خیرخانه داوانی(کوتلی)ده آغیر تیربندلیک؛ هر آقشام شهرلیکلر اوچون دهشت‌گه ایلنوچی یۉل

الینا قلم

کابل شهریده‌گی کوتل خیرخانه حدودیده‌گی بیر قطار اهالی، اوشبو یۉلده یوزه‌گه کېلگن جدی تیربندلیکدن ناراضی اېکنلیک‌لرینی بیلدیریشدی. اولر نینگ ایتیشیچه، طالبان اوشبو معماگه اعتبار بېرمه‌گنی سبب، اولر ساعتلب یۉل تیربندلیگیده قالیشگه مجبور بۉلماقده. اهالی معلوماتیگه کۉره‌، بو تیربندلیک کېچکی ساعتلرده باشلنیب، ساعتلر دوامیده‌ دوام اېته‌دی و تورلی معمالرنی یوزه‌گه کېلتیره‌دی. شو سببلی، ایریم هیداوچیلر کوتل خیرخانه تامان حرکت قیلیشنی ایسته‌مه‌یپدی.

حدود اهالیسی، ۸صبح گزېته‌سیگه بېرگن صحبت‌لریده اوشبو یۉلنی کېنگه‌یتیریشنی طلب قیلیشگن. اولر تأکیدلشیچه، اگر اوشبو حدودده تیربندلیکنی باشقریش بۉییچه‌ تېزکار چاره‌لر کۉریلمسه‌، معما کوندن-کونگه کوچه‌ییب باره‌دی. اهالی طالباندن یۉلنی ترتیبگه سالیش، منتظم پسته‌لر تشکیل اېتیش و تیربندلیکنی ثمره‌لی نظارت قیلیش بۉییچه‌ عملی چاره‌لر کۉریشنی سۉره‌ماقده.

کوتل خیرخانه حدودی اهالیسی، شیرشاه نینگ ایتیشیچه، ترانسپورت واسطه‌لری یېتیشمسلیگی و تیربندلیک سببلی او اۉز حرکتی اوچون بایسکل ساتیب آلگن. او قۉشیمچه‌ قیلیشیچه، تیربندلیک آره‌سیده پایدل هیده‌شنی مو‌ترده ساعتلرلب کوتیشدن افضل کۉره‌دی، شونده اویگه و ایش جاییگه اۉز وقتیده یېتیب باریشی ممکن.

شیرشاه شونده‌ی ایتشیچه: «دستلب مېن لینی موترلری بیلن حرکت قیلردیم، لېکن یۉل یامان و تیربندلیک حقیقتاً هم نفس آلگنده قیین و چیده‌ب بۉلمه‌یدی؛ ساعتلر مو‌ترده اۉتیریب یۉل آچیلیشینی کوتیش کېره‌ک بۉله‌دی. بو معمالرنی کۉرگچ، مېن بایسکل ساتیب آلدیم، شونده اېرته‌لب و کېچقورون اۉز وقتیمده یېتیب باره‌من. فقط اۉتیریب کوتیشدن کۉره‌، اۉز ترانسپورت واسطه‌نگ بۉلسه یخشیراق. قچانگچه تیربندلیکده قاله‌میز؟ طالبان هم آدملر معمالریگه اعتبار بېرمه‌یدی. شو پیتلرده یۉللر بیرآز قیلینر اېدی، لېکن شونده‌ی معمالر هم موجود اېدی.»

باشقه‌ بیر اهالی، عبدالله، اېسه اوشبو یۉلده‌گی جدی تیربندلیک اهالی نینگ حیاتینی جدی روشده قیینلشتیره‌یاتگنینی بیلدیره‌دی. او قۉشیمچه‌ قیلیشیچه، طالبان بو مسأله‌گه اعتبار بېرمه‌یدی و تیربندلیکنی کمه‌یتیریش بۉییچه‌ هېچ قنده‌ی چاره‌ کۉرمه‌دی. اونینگ ایتیشیچه، اگر کیمدیر ساعت ۶ اطرافیده کوتل تامان یۉل آلماقچی بۉلسه، ۸ یاکه حتا ۹ گچه یۉلده قاله‌دی.

عبدالله شونده‌ی ایتیشیچه: «کوتل‌ده‌گی تیربندلیک شونده‌یکی، حاضر ساعت آلتیده؛ اگر کوتل خیرخانه تامان باریشنی خواهله‌سنگ، ۸ یاکه ۹ گچه ترانسپورت تاپیب بۉلمه‌یدی. یۉل یامان و تیربندلیک جوده‌ کته‌. مو‌ترلر عموما یوقاریگه چیقه آلمه‌یپدی. کېچه‌ بیر تکسی هیداوچیسی ایتدی، ساعت ۱۲:۱۵ ده حرکت قیلدیک و ساعت ۲:۳۰ده ینه‌ سرای شمالیده گه قیتدیک. بونگه قۉشیمچه‌ روشده، کېچقورون افلاسلیک، چنگ و کوچلی شمال بیلن بیرگه‌. راستدن هم بو یۉل نینگ حالتی جوده‌ یامان دیر.»

