طالبان عملدارلرینی حبسگه آلیش بۉییچه قرار؛ نېگه خلق‌ارا جنایی محکمه اولرنی عامه‌گه اعلان قیلدی؟
نیما
خلق‌ارا جنایت محکمه‌سی دوشنبه کونی، ۱۳ میزان، طالبان‌نینگ ینه ایکّی نفر یوقاری مرتبه‌لی عملداریگه نسبتاً آلدین یشیرین بۉلگن حبسگه آلیش قرارلرینی آشکار قیلدی. محکمه طالبان‌نینگ معارف وزیری حبیب‌الله آغا و اوشبو گروه‌نینگ عالی اۉقوو وزیری ندا محمد ندیم‌گه نسبتاً آلدین یشیرین بۉلگن حبسگه آلیش قرارلرینی مخفیلیکدن چیقردی. محکمه بوندن آلدین هم طالبان رهبری هبت‌الله آخوندزاده و اوشبو گروه عالی محکه‌سی باشلیغی عبدالحکیم حقانی‌گه نسبتاً حبسگه آلیش قرارلرینی چیقرگن اېدی. محکمه‌نینگ بیلدیریشیچه، اوشبو تۉرت ته قرار‌نینگ یشیرین قِسملری اَیریم نازک معلوماتلر آلیب تشلنگن حالده جماعتچیلیککه اعلان قیلینگن. محکمه حبسگه آلیش قرارلرینی جبرلنووچیلر و جماعتچیلیکنی خبردار قیلیش، جنایتلر‌نینگ ینه‌ده صادر اېتیلیشی‌نینگ آلدینی آلیش همده خلق‌ارا هم‌جمعیتی‌نینگ اوشبو قرارلرنی اجرا اېتیش بۉییچه همکارلیگینی کوچه‌یتیریش مقصدیده آشکار قیلگنینی اَیتگن. محکمه‌نینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، تۉرت عملدار‌نینگ برچه‌سی انسانیتگه قرشی جنایتلر، جمله‌دن، جنسی و سیاسی تعقیبلرنی صادر اېتگنلیکده عیبلنماقده.
خلق‌ارا جنایت محکمه‌سی‌نینگ ایکّینچی دستلبکی تېرگاو بۉلیمی ایکّی دستلبکی حُکم ۲۰۲۵-ییل ۸-جولایده، قالگن ایکّی حکُمنی اېسه اۉشه ییل‌نینگ ۹-سپتمبریده چیقریلگنینی معلوم قیلگن. هبت‌الله آخوندزاده و عبدالحکیم حقانی‌گه نسبتاً حبسگه آلیش قرارلری آلدین هم آشکار قیلینگن اېدی، بیراق اېندیلیکده تۉرت ته حبسگه آلیش قراری‌نینگ متنی یشیرین معلوماتلر‌نینگ اَیریم قِسملری آلیب تشلنگن حالده جماعتچیلیککه تقدیم اېتیلگن.
جنسی و سیاسی تعقیب عیبلاولری
اعلان قیلینگن حجتلرگه کۉره، خلق‌ارا جنایت محکمه‌سی‌نینگ ایکّینچی دستلبکی تېرگاو بۉلیمی تۉرت شخص‌نینگ برچه‌سی «تعقیب» دېب اته‌لووچی انسانیتگه قرشی جنایتنی صادر اېتیشده جنایی جوابگرلیککه اېگه اېکنیگه ایشانیش اوچون اساسلی دلیللر موجودلیگینی بیلدیرگن.
محکمه‌نینگ اَیتیشیچه، مذکور تعقیب جنسیت اساسیده عملگه آشیریلگن بۉلیب، قیزلر، عیاللر همده طالبان‌نینگ جنسیت، جنسیت اۉزلیک یاکه جنسیت افاده‌سی باره‌سیده‌گی سیاستیگه ماس کېلمه‌گن شخصلرنی نشانگه آلگن. محکمه‌گه کۉره، «قیزلر و عیاللر‌نینگ اتفاقچیلری» صفتیده تنیلگن و طالبان تامانیدن سیاسی مخالفلر دېب حسابلنگن شخصلر هم اوشبو سیاستلر‌نینگ نشانیگه ایلنگن.
محکمه رم اساسنامه‌سیده «جنسیت» توشونچه‌سینی تلقین قیلر اېکن، بو توشونچه فقط عیال و اېرکک اۉرته‌سیده‌گی بیولوژیک فرقلر بیلن چېکلنمسلیگینی، بلکه عنعنوی روشده جنسیت اساسیده شخصلرگه نسبت بېریله‌دیگن اجتماعی رۉللر، خطی-حرکتلر، کوتیلمه‌لر و اجتماعی لوازملرنی هم قمره‌ب آلیشینی تأکیدله‌گن.
