ایچکی دارولر؛ استعمالچیلر اولرنینگ صفتیگه شبهه بیلدیرماقده
ایلیا
کابلنینگ اَیریم اهالیسی افغانستانده ایشلب چیقریلگن بعضی دارولرنینگ صفتیدن شکایت قیلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، ایچکی دارولر نرخی کۉپلب آلیب کېلینهدیگن دارولرگه قرهگنده پستراق بۉلسه-ده، اَیریم حاللرده اولرنینگ صفتی و ثمرهدارلیگیگه یېترلیچه ایشانچلری یۉق. اولرنینگ سۉزلریگه کۉره، محلی دارولرنینگ ترکیبی و صفتی حقیده یېترلی معلومات یۉقلیگی همده ایشلب چیقریش جریانی قندهی نظارت قیلینهیاتگنی بارهسیدهگی خواطرلر سبب استعمالچیلرنینگ بیر قِسمی دارو ساتیب آلهیاتگنده آلیب کېلینهدیگن دارولرنی افضل کۉرماقده.
بو اهالی ۸صبح گزېتهسیگه بېرگن صحبتلریده دارو ایشلب چیقرووچی فابریکهلر اوستیدن منتظم نظارت اۉرنهتیش و محصولاتلر صفتینی تېکشیریش آدملرنینگ ایچکی محصولاتلریگه بۉلگن ایشانچینی آشیریشگه یاردم بېریشی ممکنلیگینی اَیتماقده. اولر مملکت ایچیده دارو ایشلب چیقریشنی کۉپهیتیریش چېتاېلدن آلیب کېلیشگه قرهملیکنی کمهیتیریشی اوچون اوّلا اوشبو محصولاتلرنینگ صفتی و ثمرهدارلیگی هم کفالتلنیشی کېرهکلیگینی تأکیدلهماقده.
کابل اهالیسیدن بیری زلیخا ایچکی و آلیب کېلینهدیگن دارولرنی استعمال قیلیشدهگی تورلیچه تجربهسی دارو ساتیب آلهیاتگنده احتیاطکارراق قرار قیلیشیگه سبب بۉلگنینی اَیتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، بیر حالتده افغانستانده ایشلب چیقریلگن بیر توردهگی دارونی استعمال قیلگنیدن کېین کوتیلگن نتیجهگه اېریشمهگن و دوالنیشنی دوام اېتتیریش اوچون اونینگ آلیب کېلینگن دارو تورینی ساتیب آلیشگه مجبور بۉلگن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بوندهی تجربه بېمار اوچون دارونی المشتیریشدن تشقری، دوالنیش خرجتلرینی هم آشیرهدی.
زلیخا اَیتهدی: «دوالنیش اوچون دارو ساتیب آلهیاتگنینگده، هېچ بۉلمهگنده شفاکار اَیتگن نتیجهگه اېریشیشنی کوتهسن؛ اما مېن بیر مرته افغانستانده ایشلب چیقریلگن دارو آلدیم و اونی استعمال قیلگنیمدن کېین هېچ قندهی اۉزگریش کۉرمهدیم. چېتاېلدن آلیب کېلینگن دارونی ایشلهتگنیمده اېسه نتیجه یخشیراق بۉلگنینی حس قیلدیم و شو سبب کېینگی سفر ایچکی دارولرنی ساتیب آلیشده کۉپراق احتیاط بۉلهدیگن بۉلدیم.»
کابلنینگ ینه بیر اهالیسی شکور شاهدنینگ اَیتیشیچه، افغانستانده ایشلب چیقریلگن اَیریم دارولر بارهسیدهگی اساسی خواطری اوشبو محصولاتلرنینگ صفتی و ترکیبیگه ایشانچ یۉقلیگی دیر. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، استعمالچیلر عادتده بیرار دارو ساغلیقنی سقلش ستندردلریگه موافق ایشلب چیقریلگنمی یاکه اونینگ ترکیبی مادّهلری قداقده کۉرسهتیلگن معلوماتلرگه ماس کېلهدیمی-یۉقمی، انیقلهی آلمهیدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، عیناً شو خواطر سبب اَیریم آدملر نرخی یوقاریراق بۉلیشیگه قرهمهی، آلیب کېلینهدیگن دارولرنی تنلهماقده.
