طالبان طی دو سال گذشته در چندین ولسوالی ولایت بدخشان بر سر کشت کوکنار با دهقانان درگیر شده و تعدادی از آنان را به قتل رسانده‌اند. در تازه‌ترین حادثه، به گفته منابع، جنگ‌جویان این گروه شش تن از ساکنان ولسوالی خاش را تیرباران کرده‌اند. منابع همچنین می‌گویند که بیش از ۳۰ تن دیگر در تیراندازی جنگ‌جویان طالبان زخمی شده‌اند. طالبان آنتن‌های مخابراتی را در این ولسوالی قطع کرده‌اند و احتمال می‌رود تلفات بیشتر از این باشد.
روز گذشته، ده‌ها جنگ‌جوی مسلح طالبان که می‌خواستند مزارع کوکنار در ولسوالی خاش بدخشان را تخریب کنند، با ممانعت مردم روبه‌رو شدند. طالبان پس از برخورد با مردم، بالای آنان تیراندازی کردند که در نتیجه شش تن کشته و بیش از ۲۰ تن زخمی شده‌اند.
صبح امروز، زمانی که مردم در مراسم خاک‌سپاری کشته‌شده‌گان دیروز حضور داشتند، طالبان بار دیگر به تجمع مردمی تیراندازی کردند که در نتیجه یک تن کشته و ۱۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. به گفته منابع، زخمیان به شفاخانه ولایتی در شهر فیض‌آباد انتقال داده شده و وضعیت برخی از آنان وخیم گزارش شده است.
منابع تصریح می‌کنند که به‌دلیل قطع انترنت و خدمات مخابراتی و عدم دسترسی به اطلاعات، احتمال می‌رود تعداد تلفات و قربانیان این رویداد بیشتر از آنچه گزارش می‌شود باشد. به گفته منابع، این ارقام تنها براساس کشته‌شده‌گان و زخمی‌هایی تهیه شده است که به شفاخانه ولایتی بدخشان در شهر فیض‌آباد انتقال داده شده‌اند.
منابع می‌گویند که صبح امروز زمانی که مردم در مراسم خاک‌سپاری کشته‌شده‌های دیروز حضور داشتند طالبان بار دیگر بالای تجمع مردمی تیراندازی کردند که در نتیجه یک تن کشته و ۱۲ تن دیگر زخمی شده‌اند. به گفته منابع، زخمیان به شفاخانه ولایتی در شهر فیض‌آباد انتقال داده شده و وضعیت برخی از آنان وخیم گزارش شده است.
یک منبع که نمی‌خواهد نامش در گزارش ذکر شود، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که روز گذشته حدود پنجاه موتر نوع رنجر طالبان برای از بین بردن کشت تریاک عازم ولسوالی خاش شده بوده‌اند.
این منبع می‌گوید: «طالبان ابتدا به قریه تاجیک‌ها رفتند و با اعتراض مردم مواجه شدند. در آن‌جا یک زن و دو مرد کشته شدند و فرار کردند. سپس به سمت قریه شهران حرکت کردند و در مسیر به هرکس که مشغول کار کشاورزی بود، شلیک کردند. در شهران شش نفر کشته و تقریباً بیست نفر زخمی شدند.»
یک منبع دیگر می‌گوید که چهار تن جابه‌جا در نتیجه تیراندازی طالبان در خاش کشته شده‌اند و سه زخمی دیگر که به مرکز صحی ولسوالی بهارک انتقال داده شده بودند، در آن‌جا جان باخته‌اند. به گفته او، در میان زخمیان دو زن نیز حضور داشته‌اند و برخی از زخمیان به شفاخانه ولایتی در شهر فیض‌آباد انتقال داده شده‌اند.
یک منبع صحی می‌گوید که روز گذشته چهار تن در نتیجه تیراندازی طالبان در خاش کشته شدند و یکی از زخمیان که به مرکز صحی ولسوالی بهارک انتقال داده شده بود، در آن‌جا جان باخته است. او می‌افزاید که بیش از ۲۰ تن دیگر در تیراندازی روز گذشته طالبان در ولسوالی خاش کشته شده‌اند.
درگیری‌ها در ولایت بدخشان افغانستان به‌ویژه در ولسوالی خاش، در پی تلاش طالبان برای تخریب مزارع خشخاش شدت گرفته است.کشاورزان محلی می‌گویند که با افزایش فقر و بیکاری، به کشت تریاک روی آورده‌اند و طالبان با تخریب مزارع کوکنار آنان، بر فقروگرسنه‌گی‌شان افزوده‌اند.
برخی از باشنده‌گان محل می‌گویند که طالبان به‌جای اتخاذ تدابیر و ارایه طرح جایگزین، با استفاده از اسلحه‌های سبک و سنگین قصد تخریب کشت‌زارهای تریاک آنان را دارند و آن‌ها چنین اقدامی را تا زمان پرداخت هزینه و تامین بدیل مزارعی قبول ندارند.
