فشارهای طالبان بر شهروندان افغانستان بهویژه زنان و خبرنگاران شدت یافته است. بسیاری از شهروندان کشور با ابراز نگرانی از روند بازجوییها و بازداشتهای طالبان، میگویند که همزمان چندین نهاد این گروه دست به آزارواذیت و زندانی کردن مردم میزنند. در تازهترین مورد، طالبان یک خبرنگار را از دشت برچی در غرب کابل بازداشت کرده و با خود بردهاند. این دومین خبرنگاری است که در یک هفته اخیر توسط طالبان بازداشت و زندانی میشود. از سوی دیگر، یک نوار تصویری منتشر شده که نشان میدهد محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان چهار زن را به اتهام «فساد اخلاقی» از کابل با خود میبرند. شهروندان کشور میگویند که در افغانستان در معرض انتقامجویی طالبان قرار دارند و وضعیت در کشورهای همسایه مانند پاکستان و ایران نیز مساعد نیست. به گفته آنان، هر روز هزاران نفر بهطور اجباری از این کشورها اخراج میشوند و مردم راهی برای بیرون رفتن و زمینهای برای زنده ماندن در کشور ندارند. فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی افغانستان با ارسال نامهای سرگشاده به دبیر کل سازمان ملل متحد، اقدامات طالبان را مصداق ناپدیدسازی اجباری و نقض شدید حقوق بشر دانستهاند.
بسیاری از سرقتهای مسلحانه و قتلهای مرموز به افراد مسلح ناشناس نسبت داده میشود، در حالی که طالبان همیشه ادعای تامین امنیت سراسری در کشور را دارند. با این حال، شماری از شهروندان کشور میگویند که اکثریت این حوادث به دست جنگجویان این گروه صورت میگیرد و مردم از ترس طالبان یا سکوت میکنند و یا این حوادث را به افراد مسلح ناشناس نسبت میدهند.
در تازهترین مورد، جنگجویان طالبان یک بیمار روانی را که مانع ورود آنها به خانهاش شده بود، با ضرب گلوله به قتل رساندهاند. به گفته منابع، طالبان تلاش داشتند آن جوان ۲۲ ساله را با خود به زور به پاسگاه خود ببرند. منابع میگویند که این رویداد روز یکشنبه، ۱۵ میزان، در کوچه ۱۳ ناحیه ۱۱ خیرخانه شهر کابل رخ داده است. منابع تایید کردند که طالبان هیچ توجهی به وضعیت روانی آن جوان نکردند و پس از شلیک بر او، دشنام داده و بر تن خونآلودش خندیدند.
به ادامه روند بازداشت خبرنگاران توسط طالبان، خانه آزادی بیان گزارش داده که طالبان مهدی انصاری، خبرنگار آژانس خبری افغان را از کابل بازداشت کردهاند. این نهاد افزوده که استخبارات طالبان این خبرنگار را از منطقه دشت برچی در غرب کابل دستگیر کردهاند، اما هیچ اطلاعاتی درباره محل بازداشت و وضعیت او در دست نیست.
این در حالی است که طالبان یک هفته قبل حکمت آرین، مدیر مسوول رادیو خوشحال را از غزنی دستگیر کردهاند، اما از محل بازداشت او نیز اطلاعاتی در دست نیست و این گروه او را به مکانی نامعلوم منتقل کرده است. این گروه همچنین به ادامه اعمال ممنوعیتهای خود در این ولایت، دو دختر را به اتهام فلمبرداری از یک محفل عروسی بازداشت کرده است. منابع روز پنجشنبه، ۱۲ میزان، به روزنامه ۸صبح گفتند که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، دو دختر را از ولسوالی خواجهعمری بازداشت کرده و پس از چندین ساعت آزاد کردهاند. منابع تایید میکنند که طالبان دوربینهای عکاسی و فلمبرداری آنها را با خود بردهاند.
