شماری از باشنده‌های مرکز و برخی ولسوالی‌های ولایت غزنی از نبود مراکز صحی، کمبود دوا، تجهیزات و پرسونل صحی و گزینش سلیقه‌ای کارمندان در مناطق‌شان شکایت دارند. باشنده‌گان مناطق مختلف در صحبت‌های جداگانه با روزنامه ۸صبح، وضعیت خدمات صحی در مناطق‌شان را اسف‌بار توصیف کرده و از این وضعیت به‌شدت ناراضی‌اند.
هم‌زمان، برخی از بیماران و بیماردارانی که برای درمان به شفاخانه‌های دولتی در شهر غزنی مراجعه کرده‌اند، از نبود دوا، کمبود پرسونل مسلکی، برخورد نادرست داکتران و نبود نظافت و پاکی در شفاخانه ولایتی و شفاخانه حوزوی شکایت دارند.
باشنده‌گان ولسوالی گیروی این ولایت اما می‌گویند که در سراسر این ولسوالی، حتا یک مرکز صحی بستردار نیز وجود ندارد.
باشنده‌گان ولسوالی‌های هزاره‌نشین مالستان، جاغوری و ناور این ولایت، گزینش‌های سلیقه‌ای، واسطه‌بازی و انتخاب افراد با ضعف‌های مدیریتی را در کنار کمبود دوا و تجهیزات، از چالش‌های فراراه مردم در مناطق‌شان می‌دانند.
محمد آصف، یکی از باشنده‌های شهر غزنی و پایواز یک بیمار زن، می‌گوید که خانم برادرش یک ماه پیش در بخش زایشگاه شفاخانه ولایتی غزنی، در نتیجه عملیات جراحی (CS)، کودک به دنیا آورده است؛ اما او پس از یک ماه، دوباره در صحن این شفاخانه سرگردان است.
این باشنده غزنی در صحبت با روزنامه ۸صبح، از چالش‌های موجود در بخش زایشگاه این شفاخانه سخن گفته و تاکید دارد که به‌دلیل سهل‌انگاری پرسونل موظف در این بخش و تزریق نادرست آمپول، خانم برادرش در حرکت‌دادن یکی از پاهایش با مشکل مواجه شده است.
محمد آصف می‌گوید: «برادرم چهار ماه پیش برای کار به ایران رفت. خانمش تکلیف داشت و یک ماه پیش در این شفاخانه عملیات شد. دو شب و روز این‌جا بستری بود. این‌که در آن دو روز چه مشکلاتی را دیدیم، یک طرف؛ پیچکاری را در جایی تطبیق کرده که کسی که یک روز هم درس طبابت خوانده باشد، این کار را نمی‌کند. داکتران در شفاخانه شخصی گفتند که دوا جذب نشده و باید عملیات شود. دوباره مجبور شدم به این شفاخانه بیایم. حیران مانده‌ایم که شکایت از وضعیت قبلی را به چه کسی بگوییم و عملیات دوباره پای را این‌جا چگونه انجام بدهیم. این‌که این‌بار پایش جور خواهد شد یا تکلیف دیگری پیدا خواهد شد، نمی‌دانیم؛ اما مجبور هستیم و دیگر چاره‌ای نداریم.»
لعل گل، باشنده ولسوالی گیروی ولایت غزنی که برای درمان یکی از نزدیکانش به شفاخانه حوزوی ۳۰۰ بستر غزنی مراجعه کرده است، می‌گوید که به‌دلیل نبود مرکز صحی مجهز در ولسوالی گیرو، پس از چندین ساعت سفر به این شفاخانه رسیده است.
او می‌گوید: «در ولسوالی ما یک کلینیک است که چند نفر پرسونل دارد. فقط معاینه می‌کند و دوا هم ندارد، بستر هم ندارد. وقتی مریض نیاز به بستری‌شدن داشته باشد، خط می‌دهند و به شفاخانه اندر یا غزنی روان می‌کنند. این‌جا هم امکانات نیست؛ شب را در بیرون و در هوای آزاد سپری می‌کنیم و برای پایوازان جای بودوباش نیست. مثل من، ده‌ها تن از ولسوالی گیرو برای درمان به شفاخانه‌های دور می‌روند.»
از سوی دیگر، چالش‌های صحی در مناطق هزاره‌نشین غزنی، به‌ویژه در ولسوالی‌های جاغوری، مالستان و ناور، در کنار کمبود دوا و تجهیزات صحی، رنگ‌وبوی دیگری دارد.
باشنده‌گان این ولسوالی‌ها از گزینش‌های سلیقه‌ای ریاست صحت عامه و موسسات همکار در بخش صحت شکایت دارند و این نهادها را به تعصب و تبعیض متهم می‌کنند. آنان تاکید دارند که کادرهای محلی و باتجربه با بهانه‌های مختلف برکنار می‌شوند و به جای آنان، افراد کم‌تجربه و دارای ضعف مدیریتی در بست‌های بلند و با معاش‌های گزاف گماشته می‌شوند.
یکی از کارمندان صحی در ولسوالی جاغوری، با حفظ هویت خود، به روزنامه ۸صبح می‌گوید: «کلینیک‌های صحی جاغوری و مالستان در یک سال اخیر از سوی یک موسسه به نام یار تمویل می‌شوند. متاسفانه این موسسه ظرفیت آن‌چنانی که باید داشته باشد، ندارد. ضعف مدیریتی در سطح رهبری این موسسه و همدستی مسوولان ریاست صحت عامه با این افراد، سبب شده است که افراد بسیار ضعیف در بخش‌های اساسی به کار گرفته شوند. داکتران و پرسونل صحی که از منطقه بودند، با بهانه‌های مختلف برکنار شدند، بست‌های‌شان به اعلان رفت و کسانی مقرر شدند که با مسوولان موسسه رفاقت دارند و یا از سوی صحت عامه گزینش شده‌اند.»
این کارمند همچنان تاکید دارد که دوا و امکانات صحی که پیش از این در مراکز صحی این ولایت موجود بود، اکنون به حداقل رسیده و این مراکز مانند گذشته تمویل نمی‌شوند.
او می‌گوید: «در جاغوری، مالستان و همچنان ناور، همین مشکل وجود دارد. این‌جا مناطق دورافتاده و کوهستانی است و باید در مراکز صحی دوا و امکانات در دیپوها موجود باشد. متاسفانه این موسسه امکاناتی را که باید در اختیار مردم قرار دهد، فراهم نمی‌کند و برعکس، به مناطق دیگر بیشتر توجه دارد تا ولسوالی‌های ما.»
باشنده‌گان غزنی در حالی از چالش‌های موجود در بخش صحت شکایت دارند که هفته گذشته، نهاد بین‌المللی صلیب سرخ با ابراز نگرانی از احتمال فروپاشی نظام صحی در کشور هشدار داده بود. این نهاد گفته است که مردم افغانستان در شرایط دشواری برای تامین نیازهای اولیه و زنده‌ماندن تلاش می‌کنند و نظام صحی این کشور با خطر فروپاشی روبه‌رو است.
یاسمین پراز دسیموز، مدیر عملیات کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفته بود که نیازهای بشردوستانه در افغانستان همچنان گسترده است و کاهش کمک‌های بین‌المللی، فشار بیشتری بر مردم و مراکز صحی وارد کرده است.
این نهاد همچنین نسبت به پیامدهای محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش و کار زنان هشدار داده و گفته است که ادامه این وضعیت می‌تواند در آینده به کمبود نیروی صحی زن منجر شود؛ موضوعی که دسترسی زنان و کودکان به خدمات صحی را با چالش مواجه می‌کند.
