دوالشمی یاکه سودا؟ هیداوچیلر اسلامقلعه قتناو یۉلیده طالباننینگ حقارتلری و تاولمچیلیگیدن شکایت قیلماقده
نیما
منبعلر هراتدن خبر بېریشیچه، اسلامقلعه عمومی قتناو یۉلیده ترانزیت یوک موترلرینینگ بیر قطار هیداوچیلری مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیکده عیبلنیب، طالبان تامانیدن حبسگه آلینماقده و شهردهگی یۉلاوچی ترمینالینینگ شرقی قِسمیده جایلشگن، «۴۰۰۰» نامی بیلن مشهور کمپگه آلیب کېتیلماقده. منبعلرنینگ اَیتیشیچه، مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیک بۉییچه اۉتکزیلگن تېست نتیجهسی ایجابی چیققن هیداوچیلر ۳۰ مینگ افغانیگچه پول تۉلهش عوضیگه دوالنیش جریانیدن اۉتمسدن و شفاکارلر تصدیغیسیز کمپدن آزاد اېتیلیب، ینه اۉز ایشلریگه قیتماقده. منبعلر بو جریان بیر بیزنسگه ایلنگنینی، طالباننینگ هراتدهگی مخدره مادّهلرگه قرشی کورهش باشقرمهسی اَیریم مسؤوللری همده کمپ رهبرلری هم بو ایشگه علاقهدار اېکنینی دعوا قیلماقده. اولر، شونینگدېک، اوشبو مرکزدهگی تازهلیک و ساغلیق شرایطینینگ یامانلیگی، حبسگه آلینگنلر سانینینگ حددن تشقری کۉپلیگی، امکانیتلر یېتیشمسلیگی و هیداوچیلرگه نسبتاً حقارتلی مناسبتدن شکایت قیلماقده. منبعلرنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیک بۉییچه تېستلر گذره تومنیدهگی ۱۵۰ اۉرینلی شفاخانهده اۉتکزیلهدی. اوشبو تېستلرده چرس، شیشه، تریاک، الکول و هیرویین کبی مادّهلر تېکشیریلهدی.
هراتدهگی منبعلرنینگ اَیتیشیچه، اسلامقلعه یۉلیده مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیکده عیبلنیب، طالبان تامانیدن حبسگه آلینهیاتگن ترانزیت یوک موترلری هیداوچیلرینینگ بیر قِسمی پول تۉلهش عوضیگه ینه آزادلیککه چیقریلماقده. منبعلرگه کۉره، طالبان اسلامقلعه یۉلیده ترانزیت یوک موترلری هیداوچیلریدن مخدره مادّهلر استعمالی بۉییچه تېست آلهدی و نتیجهسی ایجابی چیققن شخصلرنی هرات شهریدهگی یۉلاوچی ترمینالینینگ شرقی قِسمیده جایلشگن، «۴۰۰۰» نامی بیلن مشهور کمپگه آلیب بارهدی. منبعلرنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اوشبو کمپ حاضر ترانزیت یوک موترلری هیداوچیلری آرهسیده «۸۰۰۰» نامی بیلن تنیلگن و اولر اوچون قماقخانهگه اۉخشش جایگه ایلنگن.
منبعلردن بیری اوشبو مرکزده حبسگه آلینگنلر آغیر شرایطلرده و چېکلنگن امکانیتلر بیلن سقلنهیاتگنینی اَیتهدی. مذکور منبعنینگ دعوا قیلیشیچه، اَیریم حبسگه آلینگنلر، اینیقسه، مادّی امکانیتی بار شخصلر، ۳۰ مینگ افغانی تۉلهش عوضیگه دوالنیش جریانیدن اۉتمسدن و شفاکارلر تصدیغیسیز کمپدن آزاد قیلینیب، ینه اۉز ایشلریگه قَیتیشلری ممکن. منبعنینگ اَیتیشیچه، اَیریم شخصلر اۉز آبروسیگه ضربه یېتیشی و حبسگه آلینگنلیک تاریخی آشکار بۉلیشیدن خواطرلنیب، کمپده یوز بېرهیاتگن واقعهلر حقیده گپیریشنی ایستهمهیدی.
