سازمان ملل متحد در گزارشی از وضعیت وخیم کودکان به دلیل عدم دسترسی به خدمات اولیه و افزایش آسیب‌پذیری آن‌ها در افغانستان، ابراز نگرانی کرده است. این سازمان گفته که کودکان در افغانستان به دلیل عدم دسترسی به خدمات اساسی، در معرض خطر قرار گرفته‌اند. براساس این گزارش، جنگ‌های طولانی، آواره‌گی، فقر شدید، ناامنی غذایی، کمبود فرصت‌های معیشتی، آفات طبیعی و عدم سرمایه‌گذاری در خدمات عمومی، باعث شده که حقوق کودکان در افغانستان بهصورت جدی نقض شود. به گفته این سازمان، استخدام کودکان در کار، استفاده جنسی، ترک تحصیل و مهاجرت از موارد نقض جدی حقوق کودکان شمرده می‌شود. در گزارش آمده که منع آموزش دختران از سوی طالبان سبب شده که بسیاری از دختران در معرض اشکال شدید خشونت و رفتارهای توهین‌آمیز مانند قتل‌های ناموسی، ازدواج‌های زیر سن و افزایش خشونت‌های خانواده‌گی قرار گیرند. در این گزارش حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، گروه طالبان به‌ویژه شبکه حقانی و شاخه خراسان داعش به دلیل استخدام و استفاده از کودکان و کشتن آنان در فهرست ناقضان حقوق کودک در افغانستان ثبت شده‌اند.
سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود از وضعیت کودکان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان ابراز نگرانی کرده است. این سازمان گفته که با وجود کاهش تخلفات شدید، کودکان همچنان در معرض آسیب‌پذیری قرار دارند.
در گزارش سازمان ملل متحد آمده است که جنگ‌های طولانی، فقر شدید و استفاده جنسی از کودکان، دسترسی آنان به خدمات اولیه را مختل کرده است. به گفته این سازمان، آواره‌گی، ناامنی غذایی، کمبود فرصت‌های معیشتی، عدم سرمایه‌گذاری در خدمات عمومی و بلایای طبیعی و افزایش آسیب‌پذیری کودکان در برابر تخلفات شدید، حقوق آنان را بهصورت جدی نقض کرده است.
در این گزارش آمده است: «میلیون‌ها دختر همچنان از رفتن به مکتب منع شده‌اند. این امر، با هنجارهای اجتماعی و شیوه‌های سنتی مضر، بسیاری از دختران را در معرض اشکال شدید خشونت و رفتارهای توهین‌آمیز مانند قتل‌های ناموسی، ازدواج زیرسن، آزارواذیت‌های خانواده‌گی و استفاده جنسی قرار داده است.»
سازمان ملل در این گزارش افزوده است که کودکان در کار استخدام شده‌اند، مورد آزارواذیت جنسی قرار گرفته‌اند، مجبور به ترک تحصیل شده‌اند و به مهاجرت‌های ناامن نیز رو آورده‌اند. به گفته این سازمان، ممنوعیت آموزشی برای دختران، آنان را تحت تاثیر قرار داده و مجبور به انتخاب روش‌های خطرناک کرده است.
ویرجینیا گامبا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور کودکان و درگیری‌های مسلحانه گفته است: «مقام‌های حاکم [طالبان] باید مکتب‌ها را فراتر از صنف ششم به روی همه دختران بازگشایی کنند و تعلیق آموزش متوسطه دختران و دسترسی زنان به تحصیلات دانشگاهی را لغو کنند.»
در گزارش سازمان ملل آمده است که از اول جنوری ۲۰۲۱ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۲ حقوق سه هزار و ۵۴۵ کودک در افغانستان که سن آنان از چند ماه تا ۱۷ سال است، بهصورت جدی نقض شده است. طبق گزارش، پنج هزار و ۵۱۹ مورد قتل کودکان اثبات شده که بیش‌ترین تخلفات علیه کودکان از سوی طالبان به ثبت رسیده است.
همچنان در گزارش سه هزار و ۲۴۸ مورد قتل و جراحت، ۷۴۹ مورد ممانعت از دسترسی به کمک‌های بشری و خدمات، ۲۵۷ مورد استخدام و استفاده از کودکان، ۲۱۱ حمله بر مکاتب و شفاخانه‌ها، ۳۳ مورد آدم‌ربایی و ۲۱ مورد خشونت جنسی کودکان در این مدت ثبت شده است.
