دولت پاکستان به دانشگاه‌های پزشکی این کشور دستور داده است که دانشجویان شهروند افغانستان را در این رشته‌ها به‌صورت فوری اخراج کنند. در نامه‌های رسمی دولت پاکستان به تعدادی از دانشجویان رشته پزشکی که از سال اول تا پنجم مشغول تحصیل هستند، تنها ۲۴ ساعت مهلت داده شده است تا خاک این کشور را ترک کنند. در نامه دیگری نیز تاکید شده است که این موضوع از بالاترین درجه اهمیت برخوردار بوده و با «سیاست ملی» پاکستان ارتباط دارد. در همین حال، شماری از دانشجویان در پاکستان که در رشته‌های پزشکی تحصیل می‌کنند، می‌گویند که در مقاطع مختلف تحصیلی در سراسر این کشور مشغول به تحصیل هستند و از طریق بورسیه‌های دولتی پاکستان به این کشور رفته‌اند، اکنون در معرض اخراج اجباری و جمعی به افغانستان قرار دارند. این دانشجویان از دولت پاکستان می‌خواهند که اختلافات اسلام‌آباد با طالبان نباید مانع ادامه تحصیل آنان شود. به گفته آنان، هیچ ارتباطی با طالبان و سیاست‌های این گروه ندارند و خواهان تجدیدنظر دولت پاکستان در این تصمیم هستند.
در نامه‌های رسمی صادرشده از سوی نهادهای تحصیلی پاکستان، به برخی دانشجویان حتا ۲۴ ساعت مهلت داده شده است تا این کشور را ترک کنند. در یکی از این نامه‌ها که از سوی دانشگاه علوم پزشکی فاطمه جناح (Fatima Jinnah Medical University) صادر شده، فهرست ۲۱ دانشجوی شهروند افغانستان که در سال‌های اول تا پنجم رشته پزشکی این دانشگاه تحصیل می‌کنند، درج شده است.
این نامه با استناد به نامه شورای پزشکی و دندان‌پزشکی پاکستان (PM&DC) به تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ صادر شده و به مسوولان دستور داده است که تمامی مراحل اداری مربوط به ترخیص این دانشجویان را از طریق دفتر رییس دانشگاه، ظرف ۲۴ ساعت تکمیل کنند. در پایان نامه نیز بر اجرای فوری و دقیق این دستور تاکید شده است.
در نامه‌ای دیگر که از سوی دانشگاه علوم صحی لاهور به تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ صادر شده، از مسوولان موسسات پزشکی و دندان‌پزشکی خواسته شده است دستورهای شورای پزشکی و دندان‌پزشکی پاکستان (PM&DC) درباره وضعیت شهروندان افغانستان در این موسسات را عملی کنند. این نامه با عنوان «تکرار دستورالعمل‌ها درباره وضعیت اتباع افغانستان ثبت‌نام‌شده در موسسات پزشکی و دندان‌پزشکی» صادر شده و به دو نامه شورای پزشکی و دندان‌پزشکی پاکستان به تاریخ‌های ۳۱ جولای و اول سپتامبر ۲۰۲۶ استناد شده است.
براساس این نامه، تا صدور دستور بعدی، هیچ‌گونه پذیرش، جای‌دهی، انتقال، جابه‌جایی یا مهاجرت تحصیلی و یا هر نوع تسهیلات دیگری برای اتباع افغانستان در سال تحصیلی جاری مجاز نیست. در این نامه تاکید شده است که اتباع افغانستان که پیش از این در برنامه‌های پزشکی یا دندان‌پزشکی در پاکستان ثبت‌نام شده‌اند، مطابق با دستورالعمل‌های جاری، ملزم به بازگشت به افغانستان هستند. همچنین از موسسات مربوط خواسته شده است تمامی تشریفات اداری لازم، از جمله صدور گواهی عدم ممانعت (NOC) و فراهم‌کردن تسهیلات لازم برای خروج این دانشجویان را تکمیل کنند.
