند. از کشته شدن یک راننده تاکسی نیز در بلخ گزارش شده است. گفته شده است که این راننده توسط افراد ناشناس در حالی که از مرکز ولسوالی خلم به سوی شهر مزارشریف در حرکت بود، سر بریده شده است. این حادثه در یک ایست بازرسی که گویا مربوط طالبان بوده، رخ داده است. در ولایت غزنی نیز از تیرباران شدن یک پسر و یک دختر گزارش شده است. البته این موضوع به طالبان نسبت داده نشده و مسایل خانواده‌گی علت آن یاد شده است.

لوگر

در لوگر اما یک جوان در ۲۳ ثور در روستای حصارک شهر پل‌علم تیرباران شد. این جوان باشنده ولایت پکتیا بوده است. گفته شده است که تیرباران این افرد ناشی از خصومت شخصی بوده است. اما دو روز پیشتر از این حادثه گزارش شد که طالبان پس از یک مشاجره لفظی، مردی را به رگبار بسته‌اند. این مرد حاجی عبدالعلی نام داشت و پس از مشاجره لفظی با افراد آدم‌خان کوچی، از فرماندهان محلی طالبان در این ولایت، کشته شد. این رویداد در روستای عثمان‌خیل ولسوالی ازره ولایت لوگر رخ داد. بسته‌گان فرد کشته ‌شده می‌گویند که خانواده او با مسوولان طالبان در ولسوالی ازره لوگر موضوع را در میان گذاشته‌اند؛ اما تا هنوز هیچ واکنشی از سوی این گروه دیده نشده است.

سمنگان

در سمنگان طالبان در ولسوالی روی دوآب یک نفر را به ظن عضویت در جبهه مقاومت ملی کشته‌اند. این فرد فیروز نام داشت و از مربوطات روستای آب‌خورک ولسوالی روی دوآب سمنگان بود. او سابقه خدمت در ارتش را نیز داشته است. در فاریاب از تیرباران شدن یک دختر توسط شوهر خواهرش گزارش شده است.

کابل

در کابل طالبان روز ۲۴ ثور یک تاجر را در ساحه خیرخانه در ایست بازرسی کشتند. این فرد محمدهادی امیری مشهور به ببرک امیری بود. در یک مورد دیگر، طالبان یما نسیمی، دانشجوی دانشگاه کابل و از باشنده‌گان ولسوالی خوست و فرنگ بغلان نیز را گویا به دلیل این‌که از ولسوالی خوست‌وفرنگ ولایت بغلان بوده، در شهر کابل کشته‌اند. این ادعایی است که بسته‌گانش مطرح کرده‌اند. گفته شده است که او را به فریب از خانه بیرون خواسته و سپس تیرباران کرده‌اند.

هرات

در ولایت هرات نیز موردی از قتل و تیرباران افراد گزارش شده است. در یک مورد طالبان محمد‌آصف سلطانی، نظامی پیشین را به رگبار بستند که در ۱۲ ثور گزارش شد. محمد‌آصف سلطانی در حکومت پیشین رتبه تورنی داشت و به‌حیث فرمانده تولی در ریاست امنیت ملی هرات کار کرده بود. با سقوط هرات به دست طالبان، این نظامی پیشین به کابل رفت و مدتی در آن‌جا باقی ماند و سپس به هرات برگشت. یکی از آشنایان این نظامی پیشین می‌گوید که طالبان آصف سلطانی را پس از بازگشت از کابل به وظیفه خواستند و مدتی در ریاست استخبارات طالبان در هرات سربازان این گروه را تعلیمات نظامی می‌داده است. یکی دیگر از نزدیکان این نظامی پیشین در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید با آن‌که طالبان دوباره آصف سلطانی را به وظیفه خواستند، اما همیشه تحت تعقیب این گروه بوده است. محمد‌آصف سلطانی، به دلیل بی‌باوری و فریبی که نسبت به طالبان داشت، قرار بود به بیرون از کشور برود، اما گزارش شد که طالبان او را در منطقه پل رنگینه با ضرب چاقو کشتند.

طالبان در ۱۷ ثور اعلام کردند که دو تن را به این دلیل کشته‌اند که یک جنگ‌جوی این گروه را کشته بودند. گفته شده است که این افراد در درگیری مستقیم با طالبان کشته شده‌اند. یک روز پیشتر یک جنگ‌جوی طالب در ساحه خواجه‌تاک شهر هرات از سوی دو فرد مسلح ناشناس به قتل رسیده بود. در ۱۹ ثور گزارش شد که طالبان راننده تاکسی را کشته‌اند. این رویداد در ناحیه پانزدهم شهر هرات به وقوع پیوسته بود.

پروان

در ولایت پروان از تیرباران شدن یک نظامی پیشین گزارش شده است. این فرد روح‌الله نام داشت. در ۱۵ ثور گزارش شد که افراد مسلح او را در برابر خانه‌اش تیرباران کرده‌اند. طالبان به انجام این کار متهم شده‌اند.

ارزگان

ولایت ارزگان در جنوب نیز یک مورد تیرباران دو نظامی پیشین را شاهد بوده است. هرچند گفته شده است که افراد ناشناس این دو نظامی پیشین را در ۱۵ ثور به‌گونه مرموز تیرباران کرده‌اند. طالبان علت کشته شدن آن‌ها را دشمنی شخصی عنوان کرده‌اند.

گفتنی است که رقم تلفاتی که در این گزارش از آن یاد شده است، به علت عوامل بسیار ممکن دقیق نباشد. مواردی از قتل و کشتار و تیرباران شدن در ولایت‌ها ثبت نشده است و یا طالبان مانع رسانه‌ای شدن آن شده‌اند.

یک گزارش تحقیقی نیویارک تایمز که چندی پیش نشر شد، نشان می‌داد که طالبان حدود ۵۰۰ نفر از نظامیان پیشین و کارمندان دولت را پس از گرفتن قدر ناپدید کرده و یا کشته‌اند.

به‌تازه‌گی نهادهای حقوق بشری تیرباران شهروندان در ولایت‌های شمالی کشور به دست طالبان را جنایت جنگی خوانده‌اند. موضوع تیرباران شدن افراد، آواره‌گی و بازداشت و شکنجه غیرنظامیان در شمال کشور واکنش گستره را در قبال داشته است. بسیاری از چهره‌های سیاسی، جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری آن را مصداق جنایت جنگی خوانده و محکوم کرده‌اند. طالبان اما کشتار غیرنظامیان را «شایعه» می‌خوانند.

دکمه بازگشت به بالا