شماری از داکتران، تشخیص نادرست بیماری، پایین‌بودن کیفیت دوا، کمبود بودجه در نظام صحی، مشکلات اقتصادی و رعایت‌نکردن توصیه‌های صحی از سوی برخی بیماران را از عوامل اصلی درمان ناقص و نارضایتی بیماران می‌دانند. این داکتران در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که دسترسی محدود داکتران و کلینیک‌ها به لابراتوارهای معیاری، روند تشخیص بیماری را با مشکل روبه‌رو کرده است. آنان می‌افزایند که در شماری از کلینیک‌های شخصی، زمان کافی برای معاینه بیماران اختصاص داده نمی‌شود و همین مساله می‌تواند به تشخیص نادرست بیماری و انتخاب نشدن روش مناسب درمان منجر شود.
محمود(مستعار)، متخصص امراض داخله، می‌گوید که نارضایتی بیماران از روند درمان دلایل مختلفی دارد. به گفته او، یکی از اساسی‌ترین دلایل این است که بیماری بیمار دیر تشخیص می‌شود و این مساله می‌تواند سبب بروز مشکلات و اختلالات بیشتر در وضعیت صحی او شود که در نتیجه سبب ناراضایتی بیمار از شیوه درمان می‌شود.
این متخصص می‌گوید: «یکی از علت‌ها، عدم دسترسی داکتر و یا کلینیک به لابراتوارهای معیاری است. در شماری از کلینیک‌های شخصی، متاسفانه برای معاینه بیماران وقت کافی گذاشته نمی‌شود و تشخیص درست صورت . تشخیص نادرست نیز به تداوی ناقص منجر می‌شود که این مسئله سبب نارضایتی بیمار می‌شود. در کنار آن، سیستم صحی کشور نیز با مشکلات اقتصادی مواجه است و با کمبود شدید بودجه روبه‌رو است که دسترسی بیماران به تداوی معیاری را با مشکل مواجه کرده است.»
این داکتر می‌افزاید: «در کنار این موارد، شماری از بیماران توصیه‌های داکتر را رعایت نمی‌کنند که این موضوع نیز روند درمان را ناقص می‌کند. بنابراین، عوامل نارضایتی بیماران هم در سیستم صحی وجود دارد و هم در رعایت‌نکردن توصیه‌های داکتران از سوی بیماران. شماری از بیماران به‌دلیل وضعیت بد اقتصادی نمی‌توانند تمام داروهای تجویز‌شده در نسخه را تهیه کنند که این مسئله مشکلاتی را در روند تداوی به وجود می‌آورد.»
رویا(مستعار)، یکی از داکتران، می‌گوید که عدم رضایت مردم از تداوی و نتیجه‌نگرفتن از روند درمان در افغانستان، به چند عامل بسته‌گی دارد. به گفته او، کیفیت پایین دوا، یکی از عوامل عمده عدم موثریت تداوی است. او می‌افزاید که بیشتر دواهای موجود در بازار افغانستان از کیفیت پایین برخوردار است و یا هزینه بلند دارد؛ به همین دلیل، بسیاری از مردم توان خرید دواهای باکیفیت را ندارند.
این داکتر می‌گوید: «عوامل دیگر، آگاهی‌نداشتن مریض از نوع بیماری و چگونه‌گی تداوی، منظم‌نبودن روند تداوی به‌دلیل مشکلات اقتصادی و توقع بلند مردم از دوا است؛ برخی انتظار دارند که با یک نسخه و یک‌بار استفاده از دوا، بیماری به‌گونه معجزه‌آسا درمان شود. باورهای نادرست مردم درباره استفاده از دوا، استفاده از مواد یونانی، محدودیت امکانات تشخیصیه و یا بلندبودن هزینه معاینات تشخیصیه نیز از عوامل دیگر است؛ زیرا انجام‌نشدن معاینات لازم می‌تواند سبب تشخیص نادرست بیماری و در نتیجه، عدم موثریت تداوی شود.»
در همین حال، جاوید (مستعار)، بیماری که حدود سه سال می‌شود با مشکل معده روبه‌رو است و از تشخیص و تداوی داکتران ناراضی است، می‌گوید که تا کنون به پنج متخصص مراجعه کرده، اما وضعیتش بهبود نیافته است.
او می‌گوید: «۲۰ سال سن دارم و تا حال نزد پنج متخصص رفتم. تداوی هیچ‌کدام‌شان تاثیر نکرد. هر کدام‌شان تداوی شش‌ماهه تجویز کردند، اما هیچ فایده نکرد. حتا گرده‌هایم هم مشکل پیدا کرده است. اما حالا تداوی یونانی را شروع کردم و تا هنوز، نسبت به تداوی داکتران، از این شیوه نتیجه گرفته‌ام.»
این در حالی است که شماری از بیماران در کابل، هفته گذشته از کمبود داکتران متخصص و کیفیت پایین دوا شکایت کرده بودند. آنان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح، گفته بودند که کمبود متخصصان و دسترسی نداشتن به دواهای باکیفیت در افغانستان، مشکلات بیماران را چند برابر کرده است.
این بیماران افزوده بودند که هنگام مراجعه به داکتر، آزمایش‌های متعددی برای‌شان تجویز می‌شود که به باور آنان، برخی از این آزمایش‌ها ارتباطی با بیماری‌شان ندارد.