دانشگاه علوم صحی لاهور از مؤسسات مربوط خواسته است پس از اجرای دستورهای شورای پزشکی و دندان‌پزشکی پاکستان، گزارشی از اقدامات انجام‌شده را همراه با جزییات کامل به این دانشگاه ارسال کنند تا براساس سیاست‌های موجود، درباره اقدامات بعدی تصمیم گرفته شود. در این نامه تاکید شده است که این موضوع از بالاترین درجه اهمیت برخوردار بوده و با «سیاست ملی» پاکستان ارتباط دارد. از این‌رو، از موسسات خواسته شده است گزارش مربوط به اجرای این دستور را ظرف ۲۴ ساعت پس از صدور نامه، هم از طریق پست و هم از طریق ایمیل به دانشگاه علوم صحی لاهور ارسال کنند.
در همین حال، تعدادی از این دانشجویان در گفت‌وگو با ۸صبح می‌گویند که تحت پوشش بورسیه علامه محمد اقبال، که توسط کمیسیون آموزش عالی پاکستان (HEC) اداره می‌شود، در دانشگاه‌های این کشور پذیرفته شده‌اند. آنان می‌گویند در حال حاضر نزدیک به هزار دانشجو از افغانستان، شامل دختران و پسران، در سراسر پاکستان مشغول تحصیل هستند. این دانشجویان تاکید می‌کنند که بسیاری از آنان در سال نهایی تحصیلی خود قرار دارند و تنها چند ماه تا برگزاری امتحانات نهایی و فراغت‌شان باقی مانده است.
این دانشجویان می‌گویند که با شرایطی بسیار نگران‌کننده و نامشخص روبه‌رو هستند. به گفته آنان، دستورالعمل اخیر شورای پزشکی و دندان‌پزشکی پاکستان (PM&DC) خطاب به موسسات پزشکی و دانشگاه‌های مربوط، موجب شده است که به دانشجویان شهروند افغانستان دستور داده شود نهادهای تحصیلی خود را ترک کرده و به کشور بازگردند؛ بدون توجه به این‌که در چه سالی از دوره تحصیلی خود قرار دارند. به گفته آنان، این تصمیم شامل دانشجویانی می‌شود که به‌تازه‌گی تحصیل خود را آغاز کرده‌اند، دانشجویانی که در میانه دوره تحصیلی قرار دارند و، مهم‌تر از همه، دانشجویانی که تنها چند ماه تا تکمیل تحصیلات پزشکی و فراغت‌شان فاصله دارند.
این دانشجویان می‌افزایند که این وضعیت برای بسیاری از آنان، به‌ویژه دختران، دردناک و ویرانگر است؛ زیرا آنان پیش از پذیرش در دانشکده‌های پزشکی پاکستان، به‌دلیل شرایطی خارج از کنترل‌شان، چندین سال از تحصیل محروم شده بودند. برخی دیگر نیز از سال ۲۰۲۱ در افغانستان مشغول تحصیل در رشته‌های پزشکی بودند، اما پس از آن، برای ادامه تحصیلاتی که ناگزیر به ترک آن شده بودند، در موسسات آموزشی پاکستان پذیرفته شدند.
دانشجویان تاکید می‌ورزند که این اخراج اجباری تنها به معنای ترک دانشکده یا خوابگاه نیست، بلکه به معنای از دست دادن سال‌ها تحصیل، سرمایه‌گذاری مالی، فرصت‌های شغلی و تنها مسیر واقع‌بینانه آنان برای تبدیل شدن به پزشکان و دندان‌پزشکان واجد شرایط است.
به گفته آنان، هشدار پاکستان مبنی بر ترک فوری این کشور در چند روز آینده، بسیاری از دانشجویان، به‌ویژه دانشجویان دختر، را با بلاتکلیفی عمیقی درباره محل اقامت، امنیت، تحصیل و آینده‌شان مواجه کرده است. آنان تصریح می‌کنند که آنچه این وضعیت را دردناک‌تر می‌کند، این است که به نظر می‌رسد دانشجویان برای دریافت توضیح یا کمک، مرجع مشخصی برای مراجعه ندارند.
