در این گزارش به چگونه‌گی زنده‌گی ملا حافظ، والی طالبان در فراه، پرداخته شده است. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که او چگونه از یک جوان مکتب‌گریز و راننده تکسی در بدخشان به یکی از فرماندهان طالبان و سپس به مقام بلندپایه این گروه تبدیل شده است. روایت‌های مردم محل و منابع نزدیک به او از گذشته پرتنش، رفتارهای ناپسند، نقش او در جنگ‌های طالبان و روابط نظامی‌اش پرده برمی‌دارند. منابع همچنین ملا حافظ را به «بچه‌بازی»، نگهداری چند «بچه بی‌ریش» و قماربازی متهم می‌کنند.
محمدحافظ مشهور به «ملاحافظ»، فرزند محمداسحاق، یکی از اعضای طالبان در بدخشان است. براساس گزارش‌ها، او در سال ۱۳۵۸ در ولسوالی وردوج ولایت بدخشان متولد شده است. مادرش از جمله ناقلین و از پشتون‌های الکوزی است و پدرش تاجیک بدخشانی است.
ملا حافظ دوران کودکی و نوجوانی خود را در مرکز ولسوالی بهارک ولایت بدخشان سپری کرد و دوره ابتدایی و متوسطه را در لیسه بهارستان این ولسوالی تا صنف یازدهم ادامه داد. او در سال ۱۳۸۸ مکتب را ترک کرد.
برخی از هم‌صنفی‌های دوران مکتب او می‌گویند که حافظ با آموزگاران و اطرافیانش رفتار نامناسبی داشت. به گفته آنان، او دیوارهای مکتب را سوراخ می‌کرد و با آمدن آموزگار، از راه کلکین در جریان ساعت درسی فرار می‌کرد و در صنف حاضر نمی‌شد. آنان می‌افزایند که حافظ بیشتر وقت خود را به بازی و خواندن آهنگ می‌گذراند. به گفته آنان، این رفتارها سبب شد که او مکتب را به پایان نرساند و از تحصیل بازبماند.
خانواده و شرایط اجتماعی
بنا بر روایت‌های مردم محل، پدر ملا حافظ، محمداسحاق، فردی فقیر بود و برای تامین مخارج زنده‌گی، دکان کوچکی در بازار بهارک داشت. او با فروش توت، تلخان و بنجاره، نفقه خانواده را تامین می‌کرد. ملا حافظ دو برادر دارد و خانواده آنان در شرایط اقتصادی دشواری زنده‌گی می‌کردند. به گفته یکی از افراد آشنا با او، این شرایط سخت زنده‌گی و نبود امکانات، یکی از عوامل پیوستن او به طالبان بوده است.
رفتن به صفوف طالبان و آغاز فعالیت‌های نظامی
ملا حافظ پس از سال‌ها بیکاری و بی‌سرنوشتی، و در حالی که حتا تلاش کرده بود به صفوف پولیس بپیوندد، موفق نشد. او مدتی به‌عنوان راننده تکسی در مسیر بهارک–فیض‌آباد کار می‌کرد. در سال ۲۰۱۱ تصمیم گرفت به صفوف طالبان در ولسوالی وردوج بپیوندد. او در کنار فصیح‌الدین فطرت، که در آن زمان مسوول جبهات طالبان در ولسوالی‌های بالادست فیض‌آباد، مشهور به تنگ بالا، است، به فعالیت‌های نظامی پرداخت. ملا حافظ در جنگ‌های مختلف طالبان علیه نیروهای حکومت پیشین شرکت کرد و چندین بار از ناحیه دست و کمر زخمی شد.
گروه تحت فرماندهی او چندین بار هدف حملات نیروهای امنیتی حکومت پیشین قرار گرفت و شماری از نیروهایش کشته شدند؛ اما او بار دیگر توانست گروهی جدید تشکیل دهد و علیه نیروهای نظامی حکومت پیشین در ولسوالی‌های مختلف بدخشان بجنگد. گفته می‌شود که تقریباً نیمی از بدن او در اثر جراحات جنگی آسیب دیده و هنوز نیز از درد در بخش‌هایی از بدنش رنج می‌برد.
