در بیش از سهونیم سال گذشته، بارها از اختلافات میانگروهی طالبان گزارش شده است. این گروه پیوسته اختلافات داخلی را رد کرده و بر یکپارچهگی و همبستهگی گروهی خود تاکید کردهاند. بهدنبال این اختلافات، منابع میگویند که هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، سلاحها و تجهیزات نظامی زیادی را از کابل به قندهار انتقال داده است. منابعی که این قطارهای نظامی را دیدهاند، میگویند که در روزهای اخیر ماه رمضان، شبهنگام، قطارهایی را که تجهیزات نظامی را انتقال میدادند، مشاهده کردهاند. همزمان، چند راننده این مسیر نیز تایید کردهاند که بیش از یک هفته شبها شاهد انتقال تجهیزات از کابل به قندهار بودهاند. رسانهها نیز از عمیقتر شدن اختلافات میان هبتالله آخوندزاده و سراجالدین حقانی، وزیر داخله این گروه، گزارش دادهاند. براساس این گزارشها، حقانی چندین ماه میشود که به وظیفه خود نرفته و بهتازهگی ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که او را در یکی از مسجدهای شهر کابل نشان میدهد. همزمان، عکسهایی از دیدار او با مولوی عبدالکبیر، وزیر امور مهاجرین این گروه نیز در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
منابع میگویند که صفآراییها میانگروهی طالبان به مراحل حساس خود رسیده است. به گفته آنان، اختلافات میان طالبان قندهاری و مشرقی بهشکل بیپیشینهای افزایش یافته است. منابع میگویند که تنها چیزی که تا کنون این گروه را در ظاهر متعهد نگه داشته، ترس از فروپاشی کامل رژیم طالبان است.
در تازهترین مورد، روزنامه ۸صبح به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، سلاحها و تجهیزات نظامی زیادی را از کابل به قندهار انتقال داده است. به گفته منابع، این تجهیزات در اواخر ماه رمضان و در شبهنگام به قندهار انتقال یافته است. منابعی که این قطارها را از نزدیک مشاهده کردهاند، تایید میکنند که موترهای «انترنشنل»/موترهای کلان، که معمولاً برای انتقال تجهیزات نظامی سنگین و سبک استفاده میشوند، پر از سلاح و مهمات بودهاند.
یک شاهد عینی میگوید: «در روزهای آخر رمضان بود. بعد از سحری و نماز صبح به طرف کابل حرکت کردیم. در مسیر راه یک قطار کلان پیش روی ما آمد؛ موترهای کلان انترنشنل بود. تمام موترها سلاحهای ثقلیه بار داشت. در بین قطار، هاموی و دیگر موترهای نظامی نیز دیده میشد. موتروان هم گفت که هر شب سلاحها توسط قطارها به قندهار انتقال داده میشود و او خودش شاهد این صحنهها بوده است.»
همزمان، برخی از رانندهگان مسیر کابل-غزنی نیز تایید میکنند که در یک هفته اخیر رمضان، چندین قطار موترهای نظامی و تجهیزات را دیدهاند که از غزنی به سمت قندهار در حرکت بوده است. یکی از این رانندهگان میگوید: «تقریباً یک هفته همین وضعیت بود، هر صبح وقت قطارها از کابل به سوی قندهار برده میشد.»
انفجار قندهار و تشدید تدابیر امنیتی
منابع روز پنجشنبه، ۲۱ حمل، گزارش دادند که یک انفجار قوی در مرکز این ولایت صورت گرفته است. منابع در آن زمان به روزنامه ۸صبح تایید کرده بودند که این انفجار در نزدیکی محل زیست هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، رخ داده است. ویدیوهایی که پس از این انفجار منتشر شد، نشان میدهد که شیشههای بسیاری از خانههای شخصی فرو ریخته و خسارات مالی زیادی به باشندهگان محل وارد شده است. طالبان با تایید این انفجار، ادعا کردهاند که در پی انفجار مهمات کهنه در قندهار، چهار جنگجوی این گروه زخمی شدهاند. دفتر مطبوعاتی فرماندهی طالبان در قندهار در بیانیهای اعلام کرده که «یک کانتینر حاوی مهمات قدیمی» منفجر شده است.
