روزنامه ۸صبح وارد بیستمین سال فعالیت خود شد. برای نوشتن، روایتکردن و نهادینهساختن فرهنگ روایتگری، تحقیق و روشنگری در جامعهای مانند افغانستان که در دل تغییرات سیاسی، بحرانهای پیدرپی، و محدودیتهای دستوپاگیر بر آزادی بیان قرار داشته، بیست سال زمان اندکی است؛ اما ۸صبح از همان آغاز فعالیت خود تا امروز بر همین اصول استوار مانده است.
در طول این سالها، ۸صبح تلاش کرده صدای مردم باشد؛ صدایی که گاه در هیاهوی بحرانها خاموش مانده و گاه عمداً به حاشیه رانده شده است. این رسانه کوشیده است با تکیه بر روزنامهنگاری تحقیقی، گزارشگری میدانی، تحلیل و گفتوگو، تصویر دقیقتری از واقعیتهای افغانستان، منطقه و جهان ارایه کند.
۸صبح در بیست سال گذشته، تجربههای متفاوتی را پشت سر گذاشته و فرازونشیبهای بسیاری را دیده است؛ اما از همه این تجربهها آموخته و با وجود نابسامانیها و دشواریها، همچنان ایستاده، روایت کرده و برای آزادی و عدالت رزمیده است. این روزنامه در این مسیر، تازهنفستر شده و قویتر و رساتر از گذشته به پیش خواهد رفت. ۸صبح در این سالها از تجربههای تلخ و شیرین عرصههای مختلف آموخته و همچنان برای معیاریتر شدن روزنامهنگاری و آیینهبودن رسانه بهعنوان نماد صدای مردم، تلاش کرده و میکوشد تا در این مسیر به پختهگی بیشتری برسد. همانگونه که همیشه گفته است: «پختهگی سودای آینده ما است.»
۸صبح در بیستمین سال فعالیت خود، در میان غبار غمگین رنجها و بحرانهایی که جهان و فضای میهن ما را تیره و آلوده ساخته است، همچنان با زخم و امید به پیش خواهد رفت. پنج سال اخیر برای ۸صبح، شاید به اندازه تمامی سالهایی که در مسیر روشنگری، ترویج خبرنگاری تحقیقی و دفاع از آزادی بیان گام برداشته، دشوار و سنگین بوده است. ما در مسیری ایستادهایم که سانسور و سرکوب آزادی بیان به مرحلهای بیپیشینه رسیده، دسترسی به اطلاعات جرم پنداشته میشود و نشر آن میتواند پیامدهایی چون زندان و مرگ در پی داشته باشد.
در فضایی که عملاً در بیش از ۲۰ ولایت کشور نشر عکس ممنوع شده و برای تحمیل سکوت و بیتصویری بر جامعه تلاش صورت میگیرد تا این روند بهگونه کامل نهادینه شود، طبیعی است که کار برای هر رسانهای ـ بهویژه رسانهای جوان مانند ۸صبح ـ دشوارتر و رسالت آن سنگینتر و بزرگتر باشد.
۸صبح در این سالها، با وجود همه چالشها، مصمم و مسوولانه برای آزادی و عدالت ایستاده و نگذاشته است صدای مردم خاموش بماند. این روزنامه در برابر فراموشی، سکوت، تحریف و سرکوب ایستادهگی کرده و متعهدتر از گذشته، بازتابدهنده صدای مردم، بهویژه صدای سرکوبشده زنان، بوده است.
۸صبح به مناسبت بیستمین سال فعالیت خود، اکنون با بیش از شش میلیون مخاطب مستقیم در وبسایت و شبکههای اجتماعی، برای میهن، آزادی، عدالت و روشنگری فعالیت میکند. این رسانه در این مسیر، بخشهای متنوع و متفاوتی را راهاندازی کرده و همچنان به گسترش آنها ادامه خواهد داد. ۸صبح در حال حاضر به چهار زبان ـ فارسی، پشتو، اوزبیکی و انگلیسی ـ فعالیت میکند.
فعالیتهای کنونی ۸صبح
اخبار
بخش فارسی ۸صبح، خبرهای افغانستان، منطقه و جهان را بهگونه ۲۴ ساعته پوشش میدهد. بخشهای پشتو، اوزبیکی و انگلیسی نیز از آغاز صبح تا ساعت ۱۲ شب به وقت افغانستان، به نشر خبر و محتوا میپردازند. خبرهای ۸صبح حوزههای گوناگون، از جمله سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و ورزش را در بر میگیرد و تمامی عرصههای زندهگی را پوشش میدهد.