این دانشجویان می‌گویند که با سفارت طالبان در اسلام‌آباد و سایر نهادهای مسوول در پاکستان تماس گرفته و خواهان همکاری شده‌اند؛ اما به گفته آنان، این نهادها اعلام کرده‌اند که موضوع خارج از صلاحیت آنان است یا در حوزه مسوولیت مقام دیگری قرار دارد. به گفته آنان، این تصمیم نزدیک به هزار دانشجو را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است؛ بدون آن‌که سازوکار مشخصی برای اعتراض یا تجدیدنظر در این تصمیم وجود داشته باشد و تضمینی برای تکمیل تحصیلات و دریافت مدارکی که براساس آن به‌طور رسمی پذیرفته شده و از حمایت مالی برخوردار بوده‌اند، ارائه شده باشد.
دانشجویان از دولت پاکستان می‌خواهند که به آنان فرصت شنیده‌شدن بدهد و اجازه ندهد قربانی سیاست‌هایی شوند که نه‌تنها هیچ نقشی در آن ندارند، بلکه خود نیز از پیامدهای آن متضرر شده‌اند. آنان از دولت پاکستان می‌خواهند توضیح دهد که براساس کدام مبنای قانونی، دانشجویان ملزم به توقف تحصیل شده‌اند و چرا دانشجویان سال آخر که تنها چند ماه تا فارغ‌التحصیلی فاصله دارند، دقیقاً مانند دانشجویانی که به‌تازه‌گی پذیرفته شده‌اند، با این تصمیم مواجه شده‌اند؟
این دانشجویان با ابراز نگرانی پرسیده‌اند که در صورت بازگشت به افغانستان، چگونه می‌توانند تحصیلات پزشکی خود را به‌گونه‌ای امن و عملی ادامه دهند و با چه پیامدهای خطرناکی ممکن است روبه‌رو شوند. آنان همچنین پرسیده‌اند که چرا برای تخلیه خوابگاه‌ها چنین مهلت کوتاهی در نظر گرفته شده و چرا به آنان حتا فرصت جمع‌آوری کتاب‌ها و وسایل شخصی‌شان داده نشده است.آنان تاکید کرده‌اند که خواستار شفافیت، برخورد عادلانه و یک راه‌حل انسانی هستند تا دانشجویانی که سال‌ها از عمر خود را صرف تحصیل پزشکی کرده‌اند، بتوانند تحصیلات‌شان را به پایان رسانده و مدارک تحصیلی خود را دریافت کنند.
یکی از دانشجویان دختر که از طریق بورسیه رسمی دولت پاکستان در رشته پزشکی در این کشور تحصیل می‌کند، می‌گوید که آنان چهار سال در انتظار دریافت بورسیه‌ای بودند که از سوی دولت پاکستان وعده داده شده بود؛ اما اکنون نمی‌دانند چرا باید پس از تحمل رنج و دشواری‌های فراوان و گذشتن از «هفت‌خوان رستم»، بار دیگر به «جهنم سیاهی» بازگردانده شوند که طالبان برای آنان ترسیم کرده‌اند.
این دانشجو می‌گوید: «ما هیچ ارتباطی با طالبان و سیاست‌های این گروه نداریم و از پاکستان می‌خواهیم که ما را قربانی سیاست‌های طالبان نکند. ما خود قربانی سیاست‌های طالبان هستیم و این تصمیم برای ما دردناک و ویرانگر است. امیدواریم دولت پاکستان در این مورد تجدیدنظر کند.»
دانشجوی دیگری که نمی‌خواهد نامش در این گزارش ذکر شود، می‌گوید: «ما دخترانی که پس از چهار سال، تازه یک روزنه امید برای‌مان باز شده بود، قرار است در یک شب به فراموشی سپرده شویم و به کشوری بازگردیم که تا صد سال آینده نیز امیدی در آن نمی‌بینیم؛ جایی که با زنان و دختران مانند برده رفتار می‌شود و آنان مجبورند تا پایان عمر بی‌سواد بمانند و تن به ازدواج بدهند.» به گفته او، تمامی دانشجویان به شمول دختران در بلا تکلیفی کامل قرار دارند و دانشگاه‌های مربوطه نیز برای شان گفته که این تصمیم از صلاحیت‌های آنان نیست و یک تصمیم سیاسی است.
