هزاران تن از بازنشسته‌گان کشور در بیش از سه سال گذشته در انتظار پرداخت حقوق تقاعدی‌شان، مشکلات و سختی‌های فراوانی را متحمل شده‌اند. این بازنشسته‌گان که به قول خودشان یک عمر برای بهبود حکومت‌داری، توسعه کشور، دفاع از تمامیت ارضی و تامین منافع علیای کشور زحمت کشیده‌اند، اکنون برای پیدا کردن یک لقمه نان از سر ناچاری، برخی از آن‌ها تن به «گدایی» داده‌اند. برخی از بازنشسته‌گان می‌گویند که با وجود ۴۰ سال خدمت، بسیاری از آنان مجبورند به دروازه نانوایی‌ها بروند و از مردم بخواهند که چند تا نان خشک برای‌شان بدهند، در حالی که روزگاری خدمت‌گزار مردم بوده‌اند. در سه سال گذشته، ویدیوهای زیادی از وضعیت دشوار بازنشسته‌گان در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر شده که حاکی از مشکلات آنان است. برخی از آن‌ها در کنار خیابان‌ها دست‌فروشی می‌کنند و عده‌ای دیگر توانایی کار در کنار خیابان را به دلیل کهولت سن و بیماری ندارند. به‌تازه‌گی، ده‌ها تن از بازنشسته‌گان کشور در مقابل دروازه وزارت مالیه تحت کنترل طالبان دست به اعتراض زده و خواهان پرداخت حقوق تقاعدی‌شان شده‌اند.
ده‌ها تن از بازنشسته‌گان در اعتراض به پرداخت نشدن حقوق بازنشسته‌گی‌شان، روز شنبه، ۵ عقرب، در مقابل وزارت مالیه تحت کنترل طالبان تجمع اعتراضی برپا کرده و جاده را به روی ترافیک بستند. معترضان گفته‌اند که طالبان در بیش از سه سال گذشته حقوق بازنشسته‌گی آن‌ها را پرداخت نکرده و آنان در وضعیت ناگوار اقتصادی به سر می‌برند.
در جریان سه سال گذشته، کارمندان بازنشسته دولتی در کابل و شهرهای مختلف دست به اعتراض زده‌اند، اما طالبان تا کنون تمکینی به مطالبات آنان نکرده و هیچ گام عملی‌ای برای پرداخت حقوق تقاعدی‌شان برنداشته‌اند. کارمندان بازنشسته می‌گویند که از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ تا کنون، که سه سال از آن می‌گذرد، حقوق بازنشسته‌گی خود را دریافت نکرده‌اند و در وضعیت رقت‌بار زنده‌گی می‌کنند. آنان بارها گفته‌اند که پرداخت حقوق بازنشسته‌گی‌شان «خیرات» نیست، بلکه حق‌شان است که در جریان خدمت به کشور از حقوق ماهانه‌شان گرفته شده و اکنون باید پرداخت شود.
ممتاز احمد، یکی از بازنشسته‌گان، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که زمستان در حال فرارسیدن است و او توانایی مالی تامین هزینه شش تن از اعضای خانواده‌اش را ندارد. او تاکید می‌کند: «اقتصاد ضعیف است، پول ندارم که اعاشه و اباته شش تن از اعضای خانواده‌ام را تامین کنم. این‌ها به نان نیاز دارند، مکتب می‌روند و هزینه‌های مکتب و درس دارند. امیدوارم حقوق بازنشسته‌گی ما را بدهند. ما کار کرده‌ایم و در مقابل کار از معاش ما گرفته‌اند. همین اکنون شرکت برشنا ۱۴ لک افغانی به من بدهکار است که باید پرداخت کند.»
این مرد بازنشسته می‌افزاید که ۴۰ سال خدمت کرده و اکنون اقتصادش صفر است و با مراجعه مکرر، معاش تقاعدی‌اش پرداخت نشده است. او می‌گوید: «اقتصاد ما صفر است. ماموری که ۴۰ سال وظیفه اجرا کند، حالا باید به‌عنوان یک گدا به دروازه نانوایی‌ها برود و برای دو تا نان درخواست کند، به‌خاطر دولت به او حقوق بازنشسته‌گی نداده است.»
جلیل احمد، یکی از متقاعدان در هرات، می‌گوید که عدم پرداخت حقوق بازنشسته‌گی او را در وضعیت دشوار قرار داده است. او می‌افزاید: «تقاعد حق قانونی ماست. حقی که سال‌ها کار کردیم، اما حالا طالبان حق ما را گروگان گرفته‌اند و نمی‌دهند. ما هم در شرایط بد اقتصادی به سر می‌بریم. زمستان شد و تا حالا هیچ چیزی از مواد سوخت تا خرج خانه، درک ندارد.»
