در آستانه چهارمین سال‌گرد سلطه طالبان بر افغانستان، فضای حاکم بر کابل بار دیگر به تصویری تمام‌عیار از ترس، سرکوب و نقض گسترده حریم خصوصی بدل شده است. بازرسی بی‌رویه تلفن‌های همراه، تعقیب زنان در خیابان‌ها و ترس دایمی از بازداشت، بخشی از زنده‌گی روزمره شهروندانی شده است که در خانه و بیرون احساس امنیت ندارند. منابع می‌گویند که جنگ‌جویان و محتسبان طالبان در نقاط مختلف، گوشی‌های شماری از شهروندان را بررسی کرده و تصاویر شخصی آن‌ها را نیز بازبینی می‌کنند. به گفته افرادی که از سوی طالبان مورد بازجویی قرار گرفته‌اند، این گروه تمامی بخش‌های موبایل، از جمله فهرست شماره‌های تماس، عکس‌ها و یادداشت‌ها را به‌طور کامل بررسی می‌کند.
طالبان در چهار سال گذشته همواره از سوی نهادهای بین‌المللی حقوق بشری به نقض گسترده حقوق بشر و سرکوب و تحقیر شهروندان افغانستان متهم شده‌اند. این گروه، افزون بر بازداشت، زندانی‌کردن و قتل شماری از شهروندان، خیابان‌ها را نیز به مکان‌هایی ترسناک تبدیل کرده‌اند؛ جایی که مردم با حضور در بیرون از خانه نه‌تنها احساس امنیت و مصونیت ندارند، بلکه به‌شدت نگران بازرسی تلفن‌های همراه و نقض حریم خصوصی‌شان از سوی طالبان هستند.
سما (مستعار)، یکی از باشنده‌گان کابل در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «امروز وقتی می‌خواستم از شعاری که روی یکی از دیوارها بود عکس بگیرم، طالبی که لباس نظامی نداشت نزدیک شد و سوال‌و جواب کرد که چرا عکس گرفتم. من هم گفتم که خوشم آمده بود. سپس تلفنم را باز کرد، گالری، مخاطبان و خلاصه هر چیزی را دید. وقتی چیزی نیافت، مرا رها کرد.»
این باشنده کابل می‌افزاید: «وقتی مرا رها کردند، متوجه شدم که یک تیم در اطراف پراکنده شده‌اند و همه‌شان متوجه موضوع بودند، بدون این‌که من بفهمم. وقتی فهمیدم، از آن‌جا دور شدم و سوار موتر شدم، اما هنوز هم آرامش نداشتم و حس می‌کردم کسی هنوز تعقیبم می‌کند. دو سه کوچه بالا رفتم، سپس چپ و راست زدم تا این‌که مطمئن شدم کسی پشت سرم نیست، بعد دوباره به سمت خانه برگشتم.»
عین‌الدین (مستعار)، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید: «در چهارراه عبدالحق روان بودم، دو تن از همین چپن‌سفیدها یا ملاها من را ایستاد کردند. یکی‌شان گفت موبایلت را بده. به آن‌ها گفتم من آدم ملکی هستم و چیز خاصی ندارم، موبایلم را چه می‌کنید؟ گفتند گپ نزن، موبایل را بده. موبایل را دادم، کود را زدم و آن‌ها گالری عکس‌ها، پیام‌ها و همه چیز داخل موبایلم را دیدند. چند عکس دختران فعال مدنی هم در موبایلم بود. گفتند عکس این‌ها پیشت چه می‌کند؟ تو مسلمان نیستی، بی‌شرم و بی‌حیا هستی، مردم را به فحشا می‌کشی. حدود ۲۰ دقیقه مرا نگاه کردند و سپس رهایم کردند. نمی‌شود از دست این‌ها آزادانه بیرون رفت.»
