روند ممنوعیت استفاده از تلفن‌های هوشمند در نهادهای دولتی زیر کنترل طالبان به‌شدت ادامه دارد. بسیاری از کارمندان می‌گویند که اجرای این ممنوعیت از سوی طالبان روند کاری و فعالیت‌های نهادها را مختل کرده است. به گفته آنان، با اجرای این روند، سرعت کار در نهادها به شدیدترین شکل ممکن کاهش یافته و هماهنگی‌های فوری عملاً متوقف شده است. این نگرانی‌ها در حال مطرح می‌شود که طالبان هشدار داده‌اند افرادی که از این دستور سرپیچی کنند، تلفن‌های‌شان ضبط و شکستانده می‌شود و خودشان نیز بازداشت و از وظیفه منفک خواهند شد.
طالبان در حال حاضر این دستور را در اکثریت نهادهای دولتی اجرا کرده‌اند. به‌تازه‌گی وزارت تجارت و صنعت این گروه به کارمندان از بست هشتم تا سوم هشدار داده است که حق استفاده از تلفن هوشمند را در دفترهای‌شان ندارند و در صورت مشاهده استفاده از تلفن هوشمند، از وظیفه‌شان منفک خواهند شد.
یک کارمند که نمی‌خواهد نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید: «این تصمیم طالبان تاثیر بسیار منفی بر روحیه و کار کارمندان گذاشته است. داشتن تلفن هوشمند جزو زنده‌گی شده و مردم با این ابزار زنده‌گی خود را پیش می‌برند. فعلاً ارسال مکاتبات و هماهنگی‌های رسمی مانند گذشته دشوار شده است. ما به عصر پیش از تلفن برمی‌گردیم. نمی‌دانم افغانستان به کدام سمت می‌رود و چند سال بعد با این وضعیت سرنوشت ما چه خواهد شد.»
این کارمند می‌گوید: «اگر بهانه تنها استفاده از واتس‌اپ است، واتس‌اپ در کمپیوتر هم استفاده می‌شود. اگر بهانه مصروفیت کارمندان است، در کمپیوتر هم گیم وجود دارد؛ این‌ها به نظرم بهانه است. تلاش می‌کنند دست کارمندان را کوتاه‌تر کنند چون اعتماد ندارند و نمی‌خواهند فساد و خویش‌خوری‌شان افشا شود.»
جنید (مستعار)، یکی دیگر از کارمندان، می‌گوید: «تمام کارها وابسته به تکنالوژی است و تلفن دسترسی به همه چیز را آسان‌تر و سریع‌تر کرده است. با این اقدام، کارها بسیار سست شده است. قبلاً مکتوب یا متن مکتوب در واتس‌اپ شریک می‌شد و رسیده‌گی عاجل صورت می‌گرفت، اما حالا هماهنگی سخت شده است. واقعاً طالبان به‌دلیل این‌که اعتماد بر کارمندان ندارند این کار را کرده‌اند، در حالی که مقام‌های‌شان همه تلفن دارند و آزادانه به دفتر می‌آورند.»
طالبان در چند روز گذشته نه‌تنها تلفن‌های هوشمند کارمندان برخی از نهادها را جمع‌آوری کرده‌اند، بلکه گوشی‌های هوشمند آنان را که با هزینه‌های گزاف خریداری شده بود، در شماری از ولایت‌ها شکستانده‌اند. همزمان با این، برخی از دکان‌داران تایید می‌کنند که روند فروش تلفن‌های هوشمند کند شده و بسیاری از مردم از خرید گوشی‌های جدید خودداری می‌کنند و نگرانند که این ممنوعیت از سوی طالبان سراسری شود.
صفت‌الله (مستعار)، دکان‌دار در کابل، می‌گوید: «فروشات ما کم شده است. این ممنوعیت تاثیر گذاشته است. مردم می‌ترسند که یک‌بار استفاده از تلفن به شکل عمومی ممنوع نشود، از همین خاطر بازار تلفن‌های هوشمند کاهش یافته و این یک صدمه بزرگ برای شرکت‌ها و دکان‌داران است.»
طالبان همچنین استفاده از تلفن‌های هوشمند را برای استادان، کارمندان و دانشجویان دانشگاه‌ها ممنوع اعلام کرده‌اند. پیش‌تر نیز منابعی به روزنامه ۸صبح تایید کرده بودند که طالبان در دانشگاه کابل دستور داده‌اند از سوم جوزای ۱۴۰۵ استفاده از تلفن‌های هوشمند برای همه افراد در محیط دانشگاه ممنوع است. در این دستور تاکید شده که داشتن تلفن هوشمند برای دانشجویان «به‌طور جدی ممنوع» است.
با این حال، برخی از فعالان حقوق بشر و رسانه در افغانستان تاکید می‌کنند که این تصمیم طالبان با هدف خاموش کردن صدای افغانستان اتخاذ شده است. به باور آنان، اگر این روند با همین شدت ادامه یابد، دسترسی به اطلاعات، آموزش آنلاین، برقراری ارتباطات خصوصی و همچنین مستندسازی موارد نقض حقوق بشر و فساد اداری با محدودیت‌های جدی مواجه خواهد شد و بسیاری از این موارد پنهان خواهند ماند.
منابع و شماری از کارمندان دولت تحت کنترل طالبان پیش‌تر به روزنامه ۸صبح گفته بودند که این دستور به‌صورت شفاهی از سوی هیبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، صادر شده است. به گفته این منابع، تا کنون ده‌ها تلفن هوشمند در اجرای این دستور ضبط یا شکسته شده‌اند.
طالبان در حالی استفاده از تلفن‌های هوشمند را در نهادهای تحصیلی و آموزشی ممنوع اعلام کرده‌اند که این دستگاه‌ها از مهم‌ترین ابزارهای دیجیتال در دانشگاه‌ها به شمار می‌روند و نقشی جدایی‌ناپذیر در فرایند آموزش، پژوهش، دسترسی به منابع علمی و برقراری ارتباط میان استادان و دانشجویان ایفا می‌کنند.
یونسکو در تعریف آموزش تلفنی می‌گوید که این شیوه به استفاده از دستگاه‌هایی مانند تلفن‌های هوشمند و تبلت برای دسترسی به محتوای آموزشی و استفاده از آن اشاره دارد. این روش به دانش‌آموزان و دانشجویان امکان می‌دهد در هر زمان و هر مکان به یادگیری بپردازند.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نیز در گزارش «چشم‌انداز آموزش دیجیتال ۲۰۲۶» نوشته است که هوش مصنوعی مولد در حال دگرگون کردن فضای آموزش است. این گزارش، با استناد به پژوهش‌های تازه، تأکید می‌کند که این ابزارها در صورت استفاده بر پایه اصول روشن آموزشی، می‌توانند از فرایند یادگیری پشتیبانی کنند.
