طالبان و دینی مدرسهلر کوپهیشی؛ قندوز مدرسهلریده بعضی قیزلر طالبان بیلن اویلنیش گه قیزیقماقده
آلتینچی صنف دن یوقاری قیز اوقووچیلر نینگ تعلیمی گه یرهتیلگن چېکلاولردن سۉنگ، کوپینچه قیزلر رسمی و نارسمی دینی مدرسهلر گه مراجعت قیلگنلر. قندوز دهگی اوشبو قیزلردن بیرقطاری نینگ ایتیشلریچه، مکتبلر آچیق پیتیده حتا ترغیب قیلیش و تېکین طرزده دینی مدرسهلر گه بارمس اېدیلر. شونینگدیک گزارش نینگ معلوماتلری اساسیده طالبان دینی مدرسهلردهگی قیزلر گه اولر خذمت اوچون یرهتیلگن سیاسی ایشلر و دولتدارلیک مسألهلرده ارهلشمسلیکلرینی اېتهدیلر. حاضرگی کونده اوشبو ولایتده ۵۰۰ مکتب و ۸۹۹ دینی مدرسه فعالیت آلیب بارماقده و کوپینچه مدرسهلر سۉنگی ایکّی ییلده قوریلگن.
آلتینچی صنف دن یوقاری قیزلر نینگ مکتب گه باریشی منع اېتیلگچ، قندوز ولایتیده تعلیمدن محروم اېتیلگن بیرقطار قیزلر دینی تعلیم اوچون مذکور ولایتده رسمی و نارسمی دینی مدرسهلر گه یوز کېلتیرگنلر. بو قیزلر نینگ ایتیشلریچه، مکتبلر ایشیگی آچیق پیتیده اېنگ آز سانده قیزلر دینی مدرسهلر گه بارر اېدیلر و حتا خصوصی دینی مدرسهلر قیزلر نینگ ترغیب اېتیش و اعتبارینی قرهتیش اوچون اولر دن هېچ پول آلمسدی. اولر گه کوره، حاضرگی کونده نهفقط بو مدرسهلر نینگ خرهجتی کوتاریلگن بلکه جای یوقلیگی طفیلی قیزلر قیینلیک بیلن شامل بولهدیلر.
گزارش نینگ معلوماتلری اساسیده، حاضرگی کونده یوقاری یاشی بولگن و آلتینچی صنف دن یوقاری قیزلر دینی مدرسهلر گه باریب و طالبان اولر نینگ باریشی گه هېچ توسقینلیک قیلمهیدی.
عینحالده، قندوز ده طالبان محلی رسمیلری نینگ ایتیشلریچه، بو ولایتده قیزلر و ییگیت بالهلر گه عاید ۵۰۰ مکتب فعال دیر. اولر نینگ ایتیشلریچه، سۉنگی ایکّی ییلده قندوز ولایتیده قیزلر و ییگیتلر گه عاید ۸۰۰ دینی مدرسه قوریلگن.
اوشبو دینی مدرسهلردن بیرقطاری مخصوص قیزلر گه عاید که اویلر و علیحده مدرسهلرده عیاللر تامانیدن تدریس بولهدی. قیزلر گه عاید مدرسهلر قندوز ده طالبان محلی رسمیلری تامانیدن قۉللب-قوتلنهدی. طالبان نینگ بو عملدارلری تامانیدن دینی مدرسهلردن فارغ بولگنلر نینگ مراسملری مخصوص و طنطنهلی طرزده نشانلنهدی.
حاضرگی کونده طالبان گروهلری رسمیلریدن بیرقطاری جهادی مدرسهلر اېگهسی دیر که قیزلر و ییگیت بالهلر او ییرده بو گروه نینگ اېستهگیده بولگن دینی مسألهلرنی تعلیم کورهدیلر. ۸صبح کوندهلیگی نینگ معلوماتلری گه کوره، قندوز ولایتی شهری و قیشلاقلریده بو مدرسهلر نینگ کوپینچهسیده طالبان نینگ قانون و اسلوبی ده بولگن نرسهلر اۉرگه تیلماقده.
قندوز ولایتیده طالبان نینگ دینی مدرسهلریده تعلیم بیلن مصروف بیرقطار قیزلر نینگ ایتیشلریچه، کېلهجک اوچون امیدلری کوپ اېدی، بیراق دینی مدرسهلرده اولر گه عیاللر ایرککلر گه خذمت قیلیش اوچون یرهتیلگن و سیاسی ایشلر و دولتدارلیک مسألهلر گه ارهلشمسلیکلری اورگه تیلهدی. مذکور قیزلر گه کوره، ایکّینچی مرته تورموش قوریش گه قرشیلیک کورسهتیش «الله نینگ امری» گه قرشیلیک کورسهتیش دیر و اولر ایرلری نینگ امری دن پیرویلیک قیلیشلرینی اېتهدیلر.
قندوزلیک قیزلردن بیری عادله (مستعار) مکتب ده اونینچی صنف گه قدر درس اوقیگن. اونگه کوره، باشقه قیزلر کبی ایشسیزلیک و روحی قیینچیلیکّه چلینمسلیگی اوچون دینی مدرسه گه یوز کېلتیرگن. اونگه کوره، طالبان نینگ دینی مدرسهلریده «قیین عرب تیلیدهگی کتابلر گه قۉشیمچه، دینی کتابلر، ایردارلیک مسألهلری، ایکّینچی، اوچینچی و تورتینچی بار تورموش قوریش نی عادی کورسهتیش و عیاللر نینگ وظیفهسی ایشلش و نان تاپیش اېمس بلکه اولر نینگ وظیفهسی اوی ده باله تربیهلش دیب اورگه تیلهدی. قندوزلیک بو قیز گه کوره، دینی مدرسهلر ده اولر گه ادارهلر ده نامحرم ایرککلر بیلن بیرگه ایشلب و کوپ گناه گه چلینگنلری اېتیلهدی.