گزارشها
۸صبح بهگونه اوسط، روزانه سه گزارش و گاهی تا پنج گزارش را در عرصههای مختلفی که بهگونه مستقیم با زندهگی مردم و وضعیت کشور مرتبط است، منتشر میکند. بر این اساس، در هر ماه دستکم ۸۰ گزارش درباره افغانستان نشر میشود. همزمان حداقل هفته سه گزارش تصویری از پلتفرمهای مختلف ۸صبح نشر میشود.
۸صبح، همانگونه که در احیای سنت روزنامهنگاری تحقیقی پیشگام و پیشرو در افغانستان عمل کرده بود، در فصل پساسقوط نیز به فرهنگ تحقیق و پرسشگری ادامه داده و در این مدت، دستکم هر ماه یک گزارش تحقیقی منتشر کرده است.
گزارشهای تحقیقی ۸صبح، بیشتر بر محور ارزشهای حقوق بشری، نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان، بنیادگرایی دینی، حیفومیل و غارت معادن، مداخله و دستبرد در کمکهای بشردوستانه و سرکوب آزادیهای جمعی و فردی مردم افغانستان متمرکز بوده است.
مصاحبه
پرسشگری، پرسیدن و پاسخخواهی که بخشی از فرهنگ رسانهای است، ۸صبح از آغاز فعالیت خود تا امروز بر آن پایبند بوده است. این رسانه در این مسیر، حتا در دوران تبعید نیز به این سنت نیک متعهد مانده و در عرصههای مختلف، با نخبهگان گفتوگو کرده است تا ابعاد پنهان و نقاط تاریک و پرسشبرانگیز مسایل افغانستان روشن شود.
تحلیل
تحلیلهای عمیق، دقیق و بیطرفانه از موضوعات مختلف، از دیگر بخشهایی است که ۸صبح به آن پرداخته است. این رسانه، در کنار یادداشتهای وارده و مطالب مخاطبان، خود نیز روزانه دستکم یک مطلب تحلیلی منتشر کرده و تلاش کرده است مسایل افغانستان، منطقه و جهان را برای مخاطبان و آینده بررسی و واکاوی کند.
همچنین، ترجمه مقالهها، گزارشها و سایر مطالب از زبانهای دیگر، از جمله انگلیسی، از دیگر فعالیتهای ۸صبح در این مدت بوده که در زندهگی و آگاهی مردم افغانستان نقش داشته است.
زنان
مهمترین بخش در دورهای که با سرکوب و خانهنشینی زنان همراه بوده، ایجاد «ستون زن» است؛ بخشی که زیرمجموعههای آن شامل «سخن زن»، «نامهای برای فردا» و «ریز موجها» میشود و بهطور کامل به مطالبات، صدای زنان و روایتهای آنان اختصاص یافته است. در این بخش، روزانه یک روایت از زنان و دختران منتشر میشود. علاوه بر آن، پادکست این روایتها بهصورت منظم و پیوسته در این مدت نشر شده است. همچنین در برنامهای دیگر، زنان و دختران روایتهای خود را به شکل صوتی و تصویری با ۸صبح شریک میسازند که در قالب گزارشهای تصویری منتشر میشود.
۸صبح همواره بر این نکته تاکید داشته است که روزنامهنگاری تنها انتقال خبر نیست، بلکه مسوولیتی در برابر جامعه است؛ مسوولیتی برای پرسیدن، برای روشن کردن و برای ثبت آنچه نباید فراموش شود. به مناسبت بیستمین سال فعالیت ۸صبح، این رسانه همچنان متعهدتر و قویتر به این رسالت پایبند خواهد ماند.
۸صبح در کنار اطلاعرسانی بهموقع، بیطرف و مستقل، همواره به تفاوتها بهعنوان نقطه قوت و زیبایی کشور نگریسته و برای کثرتگرایی و احترام به این تفاوتها قلم زده است. ما در حالی بیستمین سال فعالیت خود را گرامی میداریم که زیر سقف نام بزرگ وطن، با وجود دوری، غربت و تبعید، ایستادهایم. برای اندوههایش و برای شادیهایش نفس میکشیم و تنها آرزوی ما سربلندی نام افغانستان و شکوفایی فرهنگی و تمدنی این سرزمین است.