شکور شاهد اَیتهدی: «افغانستان شربتینینگ نرخی ۵۰ افغانی، اونینگ ایمپورت قیلینگن توری اېسه ۱۵۰ افغانی بۉلسه، آدملر ارزانلیگی سبب ایچکی دارونی ساتیب آلیشی ممکن؛ اما مهمی، اولر دارو حقیقتاً هم بۉلیشی کېرهک بۉلگن ترکیب و صفتگه اېگه اېکنینی بیلیشلری کېرهک. اگر نظارت تۉغری یۉلگه قۉییلسه و آدملر دارو صفتیگه ایشانچ حاصل قیلسه، مېنیمچه، ایچکی محصولاتلرگه بۉلگن ایشانچ هم آشهدی.»
شاهدنینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، طالبان مسووللری دارو ایشلب چیقریش جریانینی خاماشیا کیریب کېلیشیدن تارتیب، ایشلب چیقریش و بازارده ساتیلیشیگچه تېکشیریشی همده دارو محصولاتلرینی منتظم روشده سیناودن اۉتکزیشی کېرهک. اونینگ سۉزلریگه کۉره، ایچکی دارولر نرخینینگ پستلیگی آدملر اوچون فقط اوشبو محصولاتلر صفت و ثمرهدارلیک جهتیدن هم ضرور ستندردلرگه جواب بېرگن تقدیردهگینه افضللیک بۉلیشی ممکن.
بیراق کابلنینگ اَیریم اهالیسی افغانستانده ایشلب چیقریلگن دارولر صفتینی مقبول دېب حسابلهیدی و برچه ایچکی دارولر صفتینی بیر خیل بهالب بۉلمهسلیگینی اَیتهدی.
کابل اهالیسیدن بیری آمنه پاکستان یۉلی یاپیلگنیدن کېین اَیریم ایمپورت قیلینهدیگن دارولرنینگ صفتی هم پسهیگنینی و شو آرهده بعضی محلی دارولر بازارده اوشبو محصولاتلرنینگ بیر قِسمینی المشتیره آلگنینی اَیتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اَیریم محلی محصولاتلر، جملهدن، فیزیولوگیک اېریتمه و الکولنینگ صفتی او اوچون مقبول، بیراق باشقه اَیریم دارولرنینگ صفتی بارهسیده هلی هم یېترلیچه ایشانچی یۉق.
آمنه اَیتهدی: «حاضرچه محلی محصولاتلردن فایدهلنماقدهمیز و معلوم درجهده ممنونمیز، اما ایشلب چیقرووچیلر صفت اوستیده کۉپراق ایشلشی کېرهک؛ چونکه آدملر بیرار دارودن بیر مرته نتیجه آلمسه، اولرنینگ ایشانچی یۉقالهدی و کېینچهلیک اونینگ صفتی یخشیلنسه هم، ینه اونی ساتیب آلمسلیکلری ممکن.»
کابلنینگ ینه بیر اهالیسی شمسالله، اَیریم باشقه استعمالچیلردن فرقلی روشده افغانستانده ایشلب چیقریلگن دارولرگه ایشانیشینی و بعضی حاللرده اولرنینگ صفتینی اَیریم ایمپورت قیلینهدیگن دارولرنیکیدن یخشیراق دېب بیلیشینی اَیتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اۉزی اَیریم محلی دارولردن فایدهلنگن و افغانستان دارو صناعتی هلی ینگی رواجلنهیاتگنیگه قرهمهی، اولرنینگ صفتینی مقبول دېب تاپگن.
