شماری از نماینده‌گان قرغیزهای بدخشان که برای حل مشکلات‌شان به فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، سفر کرده‌اند، می‌گویند که از نبود امکانات صحی و سرک، و باج‌گیری جنگ‌جویان طالبان تحت نام عشر و زکات به ستوه آمده‌اند. آنان هشدار می‌دهند که اگر به مطالبات اساسی‌شان رسیده‌گی نشود، مجبور به ترک گروهی از کشور خواهند شد. به گفته آنان، از ۲۰ زنی که در پامیر ولادت می‌کنند، ۹ تن‌شان به دلیل نبود امکانات صحی اولیه جان می‌دهند. آنان تصریح می‌کنند که محل بودوباش آنان در شهر فیض‌آباد که توسط حکومت پیشین ساخته شده بود، به مرکز نظامی رییس اقوام و قبایل طالبان تبدیل شده است.
این باشنده‌گان منطقه واخان بدخشان می‌گویند که در بیش از سه سال گذشته در محرومیت کامل و شدید به سر برده‌اند. آنان از ادامه عدم دسترسی به خدمات صحی و مشکلات اقتصادی خود ابراز نگرانی می‌کنند. این باشنده‌گان واخان از طالبان انتقاد کرده و تاکید می‌کنند که در حال حاضر، با فرا رسیدن زمستان و سرد شدن هوا، با مشکلات زیادی مواجه هستند؛ اما هیچ توجهی از سوی این گروه به آنان صورت نمی‌گیرد.
تعداد زیادی از قرغیزهای پامیر بدخشان می‌گویند که از گرسنه‌گی، شیوع بیماری‌های فصلی، «معاملات فریبکارانه تاجران محلی» و آزارواذیت جنگ‌جویان طالبان به ستوه آمده‌اند. آنان هشدار می‌دهند که اگر توجهی به وضعیت‌شان صورت نگیرد، به‌طور گروهی از کشور کوچ خواهند کرد.
برخی از افراد قوم قرغیز در بدخشان که برای حل مشکلات‌شان به شهر فیض‌آباد، مرکز این ولایت، آمده‌اند، به روزنامه ۸صبح می‌گویند که دروازه بسیاری از مقام‌های محلی طالبان را کوبیده‌اند، اما هنوز پاسخی برای خواسته‌های خود دریافت نکرده‌اند.
این باشنده‌گان بدخشان که در زیر خیمه‌ها در کوه‌پایه‌های پامیر زنده‌گی می‌کنند، می‌گویند که در حدود هشت ماه سال هوا در پامیرها بسیار سرد است و این باعث شده که در این مناطق زمین‌ها برای زراعت مناسب نباشد و تنها شغل آنان دام‌داری باشد.
ملا آدینه، نماینده قرغیزهای بدخشان، برای رسیده‌گی به مشکلات قرغیزها با شماری دیگر به شهر فیض‌آباد آمده است. او در صحبت با روزنامه ۸صبح از بی‌توجهی مسوولان محلی طالبان شکایت کرده و می‌گوید: «ما مردم قرغیز در پامیرها با مشکلات زیادی مواجه هستیم، از جمله نبود داکتر و مراکز خدمات صحی، و مهم‌تر از آن دشوارگذر بودن راه‌های مواصلاتی در زمستان است. به دلیل خرابی راه‌ها هیچ وسیله نقلیه‌ای پیدا نمی‌کنیم و این باعث شده که مرگ‌ومیر مریضان ما در این جا زیاد باشد.»
این نماینده قرغیزهای بدخشان با روایت دردناک از صحنه‌های مرگ عزیزانش، از رژیم طالبان می‌خواهد که به مشکلات آنان رسیده‌گی کند. او می‌گوید: «ما به‌خاطر فاصله زیاد راه، چندین روز را در مسیر حرکت هستیم و بعد به فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، می‌رسیم. من مرگ چندین نفر از عزیزانم را دیدم که پیش چشمانم جان دادند، اما نتوانستم کاری کنم. از جمله خواهرم را وقتی برای انتقال به شفاخانه می‌بردم، با فرزندش در راه از دست دادیم. ما مردم به‌جای خوش‌حالی از تولد فرزند، گاهی در خانه‌های‌مان غم مرگ عزیزانی را داریم که به‌دلیل نبود امکانات جان می‌دهند.»
آدینه می‌افزاید: «اگر طالبان به وضعیت زنده‌گی قرغیزها به‌طور جدی توجه نکنند و این مشکلات حل نشود، آنان از روی ناچاری افغانستان را ترک کرده و به کشورهای منطقه، به‌ویژه قرغیزستان مهاجرت خواهند کرد.»
حسن خان، یکی دیگر از قرغیزهای پامیر بدخشان، مانند آدینه شکایت مشابهی دارد و می‌گوید: «ما مردم دورافتاده‌ایم، مریضان ما این جا تداوی نمی‌شوند و تنها ۶۰ هزار افغانی کرایه رفت‌وآمد موتر است. این جا وقتی تاجران محلی مواد غذایی و دوا می‌آورند، در معاملات‌شان مواشی ما را به قیمت پایین می‌خرند و مواد غذایی و دوا را به قیمت‌های بسیار بالا می‌فروشند. آنان ما را فریب می‌دهند و از مجبوری‌مان سوءاستفاده می‌کنند و کسی نیست که به شکایت ما رسیده‌گی کند.»
