طالبان، بهرغم ادعاهایشان مبنی بر مبارزه با فساد اداری و تبعیض قومی، به فساد گسترده در نهادهای دولتی روی آورده و بهشدت به تبعیض قومی دامن زدهاند. یافتههای یک گزارش روزنامه ۸صبح از ریاست معارف ولایت بغلان نشان میدهد که مدیر یکی از مکاتب بغلان مرکزی در این ولایت تمام فارسیزبانها را «کافر» خوانده و تاکید کرده که آنان نباید در این مکتب حضور داشته باشند. همزمان، منابع از وجود فساد گسترده، باجگیری و فروش بستها توسط رییس معارف طالبان و تیم او در این نهاد پرده برداشتهاند. به گفته منابع، این مقام محلی طالبان، باوجود اینکه از سوی والی این گروه درخواست تبدیلیاش صادر شده، از طرف مقامهای طالبان در کابل و قندهار حمایت میشود و هیچکس قادر به تبدیل او نشده است.
شماری از باشندهگان ولایت بغلان از رشوتخواری و فساد اداری در ریاست معارف این ولایت که تحت کنترل طالبان قرار دارد، شکایت دارند. آنان میگویند که بهعلاوه فساد گسترده، خویشخوری و تبعیض قومی نیز در این نهاد و سایر ادارات دولتی تحت کنترل طالبان شدت یافته است و مردم بر اساس قومیت شان با برخوردهای تبعیضآمیز مواجه میشوند.

ذبیحالله مجاهد، مدیر لیسه جمعیت ایور رجا در ولسوالی بغلان مرکزی ولایت بغلان، تمام فارسیزبانها را «کافر» خطاب کرده و گفته است که هیچکدام از آنان نباید در آن مکتب باقی بمانند. یک نوار صوتی از گفتوگوی او با یکی از افراد مسن و وابسته به اقوام خودش که ظاهراً واسطه یک معلم فارسیزبان شده، منتشر شده است که در آن او میگوید: «این فارسیوان است. بخی مسلمان نیستند و نباید اینجا باقی بمانند.»
منابع میگویند که او توانایی خواندن و نوشتن ندارد و حتا نمیتواند جای امضای خود را در مکاتیب رسمی پیدا کند. به گفته منابع، تفتیش ریاست معارف بغلان او را از این مکتب تبدیل کرده بود، اما رییس معارف طالبان در این ولایت از او دفاع کرده و این جنگجوی طالب را در سمت خود ابقا کرده است.
فساد اداری و رشوهگیری رییس معارف طالبان در بغلان
منابع میگویند که نورمحمد عزیزی، رییس معارف طالبان در بغلان، حدود چهار ماه پیش در یک پرونده رشوتخوری در شعبه تدارکات با مبلغ چهار میلیون افغانی گرفتار شده بود. اما از سوی وزارت معارف این گروه مورد حمایت قرار گرفت و هیچکس نتوانسته او را زندانی کند. به گفته منابع، این پرونده سپس بر دوش دو مدیر پایینرتبه ریاست معارف گذاشته شد و رییس معارف طالبان به آنها وعده داده بود که پس از تغییر سمت، دوباره آنها را به کارشان بازخواهد گرداند، اما تا کنون اقدامی برای بازگرداندن این دو تن انجام نداده است.
منابع میافزایند که چندی قبل عروسی پسر رییس معارف طالبان برگزار شده بود. در این عروسی، نان مهمانان بر دوش یکی از مدیران مکاتب گذاشته شده بود و هزینههای مراسم از یکی دیگر از مدیران مکاتب بغلان گرفته شده بود.
این منابع به نقل از نزدیکان رییس معارف طالبان در بغلان میگویند: «یک فرزند او در بغلان مرکزی ازدواج کرده است. رییس معارف، مرد فاسدی است. پول نقد را که به عروسخیل داده به دوش چند مدیر انداخته و هزینه هوتل را بر دوش یکی دیگر از مدیران انداخته است.»
یک منبع میگوید: «فساد را در زمان جمهوریت هم دیده بودم، اما به این اندازه هرگز شاهد نبودهام. این فرد فسادش بهحدی است که والی طالبان پیشنهاد تغییر او را داده، اما بهدلیل حمایتهایی که از سوی مقامات مرکزی این گروه دارد، تبدیل نشده است. حتا قاری بختیار [یکی از مقامات طالبان] به پیش هبتالله رفته و پیشنهاد کرده که نورمحمد عزیزی بهعنوان والی بغلان تعیین شود. نورمحمد عزیزی از دند شهابالدین بغلان است.»
منابع میگویند که رییس معارف طالبان در ولایت بغلان در تاریخ ۹ حوت سال جاری از تمام آموزگاران امتحان گرفته و از هر معلم مبلغ ۵۰ هزار افغانی جمعآوری کرده است، اما تا کنون نتایج این امتحان را اعلام نکرده است. منابع میافزایند: «همچنان جلسه دو نفری دارند و به هیچ کسی سند نمیدهند. بدون پیسه هیچکاری را انجام نمیدهد.»
منابع تصریح میکنند که ریاست معارف طالبان در بغلان پس از اخذ امتحان از معلمان، ۳۳ بست معلم را در شهر پلخمری و ۱۵ بست را در بغلان مرکزی به اعلان سپرده و همچنان در حال جمعآوری پول از معلمان است. به گفته منابع، مدیر منابع بشری خسربره رییس معارف طالبان است و از تغییر و تبدیل مدیران و آمران، در ازای هر بست هزار دالر درخواست میکند.
منابع میافزایند که کارمندانی که در زمان حکومت پیشین استخدام شدهاند، به چشم بیگانه دیده میشوند و بیشتر از افراد فاسد آن زمان بهخاطر سابقه رشوتخوری، بهعنوان کمیشنکاران خود استفاده میکنند و دیگر هیچ صلاحیتی در اداره برایشان نمیدهند. به گفته منابع، رییس معارف طالبان در بغلان بهشدت متعصب است و رفتارهای قومی و تبعیضآمیز علیه سایر اقوام در این ولایت دارد.
پیش از این، روزنامه ۸صبح در گزارشی تحقیقی از ریاست معارف ولایت نیمروز، تحت مدیریت طالبان، نشان میداد که رییس معارف طالبان در این ولایت بهطور گسترده در فساد دست دارد. بر اساس این گزارش، او بهشکل بیسابقهای دست به انتصابهای سلیقهای و غیرقانونی زده و همچنان در خرید و فروش پستها و فساد مالی دخالت دارد. منابع تایید کرده بودند که او حلقهای را تشکیل داده است که از طریق آن فساد را ادامه میدهد.




