با فرارسیدن سرما، زندهگی ساکنان کندز نیز دشوارتر شده است. شماری از کارگران روزمزد، کراچیوانها و دکانداران میگویند که بیشترین فشار اقتصادی و اجتماعی را در این شرایط تحمل میکنند. به گفته آنان، افزون بر مشکلات اقتصادی، قوانین سختگیرانه و نظارتهای طالبان، فعالیتهای اقتصادی و اجتماعیشان را محدودتر کرده است.
شماری از کارگران روزمزد و برخی از کسبهکاران در کندز میگویند که با نزدیکتر شدن زمستان و فرارسیدن فصل سرما، قیمت مواد سوخت افزایش یافته و گرم کردن خانهها در زمستان برایشان به یک مشکل جدی تبدیل شده است. آنها نگرانند که مبادا فرزندانشان از شدت سرما جان خود را از دست بدهند.
عبدالله، یکی از کارگران روزمزد در شهر کندز، میگوید: «ما در روزهای گرم هم به سختی کار پیدا میکردیم، حالا که هوا سرد شده است، بیشتر روزها بیکار هستیم. بعضی روزها ۲۰۰ تا ۳۰۰ افغانی پیدا میکنیم، اما تنها پول نان خشک را به دست میآوریم و نمیتوانیم به دیگر مشکلات زندهگی رسیدهگی کنیم.»
کارگران در شهر کندز میگویند که هیچگونه آمادهگی برای گرم کردن خانههایشان در فصل سرما ندارند. آنان میافزایند که حتا نتوانستهاند برای فرزندانشان لباسهای گرم خریداری کنند.
جان محمد، یکی از این کارگران، میگوید که هر صبح برای پیدا کردن کار به خیابان میرود، اما اکثر روزها موفق به پیدا کردن کار نمیشود. او میافزاید که چون هوا سرد شده، کار نیست و تمام روز گرسنه و تشنه در شهر دور میزند و شبهنگام دست خالی به خانه برمیگردد.
این کارگر روزمزد میافزاید: «امروز از اول صبح تا شب ۸۰ افغانی کار کردم. ۱۱ نفر در خانه نانخور دارم. وقتی به خانه بروم، اول نان خشک میخرم برایشان، زیرا بیشتر شبها چیزی برای پختن نداریم. برای اولادها لباس گرم نخریدم، اما اگر پول پیدا شود، از لیلامی برایشان لباس زمستانی میخرم.»
فروشندهگان سیار یا کراچیوانها نیز در کنار سردی هوا و کاهش مشتری، از آزارواذیت کارمندان شهرداری طالبان شکایت دارند و میگویند که فعالیتهایشان بهصورت «دزدانه» انجام میشود. این کراچیوانها میگویند که برخی از آنها به شهرداری پول میپردازند، اما کسانی که پول نمیپردازند، مجبورند هر لحظه در حال فرار باشند، زیرا طالبان اجازه نمیدهند که در پیادهروها و کنار جاده دستفروشی کنند.
فرهاد، یکی از کراچیوانها، میگوید: «مردم پول ندارند تا خرید کنند. ما هر روز صبح به امید کار بیرون میآییم، اما مشتری کم شده است. طالبان هم اجازه نمیدهند که آزادانه فعالیت کنیم و مجبوریم به آنها پول بدهیم.»
از سوی دیگر، دکانداران کندز نیز میگویند که با کاهش شدید قدرت خرید مردم و افزایش مالیاتهای غیررسمی طالبان روبهرو هستند. این دکانداران میافزایند که مالیات زیادی پرداخت میکنند و حتا باید پیش از موعد آن را تحویل دهند. به گفته آنان، قیمتها به دلیل افزایش مالیاتها و تعرفههای گمرکی بالا رفته است و دکانداران گناهی در این امر ندارند.
هارون (نام مستعار)، یکی از دکانداران شهر کندز، میگوید: «فروش ما خیلی کم شده است. مردم حتا توان خرید مواد اولیه را ندارند. از طرف دیگر، طالبان مالیاتهای اضافی از ما میگیرند. اگر پرداخت نکنیم، تهدید به بستن دکان میکنند و حتا دکانهای ما را برای یک هفته نیز مسدود میسازند.»
در همین حال، علاوه بر مشکلات اقتصادی، فضای امنیتی و نظارت شدید طالبان، زندهگی روزمره مردم را دشوار کرده است. یکی از باشندهگان کندز که نمیخواهد نامش در گزارش ذکر شود، میگوید: «ما در این جا نه آزادی داریم و نه آرامش. از یک طرف فقر است و از طرف دیگر فشار طالبان. حتا نمیتوانیم شکایت کنیم.»
این در حالی است که باشندهگان کندز میگویند کمکهای سازمانهای امدادرسان نیز کاهش یافته است و در بیشتر موارد طالبان در توزیع کمکها دخالت میکنند. از سوی دیگر، وکلای گذر و آشنایان و اقارب آنها در لیست دریافتکنندهگان کمکها قرار میگیرند و حق مردم فقیر و مستحق همیشه پایمال میشود.
باشندهگان کندز در حالی از فشارهای طالبان و بیکاری دوامدار شکایت دارند که بهتازهگی بانک جهانی در گزارشی اعلام کرده است که اقتصاد افغانستان با چالشهای جدی نظیر محدودیتهای مالی، عدم تعادل تجاری و ظرفیت محدود برای سرمایهگذاری عمومی مواجه است.
بانک جهانی تاکید کرده است که فقر همچنان گسترده است و گروههای آسیبپذیر، از جمله زنان، کودکان و آوارهگان داخلی بار عمده مشکلات اقتصادی را بر دوش میکشند. از سوی دیگر، اتاق مشترک بازرگانی افغانستان و پاکستان اعلام کرده که سطح مبادلات تجاری میان دو کشور از دوونیم میلیارد دالر به ۷۰۰ میلیون دالر کاهش یافته است.