نجیب‌الله، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید: «وضعیت بسیار ترسناک است. هر وقت بیرون می‌روم، ابتدا تلفنم را بررسی می‌کنم و هر عکسی یا شماره‌ای که ممکن است برایم مشکل‌ساز شود، حذف می‌کنم و بعد به بیرون می‌روم. هیچ تضمینی نیست؛ هر جنگ‌جوی طالب هر جا دل‌شان خواست مردم را متوقف می‌کنند. چند روز پیش بیرون بودم، چپن‌سفیدها موبایلم را بررسی کردند، اول گالری عکس‌هایم را دیدند، سپس فهرست شماره‌های تماس‌ام را. آیا این را امنیت می‌نامید؟ شما یک شهروند عادی را متوقف کنید و به دلش ترس بیندازید و بگویید امنیت برقرار است؟ امنیت باید بر پایه عدالت باشد، تحقیر کردن و شعورشان را به تمسخر گرفتن.»
باشنده‌گان کابل در حالی از بازرسی تلفن‌های همراه‌شان توسط طالبان ابراز نگرانی می‌کنند که برخی زنان این شهر از خطر تعقیب و بازداشت شدیداً هراس دارند. آنان می‌گویند که حتا در خانه‌های‌شان احساس امنیت ندارند و از حضور طالبان می‌ترسند. به گفته آنان، جنگ‌جویان طالبان در نقاط مختلف زنان را تعقیب می‌کنند و امنیت و آرامش آن‌ها به‌طور کامل از بین رفته است؛ اما طالبان این فضای وحشت و ترس را به نام «امنیت» معرفی کرده‌اند.
لینا (مستعار)، یکی از شهروندان کشور می‌گوید خواهرش که تازه از ایران به کابل برگشته، چند روز پیش همراه یکی از اعضای خانواده برای یافتن خانه کرایه‌ای بیرون رفته بود که از سوی دو جنگ‌جوی طالبان از مبدا تا مقصد تعقیب شده است. او می‌گوید: «زن‌ها در کابل امنیت ندارند؛ خواهرم را از خانه تا جایی که می‌رفت تعقیب کردند و وقتی به خانه برگشت، هم ترسیده بود و هم حیران که چرا تعقیب می‌شود. هیچ‌جا خودش را مصون و امن احساس نمی‌کند.»
یکی از خبرنگاران زن در کابل می‌گوید که بازداشت‌ها افزایش یافته و زنان به‌خاطر ترس از خروج از خانه خودداری می‌کنند. به گفته او، خبرنگارانی که به‌صورت آنلاین فعالیت می‌کنند، همواره نگران و مضطرب هستند که مبادا شناسایی شوند. این خبرنگار می‌گوید: «هر بار که دروازه حویلی تک‌تک می‌شود، می‌ترسم و فکر می‌کنم طالبان آمده‌اند تا من را بازداشت کنند.»
پیش از این، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش‌های متعدد اعلام کرده است که طالبان بدون هیچ‌گونه روند قانونی یا مجوز رسمی، اقدام به بازجویی و بازرسی گسترده از تلفن‌های همراه شهروندان می‌کنند. یوناما هشدار داده است که این اقدامات شهروندان را در وضعیت دایمی ترس و هراس قرار می‌دهد.
عفو بین‌الملل در گزارش خود با عنوان «مرگ در حرکت آرام: زنان و دختران تحت حاکمیت طالبان»، ضمن مستندسازی سرکوب سیستماتیک حقوق زنان، به ساختار گسترده‌ای اشاره کرده است که در آن، کنترل بر تلفن‌های همراه شهروندان نیز گنجانده شده است. این سازمان تأکید کرده که چنین اقداماتی بخشی از نظام هدفمند و منسجمی‌ست که زنان را از حق دسترسی به اطلاعات، ارتباط آزاد و آزادی بیان محروم می‌سازد.
در تازه‌ترین گزارش، دیده‌بان حقوق بشر اعلام کرده است که طالبان با افزایش محدودیت‌ها بر حقوق زنان و دختران، بازداشت خبرنگاران و خاموش‌کردن هرگونه اعتراض، روند سرکوب خود را بیشتر از گذشته گسترش داده‌اند. این سازمان تأکید کرده که افغانستان در حال حاضر با یکی از وخیم‌ترین بحران‌های بشردوستانه در سطح جهان مواجه است.