شمسالله اَیتهدی: «مېن شخصا کۉپلب خارجی دارولرگه قرهگنده وطنیمیزده ایشلب چیقریلگن دارولرگه کۉپراق ایشانهمن؛ هم صفت جهتیدن، هم مملکت ایچیده دارو ایشلب چیقریش رواجلنیشی کېرهکلیگی نقطه نظریدن. اۉزیم محلی دارولردن فایدهلنگنمن و اولرنینگ صفتینی کمپنیلر آلیب کیرهدیگن اَیریم خارجی دارولرنیکیدن یخشیراق دېب بیلگنمن.»
اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، آدملر دارو ساتیب آلهیاتگنده فقط کمپنی نامی یاکه بیرار برندنینگ مشهورلیگیگه اعتبار بېرمسلیگی کېرهک، چونکه اونینگ اَیتیشیچه، اَیریم تنیقلی برندلر هم طلب درجهسیدهگی صفتگه اېگه بۉلمسلیگی ممکن. شمسالله ساغلیقنی سقلش ادارهلری محلی و ایمپورت قیلینهدیگن دارولرنینگ صفتی همده ثمرهدارلیگی اوستیدن جدّی نظارت آلیب باریشی کېرهکلیگینی تأکیدلهیدی، شونده آدملرنینگ تنلاوی فقط نام و ریکلام اساسیده اېمس، بلکه صفت اساسیده عملگه آشیریلهدی.
بو تورلیچه قرهشلر سۉنگگی ییللرده افغانستانده دارو ایشلب چیقرووچی فابریکهلر فعالیتی آشگنی و طالبان محلی ایشلب چیقریشنی کېنگهیتیریش همده ایمپورتگه قرهملیکنی کمهیتیریش حقیده گپیرهیاتگن بیر پیتده بیلدیریلماقده. طالباننینگ صناعت و سودا وزیری نورالدین عزیزی بوندن اوّل ۵ مینگ ۹۰۰ ته کمپنیگه فعالیت یوریتیش اوچون رخصتنامه بېریلگنینی و مملکت ایچیده قریب ایکّی مینگ توردهگی ایشلب چیقریش محصولاتی تیّارلنهیاتگنینی اَیتگن اېدی. او، شونینگدېک، افغانستان قریب ۳۰۰ توردهگی تاوهر و محصولات ایشلب چیقریشده اۉزینی اۉزی تأمینلش درجهسیگه یېتگنینی بیلدیرگن اېدی.
دارو ساحهسیده هم ایچکی ایشلب چیقریش صلاحیتی آشگن. هرات صناعت و کانلر اتاقی مسووللرینینگ اَیتیشیچه، حاضرده اوشبو ولایتنینگ صناعت شهرچهسیده ۱۸ ته دارو و طبی جهازلر ایشلب چیقرووچی فابریکه فعالیت یوریتماقده و اولرده ۱ مینگ ۱۰۰ دن آرتیق توردهگی دارو ایشلب چیقریلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، قریب ۳۰ ته ینگی فابریکهنینگ آچیلیشی بیلن اوشبو ساحهده دارو ایشلب چیقریش صلاحیتی و ایش اۉرینلری آشهدی.
ایشلب چیقریش صلاحیتی آشگنیگه قرهمهی، استعمالچیلرنینگ تورلیچه قرهشلری صفت هنوزگچه محلی دارولرنی قبول قیلیشده حل قیلووچی عامللردن بیری اېکنینی کۉرسهتماقده. اَیریم اهالی اوشبو دارولرنینگ بعضیلرینی استعمال قیلیش تجربهسیدن ممنون بۉلمهیاتگن بیر پیتده، باشقهلر اولرنی ایشانچلی و ایمپورت قیلینهدیگن دارولرنینگ بیر قِسمیگه مقابل دېب حسابلهماقده.
