شماری از باشندهگان غزنی از کمبود پزشکان متخصص زن و نبود امکانات کافی درمانی در مراکز صحی این ولایت شکایت دارند. آنان میگویند کمبود پزشکان زن، دسترسی زنان، بهویژه زنان باردار، به خدمات درمانی را محدود کرده است. به گفته آنان، شماری از زنان بهدلیل نبود پزشک زن و محدودیتهای خانوادهگی، از مراجعه به پزشکان مرد خودداری میکنند و روند درمانشان به تاخیر میافتد. آنان میافزایند که در مناطق دوردست، نبود پزشک و هزینه بلند درمان، مردم را به مراجعه به افراد غیرمتخصص برای تزریق و درمان وادار کرده است. آنان تاکید میکنند که کمبود دوا و تجهیزات تشخیصی در برخی مراکز صحی، تشخیص و درمان بیماران را با مشکل روبهرو کرده است.
این باشندهگان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که در شماری از مراکز صحی، قابلهها و پرستاران در نبود پزشکان متخصص، خدماتی فراتر از وظیفه اصلیشان ارایه میکنند. به گفته آنان، بیمارانی که در غزنی امکان دریافت درمان تخصصی ندارند، برای درمان به کابل مراجعه میکنند؛ اما هزینه سفر و درمان در پایتخت برای خانوادههای کمدرآمد سنگین است. باشندهگان غزنی از مسوولان میخواهند شمار پزشکان متخصص، بهویژه پزشکان زن، را افزایش داده و امکانات، دوا و تجهیزات مراکز صحی این ولایت را تقویت کنند.
سوسن، یکی از باشندهگان غزنی، میگوید کمبود پزشکان زن در مراکز صحی این ولایت، دسترسی زنان به خدمات درمانی را با مشکل روبهرو کرده است. به گفته او، بیشتر کارمندان مراکز صحی در منطقه آنان مرد هستند و شمار پزشکان زن بسیار اندک است. او میافزاید که برخی زنان بهدلیل ناتوانی در بیان راحت مشکلات صحی خود نزد پزشکان مرد، از دریافت خدمات درمانی مناسب باز میمانند.
سوسن تاکید میکنند که در شماری از خانوادهها نیز به زنان اجازه مراجعه به پزشکان مرد داده نمیشود و از مسوولان میخواهد برای افزایش شمار پزشکان متخصص زن در مراکز صحی اقدام کنند تا زنان برای درمان بیماریهای ساده ناچار به پیمودن مسافتهای طولانی نباشند.
این باشنده غزنی میگوید: «در منطقه ما کلینیک وجود دارد، اما بیشتر کارمندان این مراکز مرد هستند و پزشک زن بسیار کم است. ما نمیتوانیم مشکلات صحی خود را با داکتر مرد با راحتی و جرأت بیان کنیم و در بسیاری از خانوادهها نیز زنان اجازه ندارند برای معاینه نزد پزشک مرد بروند. باید شمار پزشکان زن افزایش یابد تا زنان مجبور نشوند برای درمان یک بیماری ساده راههای طولانی را طی کنند؛ زیرا تاخیر در درمان میتواند وضعیت بیمار را وخیمتر کند.»
پشتینه، یکی دیگر از باشندهگان غزنی، میگوید که در شماری از روستاها و قصبههای این ولایت، مردم بهدلیل فقر و نبود پزشک و امکانات درمانی، برای تزریق دوا به زنانی مراجعه میکنند که آموزش تخصصی صحی ندیدهاند. به گفته او، این زنان بیشتر تنها شیوه تزریق را میدانند و پیش از تزریق، بیماری، حساسیت و وضعیت صحی بیمار را بررسی نمیکنند. او میافزاید که در برخی موارد، نوع و مقدار دوا نیز بدون تشخیص پزشک تعیین میشود. پشتینه هشدار میدهد که تزریق دوا بدون تشخیص بیماری و بررسی حساسیت بیمار میتواند باعث بروز عوارض جدی و آسیب به سلامت بیماران شود.
این باشنده غزنی میگوید: «در بسیاری از روستاها و قصبهها مردم بهدلیل نداشتن توان مالی یا نبود امکانات کافی، برای تزریق دوا به افراد غیرمتخصص مراجعه میکنند. این کار خطرناک است؛ زیرا ممکن است کسی که دوا تزریق میکند نداند این دوا برای چه بیماری است، آیا بیمار به آن حساسیت دارد یا نه و چه مقدار از آن باید استفاده شود. باید به مردم درباره دواها و شیوه استفاده از آنها آگاهی داده شود تا برای تزریق و درمان به هر فرد مراجعه نکنند.»
حبیبالله، یکی دیگر از باشندهگان غزنی، میگوید که کمبود پزشکان متخصص در شماری از مراکز صحی، باعث شده است قابلهها و پرستاران بخشی از خدمات پزشکی را انجام دهند. به گفته او، بیمارانی که برای دریافت خدمات تخصصی به این مراکز مراجعه میکنند، در برخی موارد ناچار میشوند برای درمان به کابل بروند. او میافزاید که هزینه سفر، درمان و اقامت در کابل برای بسیاری از خانوادهها سنگین است و شماری از بیماران به همین دلیل از ادامه درمان بازمیمانند.
این مرد میگوید: «در بسیاری از مراکز، تنها قابلهها و چند پرستار حضور دارند و جای داکتر کار میکنند. ما وقتی به مرکز صحی مراجعه میکنیم، گاهی توان درمان بیماری ما را ندارند و مجبور میشویم برای درمان به کابل برویم؛ اما رفتن به کابل هم برای همه آسان نیست، چون هزینه و امکانات سفر را هر کسی ندارد.»
کمبود پزشکان و کارمندان صحی زن، یکی از چالشهای بخش صحی افغانستان است و دسترسی زنان و دختران، بهویژه در مناطق روستایی، به خدمات درمانی را دشوارتر کرده است. سازمان ملل متحد پیشتر هشدار داده بود که کمبود نیروی صحی زن، دسترسی زنان به مراقبتهای مادر و نوزاد و خدمات درمانی مرتبط با سوءتغذیه را محدود میکند. یونیسف نیز گفته است که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ با کمبود ۲۵ هزار آموزگار و کارمند صحی زن روبهرو خواهد شد. همزمان، محدودیتهای آموزشی و بستهشدن برخی انستیتوتهای طبی، نگرانیها درباره تامین نیروی متخصص زن در بخش صحی را افزایش داده است. این مشکل در حالی ادامه دارد که افغانستان با میزان بلند مرگومیر مادران روبهرو است و کمبود خدمات صحی مناسب، بهویژه در مناطق دوردست، دسترسی زنان به مراقبتهای مورد نیاز را محدود میکند.