همچنین ویدیویی در شبکههای اجتماعی بهطور گسترده دستبهدست شده که در آن نشان میدهد محتسبان طالبان چند زن را در خیابان با خود میبرند. منابع گفتهاند که محتسبان طالبان روز شنبه، ۱۴ میزان، چندین زن را در خیابان از پروژه جدید کابل بازداشت کرده و با خود بردهاند. همزمان، وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه اعلام کرده که محتسبان طالبان شش تن را به اتهام «روابط غیراخلاقی و نامشروع» از کابل بازداشت کردهاند و به نهادهای عدلی و قضایی این گروه معرفی خواهند کرد.
طالبان اخیرا جاوید کوهستانی، تحلیلگر مسایل سیاسی را از منطقه سرای شمالی شهر کابل بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل کردهاند. خانواده آقای کوهستانی به روزنامه ۸صبح گفتهاند که از محل نگهداری و وضعیت سلامت او اطلاعی ندارند. اعضای خانواده این تحلیلگر سیاسی با ابراز نگرانی شدید از وضعیت سلامت او، اعلام کردهاند که آقای کوهستانی مشکل قلبی و فشار خون بالا دارد و خواهان آزادی فوری او شدهاند.
با این حال، جمعی از فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی افغانستان در نامهای سرگشاده به دبیر کل سازمان ملل، خواستار توجه فوری به وضعیت حقوق بشر و نقض سیستماتیک حقوق شهروندان افغانستان شدهاند. در این نامه، از بازداشتهای خودسرانه، اختطاف و ناپدیدسازی فعالان در عرصههای مختلف توسط طالبان ابراز نگرانی شده است.
در نامه این فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی آمده است: «اقدامات طالبان محدود به بازداشتها و ناپدیدسازیها نیست؛ آنها بهطور سیستماتیک حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم افغانستان را نقض میکنند.» آنان به بازداشت جاوید کوهستانی، تحلیلگر سیاسی و نظامی، اشاره کرده و گفتهاند که او بدون هیچ اتهام مشخصی توسط طالبان ربوده شده است.
این فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی افزودهاند که خانواده آقای کوهستانی از محل نگهداری او بیخبر هستند و این تحلیلگر سیاسی به وکیل مدافع دسترسی ندارد. این فعالان تاکید کردهاند: «چنین اقداماتی به وضوح مصداق ناپدیدسازی اجباری است که نقض شدید حقوق بشر بینالمللی محسوب میشود.»
فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی افغانستان از سازمان ملل متحد و نمایندهگی این سازمان در افغانستان خواستهاند که اقدامات فوری برای آزادی جاوید کوهستانی روی دست گیرند، زیرا او در انتظار عمل جراحی قلب بوده و اکنون به دارو و پزشک دسترسی ندارد. به گفته آنها، رفتار نامناسب و شکنجه او نقضهای روشنی از ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون ضد شکنجه و سایر رفتارهای بیرحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز است.
فعالان جامعه مدنی افغانستان تاکید کردهاند که براساس منشور سازمان ملل، این نهاد دارای تعهد اخلاقی و قانونی برای حفاظت از حقوق افراد و جمعیتها در مناطق درگیر بحران است. آنها از کمیسار حقوق بشر سازمان ملل خواستهاند که نظارت خود بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان را تشدید کرده و هر گونه نقض را مستقیماً به شورای امنیت سازمان ملل گزارش دهد. در این نامه همچنین از شورای امنیت سازمان ملل خواسته شده که تحریمهای دیپلماتیک، اقتصادی و سفر را علیه افرادی که مسوول نقض حقوق بشر هستند، تقویت کند.
گفتنی است که استبداد و خشونت طالبان تا آنجا تشدید شده که افراد وابسته به این گروه را نیز وادار به انتقاد کرده است. عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در پاکستان، از استبداد حاکم، موروثیسازی قدرت، معافیت مقامات از مجازات و سرکوب آزادی بیان انتقاد کرده است. او بدون نام بردن از فردی خاص در دستگاه طالبان، گفته که حاکمان خود را بالاتر از قانون میدانند و استبداد حاکم، شجاعت گفتن سخن حق را از مردم گرفته است.