اوشبو کابل اهالیسی شونده‌ی ایتیشیچه: «سرای شمالی‌دن کوتل‌گچه کرایه‌سی ۱۰ افغانی، اده مزار تامان اېسه۲۰ افغانی. لېکن مو‌ترلر ۳۰ افغانی سۉره‌یدی. فقط عدالتلی هیداوچیلر شونچه‌ آله‌دی، لېکن عدالتسیز هیداوچیلر کوتل، قره‌باغ و شکردره یۉللرینی ۵۰ افغانی سۉره‌یدی و کۉپراق آدمدن پول آلیشگه حرکت قیله‌دی. اهالی اېسه مو‌تر یۉقلیگینی کۉریب، چرچه‌گن پیتده، مجبور بۉلیب شو پولنی تۉله‌یدی.»

حدود نینگ باشقه‌ بیر اهالیسی، احمد، ایتیشیچه: «توشدن کېین بو یۉلده یۉلاوچی ترانسپورت واسطه‌لری نینگ جدی یېتیشمسلیگی آدملر اوچون معمالر یره‌تماقده. لینی واسطه‌لری دېیرلی حرکت قیلمه‌یدی و آدملر اجاره‌گه آلیشگه مجبور بۉله‌دی. توشدن کېین مو‌ترلر سانی جوده‌ کمه‌یه‌دی. ۳۱۵ خیرخانه حدودیده ساعت کېچگچه مو‌تر تاپیش ممکن، لېکن کېچقوروندن کېین برچه‌ مو‌ترلر اجاره‌گه آلینگن بۉله‌دی و جوده‌ کم اوچره‌یدی. شونینگدېک، ۵۰۰ فامیلی حدودیده لینی مو‌ترلری نینگ کۉپی خیرخانه نینگ کته‌ حدودلریگه یۉل آله‌دی.»

ینه‌ بیر حدود اهالیسی، محمد عظیمی، کابلده‌گی یۉل تیربندلیگی نینگ سببینی طالبان نینگ باشقرووده‌گی ضعیفلیگیده کۉره‌دی. او شونده‌ی ایتشیچه: «اگرپارک قیلیشلر تۉغری جایلشتیریلگن و کېره‌کلی جایلرده بۉلسه، شهر درجه‌سیده‌گی تیربندلیک کمه‌یه‌دی. ناتۉغری جایلشتیریلگن پارکلر آدملرنی مو‌ترلرینی تورلی نقطه‌لرده قالدیریشگه مجبور قیله‌دی. شو بیلن بیرگه‌، یۉل بۉییده‌گی قۉل‌باله‌‌ سودا ساتووچیلر، تیربندلیکنی باشقریشده‌گی ضعیفلیک و شهرده‌گی ناتۉغری اساسی توزیلمه یۉل تیربندلیگیگه سبب بۉله‌دی. اوشبو سودا ساتووچیلر یۉلنی تۉسیب قۉیسه، مو‌تر تاپیش دېیرلی امکانسیز بۉله‌دی و آدملر اۉز اویلریگه اۉز وقتیده یېتیب باره آلمه‌یدی.»

کوتل خیرخانه کابلده‌گی اېنگ گوجوم یۉللردن بیری حسابلنه‌دی؛ بو یۉل آرقه‌لی آدملر حرکت قیله‌یاتگنده ساعتلرلب کوتیشگه مجبور بۉله‌دی. حدود اهالیسی اوشبو یۉلنی کېنگه‌یتیریشنی طلب قیلماقده و اونی کابلنی شمالی ولایتلر بیلن باغلاوچی اېنگ مهم‌ یۉللردن بیری دېب بیله‌دی.

یۉل تیربندلیگی فقط کوتل خیرخانه بیلن چېکلنمه‌یدی؛ کابل نینگ کوته‌سنگی، کارته نو، وزیر اکبرخان و دشتی برچی حدودلری هم شونگه اۉخشه‌ش معمالرگه دوچ کېلماقده. شونگه قره‌مه‌ی، طالبان شهر نینگ تورلی حدودلریده یۉل قوریلیشی لایحه‌لرینی عملگه آشیرماقده و کۉپچیلیک یۉللر ایکی تامانلمه یۉللر صفتیده برپا اېتیلگن.

دکمه بازگشت به بالا