ینه بیر منبع اوشبو کمپده مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیکده عیبلنگن هیداوچیلرنینگ حددن تشقری کۉپ سقلنیشی و ساغلیق شرایطینینگ یامانلیگیدن خواطر بیلدیریب، حتا مناسب حاجتخانه هم یۉقلیگی و اېنگ عادی ساغلیق قاعدهلریگه هم رعایه اېتیلمسلیگینی اَیتهدی. منبعنینگ سۉزلریگه کۉره، کمپدهگی تازهلیک حالتی نهایتده یامان و اچینرلی بۉلیب، هېچ کیم او یېرده حتا بیر کون هم قالیشنی ایستهمهیدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، حبسگه آلینگنلر امکان قدَر تېزراق آزادلیککه چیقیش اوچون پاره بېریشگه اورینماقده.
اوشبو منبع، شونینگدېک، طالباننینگ مرکزدهگی هیداوچیلرگه نسبتاً باسیم اۉتکزیشی و حقارتلی مناسبتده بۉلیشینی فاش اېتیب، شوندهی دېیدی: «اولر آدملرگه شو قدَر ظلم قیلهدی که احتمال، هېچ بیر قماقخانهده بوندهی مناسبت کوزهتیلمهیدی. بو یېر قماقخانهدن هم بدتر. پولی بار هیداوچیلرنی کۉپراق حبسگه آلیب، بو یېرگه آلیب کېلیشهدی، کېین اېسه پول عوضیگه آزاد قیلیشهدی. بو جریان بیر بیزنسگه ایلنگن».
منبعلر اوشبو کمپدهگی تازهلیک و ساغلیق شرایطی نهایتده یامان و اچینرلی اېکنینی دعوا قیلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، اوشبو کمپده قریب سکّیز مینگ نفر بېمار یامان شرایطلریده سقلنماقده و اولرنینگ احوالیگه عموماً اعتبار قرهتیلمهیپتی.
ینه بیر منبع هیداوچیلردن پول اوندیریش کتّه بیزنسگه ایلنگنینی دعوا قیلیب، طالباننینگ هراتدهگی مخدره مادّهلرگه قرشی کورهش باشقرمهسی رهبری، شونینگدېک، کمپ باشلیغی و اونینگ اۉرینباسری هم بو جریانگه علاقهدار اېکنینی اَیتهدی. منبعنینگ سۉزلریگه کۉره، بو جریانده کېنگ دایرهدهگی شخصلر اشتراک اېتیب، تورلی بهانهلر بیلن هیداوچیلردن پول اوندیرماقده.
اوشبو منبعنینگ اَیتیشیچه، مخدره مادّهلر استعمالی بۉییچه تېستلر ۱۵۰ اۉرینلی شفاخانهده اۉتکزیلهدی و اولرده چرس، شیشه، تریاک، الکول همده هیرویین کبی مادّهلر تېکشیریلهدی. منبع، شونینگدېک، شخصلرنی مخدره مادّهلر استعمال قیلگنلیکده عیبلب، قانونی جریانلرگه رعایه قیلمسدن حبسگه آلیش، ایشانچلی تېستلردن فایدهلنمسلیک و تېست نتیجهلریگه اعتراض بیلدیریش حقوقینی تأمینلهمسلیک حبسگه آلینگنلرنینگ حقوقلری بوزیلیشی همده تورلی سوءاستعماللیکلرگه یۉل آچیشینی تأکیدلهیدی.
بو حالت اوّل هم مخدره مادهلرگه مبتلا بۉلگن شخصلرنی دوالش اوچون تشکیل اېتیلگن اوشبو کمپدهگی شرایط یوزهسیدن کۉپلب شکایتلر اعلان قیلینگن بیر پیتده یوز بېرماقده. بیراق طالبان بو شکایتلرنینگ بیرارتهسیگه جواب بېرمهگن و مخدره مادهلرگه مبتلا بۉلگن شخصلرنی اۉز اصولی بیلن ییغیش همده جزالش جریانینی دوام اېتتیرماقده.
اوّل هم اجتماعی ترماقلرده ویدیولر ترقهلگن بۉلیب، اولرده طالبان جنگریلری معتادلیککه مبتلا بۉلگن شخصلرنی قمچیلهیاتگنی و قیش موسمیده اولرنینگ باشیدن ساووق سوو قویهیاتگنی عکس اېتگن اېدی. طالباننینگ دوالش اصولی ساغلیقنی سقلش ساحهسی متخصصلری تامانیدن هم بیر نېچه بار تنقید قیلینگن.