سازمان ملل در گزارش خود افزوده که قتل و نقض حقوق کودکان، شایع‌ترین تخلف بوده و به دنبال آن محرومیت از دسترسی بشردوستانه در دوره تهیه گزارش به‌‌شدت افزایش یافته و فرمان ممنوعیت کار زنان افغان در سازمان‌های غیردولتی ملی، بین‌المللی و سازمان ملل، باعث نقض گسترده حقوق کودکان شده است.
در گزارش آمده است که فقدان بودجه برای فعالیت‌های ماینپاکی و لغو کمک‌ها برای اداره هماهنگی ماینپاکی، آمار تلفات و کشتار کودکان را افزایش داده که این وضعیت نگران‌کننده است.
سازمان ملل گفته که خطر انفجار در سراسر افغانستان وجود دارد و قربانیان همچنان برای دسترسی به کمک‌های حیاتی صحی، مالی، روانی و اجتماعی با مشکلات دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این سازمان از جامعه جهانی خواسته که آموزش خطر مهمات انفجاری را در افغانستان افزایش دهد.
همچنان در گزارش سازمان ملل گفته شده که تعداد کودکانی که به خدمت گرفته شده و مورد استفاده جنسی قرار گرفته‌اند، بالا باقی مانده است. براساس گزارش، این روند زمانی تشدید شده که طالبان تعریف بین‌المللی از کودک را که زیر سن ۱۸ گفته شده، انکار کرده‌اند. به گفته سازمان ملل، طالبان کودک را فردی می‌دانند که نشانه‌های بلوغ را نشان نمی‌دهد.
در گزارش سازمان ملل تصریح شده که عدم پذیرش تعریف جهانی سن کودک از سوی طالبان، منجر به محرومیت کودکان از آزادی و اتهام به اخلال امنیت و وابسته‌گی به گروه‌های مخالف طالبان می‌شود.
سازمان ملل افزوده که این گزارش براساس قطع‌نامه ۱۶۱۲ شورای امنیت (۲۰۰۵) و قطع‌نامه‌های بعدی ارایه شده است. طبق گفته‌های سازمان ملل، این ششمین گزارش دبیرکل در مورد کودکان و درگیری‌های مسلحانه در افغانستان است که شش تخلف علیه کودکان از جمله استخدام و استفاده از کودکان، کشتن و معلولیت کودکان، تجاوز جنسی و سایر اشکال خشونت جنسی علیه کودکان، حمله بر مکتب‌ها، شفاخانه‌ها و مکان‌های محافظت‌شده، ربودن کودکان و ممانعت از دسترسی بشردوستانه را شامل می‌شود.
در گزارش گفته شده که مرور بر روند شش تخلف شدید علیه کودکان در افغانستان، زمینه‌ای که در آن تخلفات رخ داده را نشان می‌دهد و در صورت امکان، عاملان آن را شناسایی می‌کند و چالش‌ها فراراه کودکان را برجسته می‌سازد.
براساس بخش الف این گزارش، برخی احزاب سیاسی نیز در زمان تهیه گزارش اقدام‌های محافظتی را علیه کودکان انجام نداده‌اند. حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار به دلیل استخدام و استفاده از کودکان، کشتن و معلول کردن آنان، در فهرست ناقضان حقوق کودکان باقی مانده است.
شاخه خراسان داعش نیز به دلیل استخدام و استفاده از کودکان، حمله بر مکان‌های آموزشی و مرکزهای صحی، کشتن و معلول کردن کودکان در این فهرست باقی مانده‌اند. افزون بر این، نیروهای طالبان و گروه‌های وابسته به رژیم آنان، از جمله شبکه حقانی، در فهرست ناقضان حقوق کودکان باقی مانده‌اند.
در گزارش سازمان ملل متحد آمده است که گروه ویژه نظارت و گزارش‌دهی به ریاست مشترک هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، اطلاعات مندرج در این گزارش را مستند و تایید کرده‌اند.
سازمان ملل در این گزارش گفته که در صورت امکان، طرف‌های درگیری که مسوول تخلفات شدید علیه کودکان هستند، شناسایی می‌شوند و این گزارش حوزه‌های اقدام را برای تقویت حمایت از کودکان و جلوگیری از تخلفات بیشتر، از جمله از طریق توصیه به طرف‌ها، برجسته می‌کند.
گفتنی است که پیش از این، صندوق نجات کودکان نیز گفته است که در سال آینده میلادی از هر سه کودک در افغانستان، یکی با گرسنه‌گی روبه‌رو می‌شود و نیز بیش از ۷ میلیون کودک با ناامنی غذایی شدید روبه‌رو خواهند شد.
طالبان تا هنگام نشر این گزارش، واکنشی نداشته‌اند.
