کابلده ده‌یدی ایتلر سانی آرتیشی؛ اهالی ایت تیشلش حالتلری‌نینگ کۉپه‌ییشیدن خواطرده
آدرینا بهزاد
کابل شهری‌نینگ تورلی حدودلریده یشاوچی بیر قطار وطنداشلر ده‌یدی ایتلر سانی آرتیب باره‌یاتگنیدن خواطر بیلدیریب، اوشبو وضعیتدن شکایت قیلماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، بو ایتلر‌نینگ شهر کۉچه‌لری و یۉللریده کۉپلب اوچره‌شی، اینیقسه، تونده و اېرته‌لب آدملر‌نینگ حرکتلنیشیگه قیینچیلیک توغدیرماقده.
کابل‌نینگ چهلستون حدودیده یشاوچی عثمان (مستعار) شونده‌ی دېیدی: «ده‌یدی ایتلر سانی سېزیلرلی درجه‌ده کۉپه‌یگن و حاضرگچه بیر نېچه کیشی اولر‌نینگ هجومیگه اوچره‌گن. بو آدملر‌نینگ اَیریملری حتا واکسین خرجتلرینی تۉله‌شگه هم قادر اېمس. اوشبو حدودده ایتلر هجومی‌نینگ اۉنلب حالتلری یوز بېرگن. ده‌یدی ایتلر موترسایکل و بایسکل هیداوچیلری‌نینگ آرتیدن قووه‌دی، حتا موترلرگه هم تۉده بۉلیب هجوم قیله‌دی. حاضر بو ایتلر شو قدَر کۉپه‌یگنکی، اولر فقط تار کۉچه‌لر و بېرک کۉچه‌لرده اېمس، بلکه عمومی فایده‌لنیشده‌گی کتّه یۉللرده هم اوچره‌ماقده. بیز کۉپلب معمالرگه دوچ کېله‌یپمیز. حتا آدملر دَم آلیشی و سپورت بیلن شغللنیشی اوچون مۉلجللنگن باغلرده هم ده‌یدی ایتلر بار و اولر وطنداشلر‌نینگ اېرکین حرکتلنیشیگه تۉسقینلیک قیلماقده».
چهلستون بو یشاوچیسی ینه شونده‌ی قۉشیمچه قیله‌دی: «واکسین‌دن فایده‌لنیش امکانیتی جوده چېکلنگن، موجود بۉلگن تقدیرده هم اونینگ نرخی یوقاری. بوندن تشقری، کۉپچیلیک ایت تیشلشی‌نینگ خوف-خطرلری حقیده یېترلیچه معلوماتگه اېگه اېمس و بونی عادی حادثه دېب حسابله‌یدی. حال‌بوکه، ایت تیشلشی جدی عاقبتلرگه آلیب کېلیشی ممکن. یقینده ایت تیشلشی عاقبتیده وفات اېتگن بیر کیشینی هم تنیردیک. بو معما فقط چهلستون حدودی بیلن چېکلنمه‌یدی. کابل‌نینگ جمله سرکوتل، ارزان‌قیمت، دارالامان و اۉنینچی ناحیه‌سیده کبی کۉپلب حدودلریده هم ده‌یدی ایتلر کېنگ ترقه‌لگن، حتا شهر‌نینگ مهم نقطه‌لریده هم اوچره‌ماقده».
کابل‌نینگ سر سبزی حدودیده یشاوچی عمر (مستعار) هم اوشبو حدودده ده‌یدی ایتلر سانی آرتیب باره‌یاتگنیدن خواطر بیلدیرماقده. اونینگ اَیتیشیچه، بو حدودده ده‌یدی ایتلر کۉپه‌یگن و اولر بیر نېچه بار آدملرگه هجوم قیلگن. اونینگ تأکیدلشیچه، اېرککلر معلوم درجه‌ده اۉزلرینی حمایه قیله آلسه‌لر-ده، عیاللر و باله‌لر کۉپراق خوف آستیده. شو سببلی، محلی اهالی‌نینگ اَیریملری کۉچه‌گه چیققنیده اۉزلری بیلن تیاق آلیب یوریشگه مجبور، چونکه ایتلر بعضاً آدملرگه تۉده بۉلیب هجوم قیله‌دی.
او شونده‌ی دېیدی: «حاضرگچه بیر نېچه کیشی ایتلر هجومیگه اوچره‌گن. اولر‌نینگ اکثریتی واکسین خرجتلرینی تۉله‌شگه قادر اېمس. تون توشیشی بیلن ایتلر برچه یۉللر و پیاده‌لر یۉلکلریده ایزغی باشله‌یدی و آدملر‌نینگ حرکتلنیشیگه خلل بېره‌دی. سابق حکومت دوریده بلدیه اداره‌سی ده‌یدی ایتلرنی ییغیب آلیب کېتردی و اولر‌نینگ سانی کمه‌یگن اېدی. اما حاضر بو وضعیتنی نظارت قیلیش بۉییچه هېچ قنده‌ی دستور موجود اېمس و ایتلر سانی کونده‌ن-کونگه آرتیب بارماقده».