در همین حال، نصیراحمد فایق، سرپرست نماینده‌گی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، در واکنش به اعتراض بازنشسته‌گان، طالبان را به دزدی و زورگویی متهم کرده است. او با اشتراک گذاشتن خبری از عباس استانکزی، معین وزارت خارجه طالبان که گفته «بدون تامین عدالت مردم از کشور فرار می‌کنند»، بیان کرده است که «نپرداختن حقوق بازنشسته‌گان در حقیقت عین دزدی و زورگویی است. مامورینی که سال‌ها از حقوق و امتیازات‌شان به‌نام تقاعد پول پرداختند تا در زمان بازنشسته‌گی از آن بهره‌مند شوند، امروز حقوق‌شان پرداخت نمی‌شود.»
آقای فایق با اشاره به گرفتن عشر، زکات و مالیات از سوی طالبان، ظاهراً خطاب به معین وزارت خارجه این گروه نوشته است: «به‌نام عشر، زکات و مالیات حتا از دست‌فروشان روی سرک به زور گرفته می‌شود، اما چرا حقوق بازنشسته‌گان پرداخت نمی‌شود؟ شما چگونه از عدالت حرف می‌زنید، در حالی که اعمال شما خلاف ادعای‌تان است؟»
بازنشسته‌گان در تداوم دادخواهی برای دریافت حقوق بازنشسته‌گی خود چندین بار در مقابل دفتر نماینده‌گی سازمان ملل در کابل دست به راه‌پیمایی زدند. در نوارهای تصویری‌ای که از آنان در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده، بازنشسته‌گان خواستار پرداخت حقوق تقاعدی‌شان می‌باشند و می‌گویند که از سه سال به این‌سو تنخواه نگرفته‌اند.
وزارت مالیه طالبان در هنگام تصویب بودجه این گروه در سال ۱۴۰۲، گفته بود که چهار میلیارد افغانی را برای حقوق متقاعدان در بودجه گنجانده و خواسته‌های بازنشسته‌گان را با ملا هبت‌الله آخوندزاده در قندهار در میان گذاشته است.
در همین حال، کابینه طالبان در حمل ۱۴۰۲، در فیصله خود گفته است که حقوق بازنشسته‌گی معاش شمرده نمی‌شود. در فیصله کابینه این گروه آمده است: «حقوق تقاعد و معلولیت معاش شمرده نمی‌شود، اما تمام ارگان‌های امارتی می‌توانند آن عده متقاعدینی که توانایی انجام کار را دارند، به‌طور بالمقطع و معلولان را به‌گونه رسمی استخدام نمایند.»
ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، در فرمانی دستور داده که از اول حمل سال ۱۴۰۳، از حقوق ماهوار کارمندان به‌نام سهم بازنشسته‌گی کسر نشود. این اقدام طالبان از سوی کارمندان دولتی منحل شدن نظام بازنشسته‌گی در کشور تعبیر شده است. در نامه‌ای که رهبر طالبان به وزارت مالیه تحت کنترل این گروه فرستاده، وضع پول تقاعدی از معاش ماهوار کارمندان اداره‌های ملکی و نظامی لغو شده است.
گفتنی است که شمار دقیق بازنشسته‌گان کشور مشخص نیست، اما در سال‌های گذشته وزارت مالیه تحت کنترل طالبان گفته بود که حدود ۱۵۲ هزار نفر از ۱۱۹ اداره دولتی حق بازنشسته‌گی دارند. این وزارت گفته است که بیش از ۱۵۰ هزار مامور متقاعد در این وزارت ثبت هستند که از این میان ۱۰ هزار و ۵۸۶ تن آنان را زنان تشکیل می‌دهند.
طالبان در بیش از سه سال گذشته حقوق بازنشسته‌گان را نپرداخته‌اند، در حالی که براساس گزارش‌ها، اکثریت اعضای این گروه در این مدت به ساخت‌وساز بلندمنزل و قصرهای مجلل، گرفتن قراردادهای معادن و دریافت پول‌های هنگفت از کمک‌های بشری متهم شده‌اند. همچنین، گزارش‌ها حاکی از آن است که بسیاری از مقام‌های این گروه در سه سال گذشته برای دومین، سومین و حتا چهارمین بار ازدواج کرده‌اند.