همچنان گزارشهای ضد و نقیضی درباره این انفجار منتشر شده است، اما هیچ اطلاعات دقیقی از این رویداد منتشر نشده است. پس از این حمله، طالبان تدابیر امنیتی را در قندهار افزایش داده و ایستهای بازرسی زیادی را در مناطق مختلف شهر قندهار ایجاد کردهاند.
وزارت مهاجرین و عودتکنندهگان طالبان در صفحه ایکس خود پستی منتشر کرده و نوشته است که مولوی عبدالکبیر با سراجالدین حقانی، وزیر داخله این گروه، در مورد «تحولات اخیر» بهویژه روند بازگشت مهاجران از پاکستان گفتوگو کردهاند. این دیدار در حالی انجام شده که حقانی بیش از دو ماه است که در انظار عمومی ظاهر نشده است.
پیش از این، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، تایید کرده بود که رهبران ارشد این گروه در مورد برخی از مسایل «اختلاف دیدگاه» دارند و این اختلافات گاهی به رسانهها کشیده میشود. این در حالی است که عباس ستانکزی، معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان، از ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران انتقاد کرده و آن را ناشی از «طبیعت» طالبان و غیرشرعی دانسته بود.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، پیشتر در یک همایش مردمی در پکتیا از تکروی و استبداد رای رهبری طالبان شکایت کرده بود. او هشدار داده بود که بیتوجهی به خواست مردم، رژیم طالبان را با خطر سقوط مواجه میسازد. پس از این اظهارات، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، گفته بود: «انتقاد علنی از امیرالمومنین [هبتالله آخوندزاده] نه تنها جایز نیست، بلکه بیادبی است.»
سران طالبان درباره نشر تصاویر موجودات زنده نیز با یکدیگر اختلاف دارند. در قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان آمده است که نشر تصاویر موجودات زنده ممنوع است، اما برخی از رهبران این گروه، بهویژه سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، تصاویر خود را در رسانهها منتشر میکنند. شبکه حقانی، به رهبری سراجالدین حقانی، در بیش از ۲۰ سال گذشته مسوولیت دهها حمله انتحاری را بر عهده داشته است؛ حملاتی که در نتیجه آن صدها تن کشته و زخمی شدهاند.
پیش از این نیز گزارشهای متعددی منتشر شده بود که گروههای مختلف طالبان سلاحها و تجهیزات نظامی را به مناطق اصلیشان در شرق و جنوب انتقال دادهاند. همچنین یک نهاد تحقیقی به نام «Small Arms Survey» گزارشی مفصل درباره خرید و فروش سلاحهای امریکایی و شوروی سابق در افغانستان و پاکستان منتشر کرده است. این گزارش به بررسی دسترسپذیری و قیمت سلاحهای سبک و سنگین در بازارهای غیررسمی افغانستان تحت سلطه طالبان و مناطق مرزی افغانستان-پاکستان از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ پرداخته است.
براساس یافتههای این گزارش، طالبان بهطور معمول در تجارت غیررسمی سلاح فعالیت دارند و حتا از برخی بازارهای فروش سلاح مالیات جمعآوری میکنند. همچنین، آنها از روابط قومی و محلی برای گسترش و رونق این بازارها بهره میبرند. طبق گزارش، ازدواجها و ارتباطات خانوادهگی میان اعضای این گروهها و نیز ایدیولوژی مشترکی که آنها را به هم پیوند میدهد، موجب تسهیل در خرید و فروش سلاحها شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که طالبان بهطور فعال در تلاش برای افزایش ذخایر تسلیحاتی خود از طریق خرید سلاح از بازارهای بینالمللی هستند. همچنین درگیریهای قدرت بین جناح قندهار و شبکه حقانی، ضعف ساختاری و ناتوانی فنی طالبان در مهار قاچاق، موجب شده است که این گروه نتواند کنترل مؤثری بر تجارت و قاچاق سلاح اعمال کند.
دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، پس از ورود به کاخ سفید چند بار تاکید کرده است که سلاحهای بهجا مانده ایالات متحده را از طالبان پس میگیرد. او همچنان گفته که از دیدن رژه نیروهای طالبان با سلاحهای امریکایی «خیلی عصبانی» میشود. همزمان او گفته است: «میخواهم این مساله را بررسی کنم، اگر قرار است به آنها پول بدهیم مشکلی نیست، اما از آنها میخواهم تجهیزات نظامی که در اختیارشان است را پس بدهند»