کابل‌نینگ ینه بیر یشاوچیسی ندیم شونده‌ی دېیدی: «کېچه اېرته تانگده کوته سنگی حدودیده اېدیم. تخمیناً ۱۰ ته ده‌یدی ایت مېنگه هجوم قیلدی، حتا موترگه چیقیشیمگه هم امکان بېریشمه‌دی. ایلگری بلدیهسینینگ ده‌یدی ایتلرنی ییغیب آلیش دستوری بار اېدی و بو آرقه‌لی اولر‌نینگ سانی کمه‌یتیریلگن اېدی».
کابل‌نینگ بنایی حدودیده یشاوچی شکور (مستعار) هم اوشبو حدودده ده‌یدی ایتلر سانی آرتیب باره‌یاتگنیدن خواطرده. اونینگ اَیتیشیچه، ده‌یدی ایتلر‌نینگ کۉپلیگی، اینیقسه، کېچقورون اهالی حرکتلنیشینی قیینلشتیرگن و آدملر اویلریدن خاطرجمع چیقالمه‌یپتی.
او شونده‌ی دېیدی: «بو حدودده ده‌یدی ایتلر جوده کۉپه‌ییب کېتگن و آدملر جدّی معمالرگه دوچ کېلماقده. کېچقورون کۉچه‌لر و یۉللرده بې‌ملال یوریش‌نینگ علاجی یۉق، چونکه او یېردن اۉته‌یاتگن آدملرگه ایتلر هجوم قیلیشی و اولرنی تیشلشی ممکن. حاضرگچه مسؤوللر بو ایتلرنی ییغیب آلیش اوچون بیز‌نینگ حدودیمیزگه کېلیشمه‌گن. اولردن اوشبو معماگه اعتبار قره‌تیشلرینی و اونی برطرف اېتیش اوچون عملی چاره‌لر کۉریشلرینی سۉره‌یمیز».
کابلده یشاوچی غفار مارکیت حدودیده ده‌یدی ایتلر سانی آرتیب باره‌یاتگنیدن شکایت قیلماقده. اونینگ اَیتیشیچه، بو ایتلر‌نینگ کۉپلیگی، اینیقسه، تون‌نینگ کېچ ساعتلریده محلی اهالی اوچون جدّی معما و خواطرلرنی کېلتیریب چیقرماقده.
غفار شونده‌ی دېیدی: «بیز ایتلردن حقیقتاً هم بېزار بۉلدیک. مېن کېچه‌لری ایشخانه‌مدن، یعنی ایشله‌یدیگن مهمانخانه‌مدن بایسکل‌ده اویگه قَیته‌من. مارکیت حدودیدن اۉته‌دیگن یۉلده ایتلر جوده کۉپ و یۉل‌نینگ کتّه قِسمیده اولر آرتیمدن قووه‌دی. بیر کونی کېچه‌سی شو یۉلدن اۉته‌یاتگنیمده، قنچه‌لیک تېز یورگن بۉلسم هم، ایتلردن بیری آیاغیمنی تیشلب آلدی. اونینگ جراحتی ایزی حاضرگچه قالگن. اېندی هر کېچه ایتلر هجومیدن حمایه‌لنیش اوچون اۉزیم بیلن تیاق آلیب یوریشگه مجبورمن. خلص، بو حدودده‌گی حیات کۉپلب معمالر بیلن کېچماقده: ایشسیزلیک و قشّاقلیکدن تارتیب، چنگ-تۉزان، یۉللر‌نینگ یاپیلیشی، شاوقین-سوران و اۉغریلیککچه. اېندی بو معمالر قطاریگه ده‌یدی ایتلر سانی‌نینگ کۉپه‌ییشی هم قۉشیلدی. طالباندن اوشبو وضعیتنی نظارت قیلیش اوچون جدّی چاره‌لر کۉریشنی همده محلی اهالی خوفسیزلیگی و آسایشته‌لیگینی تأمینلشنی سۉره‌یمیز».
تأکیدلش جایزکی، ده‌یدی ایتلر کسللیکلرنی ترقه‌تووچی اساسی منبعلردن بیری حسابلنه‌دی. شو باعث شفاکارلر بو ایتلرنی ییغیب، شهردن اوزاق جایلرگه آلیب باریشنی توصیه قیلماقده.