این باشنده پامیر با انتقاد از مسوولان محلی طالبان در بدخشان می‌گوید: «به‌خاطر رفت‌وآمد، ما با مشکلات زیادی روبه‌رو هستیم، به‌ویژه در زمستان. در این منطقه برای حل مشکلات خود از اسپ و دیگر حیوانات استفاده می‌کنیم، اما مریضان ما چندین روز و شب در راه می‌مانند و طالبان تا حال هیچ کمکی نکرده‌اند.»
حسن خان همچنین می‌گوید که قرغیزها هنگام آمدن به شهر فیض‌آباد جای مناسبی برای اقامت ندارند و از این بابت با مشکلات زیادی مواجه هستند. او می‌افزاید که در زمان جمهوریت، یک مهمان‌خانه برای قرغیزها در فیض‌آباد ساخته شده بود؛ اما طالبان آن مهمان‌خانه را به یک مرکز نظامی تبدیل کرده‌اند.
این باشنده پامیر می‌افزاید: «دولت در زمان جمهوری برای اقامت ما قرغیزها یک مهمان‌خانه ساخته بود و وقتی از پامیر می‌آمدیم، آن جا اقامت می‌کردیم و پس از اتمام کار، دوباره به خانه‌های خود بازمی‌گشتیم. حالا که طالبان آمده‌اند، به زنان ما اجازه نمی‌دهند در آن جا اقامت کنند، ولی به مردان اجازه می‌دهند. اما در یک اتاق ده نفر اقامت دارند و این جا به یک مرکز نظامی تبدیل شده است و افراد رییس اقوام و قبایل در آن جا زنده‌گی می‌کنند.»
سلطان، یکی دیگر از قرغیزهای بدخشان، می‌گوید: «ما در پامیر مشکلات زیادی داریم و در این جا اگر ۲۰ زن اولاد می‌کنند، نه نفر از آنان جان می‌دهند. دسترسی نداشتن ما به امکانات صحی باعث شده است که در پامیر میزان مرگ‌ومیر زنان و کودکان افزایش یابد. وقتی پیش رییس صحت عامه [طالبان] می‌رویم، او هم به شکایت ما گوش نمی‌دهد.»
او از رفتار خشونت‌آمیز طالبان شکایت دارد و می‌گوید که جنگ‌جویان این گروه به بهانه‌های گوناگون از آنان باج‌گیری می‌کنند. سلطان می‌افزاید: «دو سال است که در فصل تابستان افراد طالبان به‌نام عشر و زکات از ما زورگیری می‌کنند. امسال هم از هر ۲۰ رأس بز و گاو، یک راس آن را مالیه گرفتند.»
این در حالی است که طالبان در ازای دریافت مالیات از مردم، به‌ویژه قرغیزها، هیچ‌گونه خدماتی ارایه نمی‌دهند. این گروه قومی در افغانستان از تمام مزایای خدمات دولتی در تمام سطوح محروم هستند و اکنون برای شکایت از وضعیت خود به مقام‌های طالبان، به شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، آمده‌اند تا وضعیت دشوار پامیرنشینان را روایت کنند، و شاید اندکی از فشارهای جنگ‌جویان طالبان بر آنان کاسته شود.
با این حال، مقام‌های محلی طالبان در بدخشان مشکلات قرغیزها در پامیر این ولایت را می‌پذیرند و از نهادهای کمک‌کننده در بخش صحت می‌خواهند تا به مشکلات آنان رسیده‌گی کنند.
امین‌الله طیب، معاون والی طالبان در بدخشان، گفته است که رژیم این گروه «به اندازه توان خود به مشکلات این مردم، مانند ساخت سرک و ایجاد کلینیک‌های صحی، رسیده‌گی کرده است.» او افزوده است: «ما به‌خاطر نبود امکانات بیشتر نیاز به همکاری موسسات بین‌المللی داریم و در دیدارهایی که با مسوولان این نهادها داشتیم، مشکلات مردم را مطرح کردیم و آنان هم وعده همکاری دادند.»
مشکلات باشنده‌گان قرغیز بدخشان در حالی بیان می‌شود که در ماه میزان سال جاری دولت قرغیزستان یک گروه مددرسان را با بسته‌های صحی برای رسیده‌گی به مشکلات آنان به بدخشان اعزام کرد. این گروه با مقام‌های محلی طالبان در این ولایت در مورد رسیده‌گی به مشکلات اقتصادی و اجتماعی قرغیزهای پامیر گفت‌وگو کرد.
براساس گزارشی که در سایت «ای‌ک‌آی‌پرس» منتشر شده، این گروه کمکی به رهبری دارونکول اولو، معاون وزیر کار، تامین اجتماعی و مهاجرت قرغیزستان، و اشتراک شماری از متخصصان امراض قلبی، دندان و نسایی‌ولادی به بدخشان سفر کرده بود. این گروه طی چند روز حضورش در این ولایت، به دست‌کم ۷۵۵ تن، از جمله ۱۹۵ زن و ۱۸۰ کودک، خدمات صحی ارایه کرده است. همچنین گفته شده که این گروه مددرسان نحوه تشخیص بیماری‌های عفونی و استفاده درست از داروهای دامپزشکی برای گاو، گوسفند و بز را به قرغیزهای بدخشان آموزش داده است.
