طالبان گه ایتش لازم؛ انسان حقلری ایچکی مساله ایمس

دوحه ده بولیب اوتگن ییغین ده ایسه طالبان گروهی نینگ سووزلاوچی سی ذبیح الله مجاهد دن، افغانستان ده گی عیاللر نی ایشلش لری و خاتین قیزلرنینگ مکتب و تحصیل قیلیشلری گه نیگه توسیق لیک قیلیب کیلماقده سیزلردیب بیریلگن سوالده، عادته ده کی دیک، حاضر افغانستان خصوصی ده گی مهم موضوع لراوچون بحث قیلینه دی، بو ایسه ایچکی مساله دیر دیب جواب قیتردی. بیراق او ایسه افغانستان نینگ حاضر گی ایگه لری اوزلری و دنیا بیلن بولگن معمالرینی بر طرف قیلیش، اونگه تورگن اساسی بحث بولگن لیگی نی کورستماقچین بولسه ده باشقه تمانیدن بو خصوص ده گی بولگن ناراضی لیک لرنی آلدینی آلیش اوچون انسان حقلرینی سقلش و عیاللر حق و حقوق لرینی کیچیک بیر موضوع کورسه تیش اوچون بونی، ایچکی معما دیب تعریف ایتگن.

مملکت ده گی اوته مهم بیر موضوع نی چیکلب اوتیش و خلق حیاتی بیلن باغلیق بولگن موضوع نی  کیچیک کوره تیش ایسه کیله جگ اوچون اوته خوف لی بولیشی ممکن، بیراق بو کبی مساله لر بویوک نزاح لر و حتی ایچکی اوروشلرگه آلیب کیلیشی ممکن. بو ییرده ایسه ایککی موضوع دقت نینگ اوزیگه تارته دی، بیر ایسه حاکم گروه نینگ طلب و ایستگلری، ایککینچی سی ایسه خلق نینگ حق و حقوق لری و مدنی فعاللرینینگ ایستگری دیر، بوییرده حاکم گروه نینگ طلب لری طبیعی که عنابت گه آلینیب خلق نینگ حق و حقوق لری ایاغ آستی بولیب کیلینه دی. شو یوزدن مملکته ایککی طلب و ایستگ ایسه قره مه قرشی دیر و حاکم گروه نینگ دنیا تمانیدن تن آلینیشی هم منه شو موضوع لرگه باغلیق دیر.خلق ایسه اولرنینگ حق و حقوق لری تن آلینمه سه و اجتماعی حق لرینی قوللریگه کیلتیرمه سه لر کیین بویوک حرکت و جنجالرگه قول اورشلری ممکن، بوایسه ایریک ایچکی جنجاللرنی یوزه گه چیقیشگه سبب بوله دی. دیکتاتور حاکمیت لر ایسه خلق نینگ اوته خوف لی وضعیت لرگه سقلیدی و خلق ایسه خوف لی راغ دن کوره شوکبی استبداد حاکمیت لریگه تن بیریشگه مجبور بوله دیلر. بیراق بوکبی مساله ایرکین یشش اوچون نیتی بولگن خلق گه یخشی بیر تن لش ایمس دیر. بو ایسه مملکت ده استبداد نی حاکم بولیشی اوچون بویوک حصه قوشه دی و خلق نینگ طلب و ایستگری عنابت گه ایلینمی، حق و حقوق لری ایاغ آستی بوله دی.

شونینگ اوچون ایچکی اوروشلرنی آلدینی آلیش و مملکت نینگ بحران دن چیقریش اوچون دیکتاتور بیر سیستم نی قورگن گروه نینگ باسیم آستیده سالیب، اولرتمانیدن یولگه قویلگن سیاست لرنی منطق یولی بیلن جدی روشده رد ایتلیشی لازم. شو یوزدن طالبان گروهی نینگ حاکمیتی و یولگه قویب کیله یاتگان سیاست لرینی آلدینی آلیش اوچون، خلق ارا هم جمعیت، خلق ارا نهاد لر و خلق ارا انسان حقلرینی سقلش تشکیلات لری بو حقده جدی و منتظم روشده عمل قیلیب مذکور گروه نینگ باسیم آستیده سالیش لری لازم. شونینگ دیک ایتیب اوتیلگن نهاد لر، طالبان گروهی ده مملکت ده گی بویوک مساله لرنی ایچکی مساله بولمس لیگی و بو وضعیت نی عادی شکل ده قبول ایتیلمس لیگی نی توشینتریش لری لازم.