منابع محلی در ولسوالی خاش بدخشان گزارش داده‌اند که کشته‌شده‌گان و زخمی‌های اخیر در درگیری با طالبان، عمدتاً کشاورزان فقیر بوده‌اند که به‌دلیل فقر و نبود گزینه‌های معیشتی جایگزین، به کشت تریاک روی آورده‌اند. این منابع تاکید می‌کنند که طالبان به‌جای برخورد با قاچاق‌بران مواد مخدر که آزادانه در حال فعالیت هستند، با کشاورزان فقیر برخورد می‌کنند. آن‌ها طالبان را به‌دست داشتن در قاچاق مواد مخدر متهم کرده و می‌گویند که اگر این گروه شریک قاچاق نباشند، قاچاق‌بران مواد مخدر با موترهای زرهی آزادانه گشت‌وگذار نمی‌کنند.
باشنده‌گان خاش پیش از این نیز به تاریخ ۲۹ جوزای سال روان با طالبان درگیر شده بوده‌اند. در این اعتراضات، معترضان با نیروهای طالبان درگیر شده و سه تراکتور متعلق به اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان را به آتش کشیدند.
همزمان، برخی ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهند که مردم در سرک اعتراض کرده و جاده را به روی طالبان بسته‌اند. برخی کاربران محلی در بدخشان این اقدام طالبان را نکوهش کرده‌اند و با طعنه گفته‌اند که طالبان به بهانه از بین بردن کشت تریاک علیه مردم تبعیض قومی روا می‌دارند، اما اعضای محلی این گروه به‌دلیل ترس تاکنون سکوت کرده‌اند.
کاربران شبکه‌های اجتماعی در بدخشان عکسی از یک جوان به نام زین‌الدین را منتشر کرده و می‌گویند که او پس از سال‌ها اقامت در ایران به روستای شهران در ولسوالی خاش بازگشته بود و توسط طالبان کشته شده است.
همزمان برخی از ویدیوهای در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که نشان می‌دهد مردم در خیابان اعتراض دارند و به‌رسم اعتراض جاده را به روی طالبان بسته‌اند. برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی بدخشان این اقدام طالبان را نکوهش کرده و با طعنه به طالبان محلی گفته‌اند که این گروه به بهانه از بین بردن کشت تریاک علیه مردم تبیعض روا می‌دارند، اما آنان از ترس سکوت کرده‌اند.
به تازه‌گی دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد گزارشی منتشر کرده است که نشان می‌دهد تا سال ۲۰۲۳، حدود ۲۷ هزار تن در افغانستان شامل دو هزار و ۶۷۰ زن و دو هزار و ۱۵۰ کودک زیر ۱۵ سال، درگیر مصرف مواد مخدر پرخطر بوده‌اند. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که تقریباً نیمی از مصرف‌کننده‌گان مواد مخدر پرخطر هیچ‌گونه آموزش رسمی نداشتند. طبق گزارش، از هر پنج تن یک تن بی‌خانمان بوده و بسیاری از آن‌ها برای تامین هزینه‌های مصرف مواد مخدر به کارهای نامنظم یا فعالیت‌های مجرمانه متکی بودند.
یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که مصرف چرس و تریاک کاهش یافته، اما در مقابل استفاده از مواد مخدر صنعتی مانند هرویین و شیشه افزایش چشم‌گیری داشته است. براساس گزارش، این مواد با خطرات بالاتری از جمله اعتیاد شدید، مصرف بیش از حد، مسمومیت، ابتلا به بیماری‌های عفونی در میان مصرف‌کننده‌گان تزریقی، اضطراب، افسرده‌گی، انزوا و اشکال گوناگون آسیب‌های روانی و جسمی، به همراه هستند.
همچنان نهادهای مختلف سازمان ملل تایید کرده‌اند که ممنوعیت کشت تریاک بدون ارایه برنامه‌های جایگزین معیشتی، به‌ویژه در بخش کشاورزی مقاوم، نه‌تنها باعث افزایش فقر و بی‌ثباتی اقتصادی شده، بلکه زنجیره تولید و مصرف مواد مخدر صنعتی را گسترش داده است. طبق گزارش‌ها، کاهش تولید تریاک فرصت را برای افزایش تولید مواد مخدر صنعتی مانند متامفتامین و احتمالاً فنتانیل فراهم کرده است. در گزارش‌ها تصریح شده که بدون برنامه‌های جامع و جایگزین اقتصادی کشاورزی، ممنوعیت کشت تریاک نتایجی همچون افزایش فقر، توانگری اقتصادی پایین و احتمال بی‌ثباتی را به همراه داشته است.
