کارکنان صحی در زابل می‌گویند مداخله‌های محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، کار آنان را با دشواری‌های جدی روبه‌رو کرده است. آنان از الزام به رعایت دستورهایی مانند بستن لنگی و گذاشتن ریش، حتا در زمان انجام عملیات، تفتیش ظاهر و برگزاری اجباری آموزش‌های دینی شکایت دارند. به گفته این کارکنان، طالبان در ۱۳۲ مرکز صحی این ولایت مشاوران ملا تعیین کرده‌اند که در امور کاری آنان نیز مداخله می‌کنند؛ وضعیتی که به باور آنان، تمرکز کارکنان صحی بر درمان بیماران را دشوار و روند ارایه خدمات صحی را با اختلال مواجه کرده است.
کارکنان صحی این ولایت می‌گویند شفاخانه‌ها و مراکز صحی مکان‌هایی هستند که در آن باید اصول مسلکی و نیازهای پزشکی در روند درمان و نجات بیماران در اولویت قرار داشته باشد؛ اما به گفته آنان، مداخله محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان سبب شده است که در برخی موارد روند کاری کارکنان صحی تحت تاثیر قرار گیرد و آنان به‌جای تمرکز بر مسوولیت‌های اصلی‌شان، متوجه محدودیت‌ها و دستورهای دیگری شوند.
یک داکتر در شفاخانه ولایتی زابل که به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی نامش در این گزارش ذکر نشده است، می‌گوید کارکنان صحی در این ولایت از محدودیت‌ها و مداخله‌های دوامدار محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان به ستوه آمده‌اند. او می‌گوید که این مداخله‌ها نه‌تنها بر محیط کاری آنان تاثیر گذاشته، بلکه در روند ارایه خدمات صحی نیز مشکلاتی ایجاد کرده است.
این داکتر می‌گوید: «این افراد در هر بخش مداخله می‌کنند. به ما می‌گویند از خدا بترسید، در کنار لباس طبابت لنگی ببندید، ریش بگذارید و هر نوع سنتی را که سفارش شده، باید رعایت کنید. ما به آنان می‌گوییم مولوی صاحب، بستن لنگی هنگام عملیات دشوار است؛ اما آنان می‌گویند شما با خدا دشمنی دارید.»
هم‌زمان، شماری دیگر از داکتران این شفاخانه نیز از مداخله‌های دوامدار در محیط کاری به‌شدت خسته شده‌اند و می‌گویند دخالت‌های پیهم طالبان سبب شده است که در روند ارایه خدمات صحی اختلال ایجاد شود.
احمدالله (مستعار)، یکی دیگر از داکتران شفاخانه ولایتی زابل، می‌گوید که هر روز از ساعت ۸ تا ۹ صبح، برای تمامی کارکنان این شفاخانه، از سوی فردی که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر تعیین کرده است، آموزش‌های دینی برگزار می‌شود.
او می‌گوید فرد تعیین‌شده از سوی طالبان حتا به کارکنان اجازه نمی‌دهد بیماران عاجل را معاینه کنند و همه را مجبور می‌کند در آموزش‌های دینی که از سوی آنان تدریس می‌شود، شرکت کنند.
این داکتر می‌گوید موارد زیادی رخ داده است که بیماری در وضعیت بسیار وخیم قرار داشته، اما فرد تعیین‌شده از سوی اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان اجازه نداده است کارکنان صحی در جریان آن یک ساعت برای درمان بیمار مراجعه کنند.
احمدالله می‌افزاید: «برای همه آموزش‌های دینی داده می‌شود. ریش و لنگی ما بررسی می‌شود. هر کسی که مطابق میل امر به معروف و نهی از منکر طالبان نباشد، از صنف‌های آموزشی اخراج می‌شود و او را تهدید می‌کنند که گزارشش را به ریاست صحت عامه می‌دهند تا غیرحاضر حساب شود. اگر کسی به‌سرعت در خود تغییر ایجاد نکند، تهدید به برکناری از وظیفه می‌شود.»
یکی از کارکنان یک شفاخانه در منطقه توخوی زابل که نمی‌خواهد نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان از آنان می‌خواهند که لنگی ببندند، ریش بگذارند، ظاهر خود را مطابق سنت تنظیم کنند، به حضور در نماز جماعت توجه داشته باشند و در یک ساعت آموزش دینی روزانه به‌طور جدی شرکت کنند. او می‌گوید در سراسر زابل، محتسبان امر به معروف و نهی از منکر تقریباً کارکنان هر شفاخانه‌ای را به‌دلیل رعایت نکردن موارد یادشده بازداشت و زندانی کرده‌اند.
این کارکن صحی می‌گوید: «ما هر روز یک ساعت آموزش دینی داریم. این آموزش‌ها در برخی مراکز صبح و در برخی مراکز صحی بعد از ظهر برگزار می‌شود. در ساعتی که آموزش دینی برگزار می‌شود، هیچ یک از کارکنان صحی نباید غیرحاضر باشد. حتا اگر هر نوع بیماری وجود داشته باشد، همه کارکنان باید برای آموزش در اینجا حاضر باشند.»
هم‌زمان، یک منبع در ریاست صحت عامه زابل می‌گوید که طالبان از میان ۱۳۲ مرکز صحی این ولایت، برای هر شفاخانه یک مولوی را به عنوان مشاور تعیین کرده‌اند. این مشاوران موظفند بر کلینیک‌های ریاست صحت عامه نظارت کنند و کارکنان بخش صحی نیز ملزم هستند در موارد مختلف از آنان مشوره بگیرند.
این منبع می‌گوید کارکنان صحی در تمامی مراکز از حضور این مشاوران به‌شدت خسته شده‌اند و در دو سال گذشته، به‌تدریج نزدیک به ۲۰ تن از کارکنان صحی از وظایف خود استعفا داده‌اند.
این منبع می‌افزاید: «طالبان در تمامی مراکز صحی دولتی مشاور تعیین کرده‌اند. همه این مشاوران ملا هستند. اختیارات بسیار گسترده‌ای به آنان داده شده است. آنان می‌توانند در فعالیت‌های داکتران مداخله کنند و حتا می‌توانند داکتران را از وظیفه منفک کنند.»
این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که طالبان در تمامی نهادهای دولتی و خصوصی کشور، در هر اداره، افرادی را تحت عنوان «دعوت، ارشاد، امر به معروف و نهی از منکر» برای نظارت بر کارکنان گماشته‌اند. فعالیت این افراد در بخش خدمات عمومی، از نظارت بر پوشش و رفتار کارمندان گرفته تا نحوه تعامل آنان با یکدیگر، را شامل می‌شود.