ایچکی مساله ایسه بوکبی موضوع لردن اوته فرقلی دیر، چون باش قانون اطرافیده و ملی منفعت لر اساسی ده ایرم سیاسی گروه لرو یا اجتماعی بولیم لر ایسه، مملکت ده گی موجود بعضی لایحه لرنی حلی اوچون اوز طرح لرینی ایلگری سوریب حتی که سیلولرگه خلق نینگ قانیق تیریش گه حرکت قیله دیلر. بوکبی بحث لرایسه کوپ گینه جنجالرنی هم اورته گه چیقیشی گه سبب بوله دی. بیراق اوشبو وضعیت ده بعضی بیر دولت و یا نهاد اره لشماقچین بولگن تقدیرده، قبول ایتیلگن خلق ارا معیارلرگه بنا، بو ایچکی مساله  بونگه اره له شیش نا توغری دیب تعریف ایتله دی.

اما طالبان ایسه مملکت ده گی بویوک و خلق نینگ حیات بیلن باغلیق بولگن موضوع لرنی، دنیا و خلق نینگ الدش اوچون ایچکی مساله دیب تعریف قیلماقده لر.

میلیون لبچه انسان نینگ اوز حق و حقوق لریدن محروم قیلیش، خلق ارا معیارلرگه ضد دیر شونینگ دیک، باشقه قوم لرنی باسیم آستیده آلیش، دینی و مذهبی قره مه قرشی لیک لرنی یوزه گه چیقه ریش و تیل و جنسی ایریتمه لر، جامعه نینگ نا توغری تمان آلیب باریش، بولرنینگ برسی هیچ قچان ایچکی مساله حساب لنمیدی.

سالیق توله نیشی، آلدی ساتدی کبی ایشلر و رواج لنتریش موضوع لرنی یولگه قویش ایسه ایچکی موضوع لر سنه له دی، بیراق انسان حقلری و عیاللر حق  و حقوق لرینی تامین لش کبی موضوع لر ایسه ایچکی مساله حساب لنمیدی بونگه ایسه دنیا و خلق ارا هم جمعیت نینگ جدی اره له شیشی لازم.

بیراق اوشبو گروه ایللر دیر که خلق نینگ حقینی ایاغ آستی قیلیب مملکت نینگ یرم سانی نینگ درس و تعلیم دن محروم ایتیب کیله جگ حیات لرینی قاره بخت  تمان آلیب کیتماقده دیر. شونینگ دیک عین دمده مملکت نینگ اکثری خلقی و مذهبی گه قرشی تبعیض قیلیب کیلینماقده دیر. دنیا و خلق ارا هم جمعیت اوشبوموضوع نی مملکت خصوصی ده گی اونگ لریده تورگن اساسی بحث لردن دیب تعین قیلیشلری لازم لیگی اورغولنه دی.

طالبان گروهی نینگ افغانستان خلقی گه نسبتا آلیب باره یاتگان سیاست لری، اوتگن رژیم حاکمیتی دوریدن توتیب حاضرگه  قدر بیرسان بولیب کیلگن. شونینگ دیک انسان قدریت لری، دین و خلق ارا معیارلرگه ضد حرکت لرنی یولگه قویب کیلماقده لر. بوکبی عملرنی یولگه قویب کیله یاتگان اوشبو گروه نینگ یوقاری مرتبه لی مقام لرینی بعضی  قیلگن عملری رویخطی دنیا نینگ مهم نهادلری تمانیدن آلینیب، بولرنینگ جواب گرلیکه تارتیلیشی کوتیلماقده دیر. کون اوتیشی بیلن بولرنینگ عملری  و حقوق بوزرلیک ایشلری سانی آرتیب باریشی بیلن رویخطی هم ثبت ایتیلیب کیلینماقده دیر.  شو یوزدن طالبان گروهی نینگ حمایت قیلیب لابی گرلیک لرینی ایلگری آلیب باره یاتگان سیاسی و اجتماعی گروه لر همده ایرم کیشی لری، جنایت چی گروه  لریدن حمایت قیلیش نی اوزی جنایت حساب لنیب، بیر کون کیلیب جوابگرلیکه تارتیلیش لری ممکن لیگی نی انگلش لازم.