طالباننینگ هراتدهگی مخدره مادّهلرگه قرشی کورهش باشقرمهسی ۱۴۰۲-ییلده اۉشه پیتده ولایتده ۷۰ مینگ نفردن آرتیق کیشی مخدره مادّهلرگه مبتلا بۉلگنینی معلوم قیلگن اېدی. اولرنینگ بېش مینگ نفری باشپناهسیز بۉلیب، اکثریتی مملکتنینگ باشقه ولایتلریدن کېلگن شخصلر بۉلگن. اوشبو اداره معلوماتلریگه کۉره، مخدره مادّهلرگه مبتلا بۉلگنلرنینگ عمومی سانیدن ۱۳ فایزینی عیاللر و بالهلر تشکیل اېتگن.
شو بیلن بیرگه، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتینینگ مخدره مادّهلر و جنایتچیلیک بۉییچه باشقرمهسی یقینده اعلان قیلگن حساباتیده افغانستانده تریاک ایشلب چیقریش حجمی ۲۰۲۵-ییلدهگی قریب ۳۰۰ تُندن ۲۰۲۶-ییلده قریب بیر مینگ ۵۰۰ تُنگه آشگنینی معلوم قیلدی. حساباتگه کۉره، کۉکنار اېکیلگن میدانلر هم قریب ۱۰ مینگ هکتاردن ۴۳ مینگ هکتاردن آرتیق میدانگه یېتگن. اوشبو تشکیلاتنینگ اَیتیشیچه، کۉکنارنینگ کۉپلب اېکین میدانلری غلّه دلهلری آرهسیده یاکه دېوارلر آرتیده یشیریلگن.
۸صبح گزېتهسینینگ دله تدقیقاتلری هم طالبان تامانیدن مخدره مادّهلرنی یېتیشتیریش و سوداسینی تقیقلش اعلان قیلینگنیدن سۉنگ، هلمند ولایتیده بیر کیلوگرام تریاک نرخی ۳ مینگ افغانیدن ۵۰ مینگ افغانیگه کۉتریلگنینی کۉرسهتهدی. شرافت، ساروانقلعه، سنگین، موسیقلعه، بهرامچه و چنجیر بازارلری اوشبو ولایتده تریاک سوداسینینگ اساسی مرکزلری حسابلنهدی. محلی منبعلر اَیریم طالبان قوماندانلری و عملدارلری هم اوشبو بازارلرگه سرمایه کیریتگنی، مخدره مادّهلر سوداسیده اولوشگه اېگه بۉلیب، اوندن درآمد آلهیاتگنینی تصدیقلهیدی. منبعلرنینگ اَیتیشیچه، هبتالله هم اوشبو بازارلر فعالیتیدن خبردار، بیراق طالبان عملدارلرینینگ منفعتلری سببلی اولرگه قرشی چاره کۉرمهیپتی.
اوشبو حساباتنینگ دله تدقیقاتلریگه کۉره، طالبان عملدارلری هلمندنینگ چېکّه حدودلریده تریاک یېتیشتیریشدن تشقری، اوّلدن تۉپلنگن ذخیرهلرینی هم بازارگه چیقرماقده. حسابات نتیجهلری محلی قوماندانلر و طالبان جنگریلری جَنوبی ولایتلرده مخدره مادّهلر سوداسی و قاچاق اېتیلیشی بیلن کېنگ کۉلمده شغللنهیاتگنینی کۉرسهتهدی. حاضرده جَنوبی ولایتلرده، اینیقسه، تریاک بیلن شغللنووچی ییریک مخدره مادهلر قاچاقچیلرنینگ اکثریتی طالبان اعضالری و محلی عملدارلریدن عبارت. حساباتنینگ دله تدقیقاتلری، شونینگدېک، هبتاللهنینگ مخصوص بۉلینمهسی قوماندانی تریاک ذخیرهلرینی سقلش مسألهسیده محلی قاچاقچیلر بیلن شریک اېکنینی کۉرسهتهدی.