جایگاه ملا حافظ بعد از سلطه طالبان
ملا حافظ پس از سقوط بدخشان به دست طالبان، به چور و چپاول اموال دولتی پرداخت و بخشی از تجهیزات و امکانات دولتی را به خانه شخصی‌اش در ولسوالی بهارک انتقال داد. به گفته یکی از افراد نزدیک به او در طالبان، هنگام انتقال اموال دولتی و موسسات، افراد ملا حافظ با نیروهای قاری فصیح‌الدین در شهر فیض‌آباد درگیر شدند و چندین نفر از دو طرف زخمی شدند.
پس از سقوط کامل ولایت‌ها به دست طالبان، ملا حافظ به‌عنوان رییس امور موسسات خارجی تعیین شد و حدود یک سال در این سمت ایفای وظیفه کرد. او پس از یک سال، به‌عنوان فرمانده فرقه ۲۰۱۹ عمر ثالث طالبان در بدخشان تعیین شد و حدود دو سال در این سمت باقی ماند. او در سال ۱۴۰۳، با حکم هبت‌الله، رهبر طالبان، به‌عنوان والی فراه تعیین شد و تاکنون در این سمت فعالیت دارد.
زنده‌گی شخصی ملاحافظ
یکی از ویژه‌گی‌های شخصی ملا حافظ، به گفته افراد نزدیک به او، عدم تمایل به تشکیل چندین خانواده است که علت آن را رفتارهای ناسالم و برخی عادات ناپسند می‌دانند. او به‌دلیل قمار و رفتارهای غیراخلاقی، در میان اطرافیانش به بدرفتاری و داشتن اخلاق ناپسند شهرت دارد.
منابع نزدیک به او می‌گویند که حافظ از گذشته رفتارهای ناپسند و غیراخلاقی داشته است و در حال حاضر چند «بچه بی‌ریش» دارد که برخی از آنان به‌عنوان محافظان شخصی او عمل می‌کنند.
به گفته منابع، اگرچه او مستقیماً در غارت معادن نقش ندارد، اما از درآمد حاصل از آن سهم می‌برد. همچنین، برادرش، قاری باسط، رییس دفتر فرقه ۲۱۹ بدخشان است که نشان‌دهنده گسترده‌گی روابط خانواده‌گی در ساختار طالبان است.
حافظ پس از سقوط منطقه کلان، بخشی از املاک آنجا را که شامل شش حویلی بود، به مبلغ ۱۰۰ لک افغانی خریداری و بازسازی کرده است. او به بازی‌های قوی‌کشی و نگهداری انواع پرنده‌گان شکاری علاقه‌مند است. نگهداری این پرنده‌گان در حمام بهارک، توسط برادرش، محمدیاسین، صورت می‌گیرد.
رفتارهای اجتماعی و سیاسی
ملا حافظ در سفرهایش به بدخشان، با بیش از ۵۰ خودروی مسلح به این ولایت می‌رود و از حضور نظامی گسترده‌ای برخوردار است. او با مولوی محبوب خستکی دشمنی دیرینه دارد و در جریان جنگ علیه حکومت پیشین، از سوی منابع محلی مسوول کشته‌شدن شماری از مردم و جوانان این منطقه دانسته شده است.
برخی گزارش‌ها از رقابت او با قاری فصیح‌الدین نیز پرده برمی‌دارند. از آن‌جایی که او از طرف مادر پشتون‌تبار است، گفته می‌شود طالبان تلاش دارند او را در بدخشان بیشتر تقویت کنند تا جایگاه و سلطه قومی خود را در این ولایت حفظ کنند. پیش‌تر نیز گزارش‌هایی درباره احتمال تقرر او به‌جای قاری فصیح‌الدین به‌عنوان رییس ارتش طالبان منتشر شده بود، اما گفته می‌شود که این موضوع به‌دلیل وضعیت کنونی بدخشان به تأخیر افتاده است.