حاضرگی کونده دینی مدرسهلر قیزلر نینگ قبول قیلیش اوچون مخصوص شرایط و محدودیت وضع اېتگن. دینی مدرسهلر نینگ قاعدهسی اساسیده، قیزلر دینی مدرسهلر ده قبول بولیش اوچون «بوتونلی قاره حجاب» ده بولیشی شرط دیر.
زهرا (مستعار) مکتب یانیده، آلتی ییلدن بېری دینی مدرسه ده درس اوقیب کېلهیاتگن قیزلردن بیری دیر. اونینگ ایتیشیچه، بیر ایرکک نینگ ایکّینچی و اوچینچی خاتینی بولیش اوچون هېچ قیینچیلیگی یوق. اونگه کوره، بیر ایرکک نینگ ایکّینچی و اوچینچی خاتینی بولگن حالده، تقدیری شو اېکن اونی قبول قیلهدی. بو ایشنی قبول قیلمسلیک الله نینگ بویروغی گه قرشیلیک کورسهتیش دیر و تورموش قوریشدن اول ییگیت یا کیشی نینگ سیویش «حیاسیزلیک و کېچیریب بولمس گناه» دیه ایشانهدی، زهرا.
نجیلا (مستعار) مکتب دن فارغ بولیشیگه یالغیز بیر ییل قالگن اییتشیچه، دینی مدرسه نینگ درسلرینی اوقیش قیین دیر. اونگه کوره، ینگیدن دینی مدرسهلر گه بارهدیگن قیزلر طالباندن نفرتلنهدی بیراق استه-سېکین اۉزگریب و حتا اولردن بیرقطاری طالبان جنگریلری بیلن تورموش قوریش گه علاقهمند بولهدیلر. نجیلاگه کوره: «دینی مدرسه ده اطراف ده نیچه مراتبه خالهم نینگ قیزی بیلن باردیم. قیزلر گه بیر قطار کیشیلر تامانیدن انده-سنده طالبان تېزیمی تبلیغ بولهدی. حاضر قیزلر نینگ تورموش قوریش گه هېچ قیینچیلیگی یوق. اۉتمیشده بیر قیزنی اولدیرسنگیز، طالب نی قبول قیلمس اېدی.»
اونینگ بیاناتی اساسیده، مکتب یا ده بیلیم یورت دن فارغ بولگن قیزلر بیر طالب نی ایر اولهراق قبول قیله آلمهیدی و نیچه مراتبه طالبان اوشبو قیزلرنی سۉرهب بارگنده سلبی جواب قیتریلگن.
شو بیلن بیرگه، طالبان حاکمیتیده دینی مدرسهلرده دینی درس اوقیاتگن قیزلر، بو گروه جنگریلری نینگ ایکّینچی، اوچینچی یا ده تورتینچی خاتینی بولیش گه حاضر و اولر بونی قبول قیلهدی.
عینحالده منبعلر گه کوره، قیزلر بعضی پیتلر استادلری تامانیدن طالبان بیلن تورموش قوریش اوچون ترغیب بولهدیلر و استادلر قیزلردن طالبان جنگریلری اوچون ساوچیلیک قیلهدی.
منبعلر نینگ ایتیشلریچه، حاضرگی کونده قندوز شهری اطرافی و تومنلریده کوپینچه دینی مدرسهلر رسمی طرزده طالبان تامانیدن ثبت اېتیلگن و طالبان اولر نینگ استادلری گه معاش بیریب و مدرسهلرنی قۉللب-قوتلهیدی؛ بیراق قندوز شهری ده دینی مدرسهلر حاضرگچه طالبان تامانیدن قۉللب-قوتلنمهیدی.
بیلیم ایش بیلرمانلری نینگ ایشانچی گه کوره، طالبان دینی مدرسهلرنی قوریب و اولرنی قۉللب-قوتلش بیلن قیزلر مکتبلری نینگ آچیشگه علاقهلری یوق. اولر نینگ ایتیشلریچه، قیزلر مکتبلرده اېرکین و طالبانی مفکور دن اوزاق تربیه بولیب و ناراضی قیزلر کبی اولر نینگ سیاستلری گه ناراضیلیک بیلدیرهدیلر.
عینحالده، طالبان سۉنگی ایکّی ییلده ایکّینچی، اوچینچی و تورتینچی مراتبه تورموش قوریش اوچون بیر-بیری بیلن رقابت قیلیب کېلگنلر. قندوز دن ۸صبح کوندهلیگی نینگ معلوماتی اساسیده طالبان کوپینچه پیتلر ایکّینچی، اوچینچی و تورتینچی نکاح اوچون قیزلردن ساوچیلیک قیلهدیلر، بیراق اولر قبول قیلیشمهیدی. قندوزدهگی موثق معلوماتلر اساسیده بو گروه نینگ عملدارلری و جنگریلری، قیزلرنی جبر دن تورموش قوریش گه زورلهیدیلر.