محکمه، شونینگدېک، «جنسیت تعقیبی» فقط بې‌واسطه زۉرآورلیکنی انگله‌تمسلیگینی، بلکه کمسیتووچی اجتماعی معیارلرنی مجبورا سینگدیریش کبی ضرر‌نینگ تیزیملی و عملگه آشیریلگن شکللرینی هم اۉز ایچیگه آلیشینی بیلدیرگن.
عیاللر و قیزلر‌نینگ اساسی حقوقلردن محروم اېتیلیشی
محکمه‌نینگ اَیتیشیچه، طالبان بوتون اهالیگه نسبتاً اَیریم قاعده‌لر و چېکلاولرنی جاری اېتیش بیلن بیر قطارده، قیزلر و عیاللرنی عیناً جنسیتگه کۉره علیحده نشانگه آلگن. بۉلیم خلاصه‌لریگه کۉره، بو چېکلاولر فرمان و بویروقلر آرقه‌لی عیاللر و قیزلر‌نینگ اساسی حقوق و اېرکینلیکلرینی، جمله‌دن، تعلیم آلیش، شخصی حیات دخلسیزلیگی و عایله‌وی حیات حقوقلرینی چېکله‌گن، شونینگدېک، اولر‌نینگ اېرکین حرکتلنیش، فکر بیلدیریش، تفکر، وجدان و دین اېرکینلیکلریگه هم تأثیر کۉرسه‌تگن.
محکمه، شونینگدېک، جنسی تمایللر یاکه جنسیتی اۉزلیک‌نینگ اَیریم شکللری طالبان‌نینگ جنسیت باره‌سیده‌گی سیاستیگه ماس کېلمه‌یدی دېب حسابلنگن شخصلر هم نشانگه آلینگنینی اَیتگن.
«قیزلر و عیاللر‌نینگ اتفاقچیلری» هم نشانگه آلینگن
محکمه قراری‌نینگ باشقه بیر قِسمیده طالبان سیاستیگه قرشی دېب حسابلنگن شخصلر، حتا اولر‌نینگ قرشیلیگی منفعلانه شکلده یاکه بیرار حرکتنی عملگه آشیریشدن باش تارتیش آرقه‌لی نمایان بۉلگن حاللرده هم، نشانگه آلینگنی قید اېتیلگن. محکمه‌نینگ اَیتیشیچه، بو شخصلر قطاریگه «قیزلر و عیاللر‌نینگ اتفاقچیلری» دېب اته‌لگن همده طالبان تامانیدن سیاسی مخالفلر صفتیده کۉریلگن کیشیلر هم کیره‌دی.
ایکّینچی دستلبکی تېرگاو بۉلیم، شونینگدېک، طالبان نامیدن حرکت قیلگن گماندارلر افغانستاندهگی تینچ اهالی‌نینگ اساسی حقوق و اېرکینلیکلری‌نینگ کېنگ کۉلمده بوزیلیشیگه آلیب کېلگن سیاستنی عملگه آشیریشده رۉل اۉینه‌گنینی بیلدیرگن.
حبسگه آلیش قرارلری اجرا اېتیلیشی اوچون آشکار قیلیندی
محکمه قراریده حبسگه آلیش قرارلری‌نینگ آشکار قیلینیشی افغانستان ایشی بۉییچه جبرلنووچیلر و جماعتچیلیکنی ایش‌نینگ حالتیدن خبردار قیلیشدن تشقری، جنایتلر‌نینگ ینه‌ده صادر اېتیلیشی‌نینگ آلدینی آلیش و خلق‌ارا هم‌جمعیتی‌نینگ اوشبو قرارلرنی اجرا اېتیش بۉییچه همکارلیگینی کوچه‌یتیریش مقصدیده عملگه آشیریلگنی قید اېتیلگن.
محکمه، شونینگدېک، اۉز کاتبیتیگه ضرورت توغیلگنده گماندارلرنی حبسگه آلیش و محکمه‌گه تاپشیریش بۉییچه همکارلیک سۉراولرینی تیّارلش همده اولرنی دولتلر‌نینگ وکالتلی ارگانلری یاکه تېگیشلی خلق‌ارا تشکیلاتلرگه یوباریشنی بویورگن.
بیراق حبسگه آلیش قرارلری‌نینگ آشکار قیلینیشی شخصلر‌نینگ درحال حبسگه آلینیشی دېگنی اېمس و اولر‌نینگ اجرا اېتیلیشی دولتلر همده تېگیشلی اداره‌لر‌نینگ همکارلیگیگه باغلیق.
محکمه‌نینگ اَیتیشیچه، حبسگه آلیش قرارلری ضرور تحریر و قیسقرتیریشلر کیریتیلگن حالده آشکار قیلینگن، قرارلرنی چیقریش جریانیگه عاید اَیریم حجتلر اېسه هنوز مخفیلیگیچه قالماقده.
عیاللر و قیزلر، سیاسی اربابلر همده انسان حقوقلری و وطنداشلیک جمعیتی تشکیلاتلری خلق‌ارا جنایت محکمه‌سی‌نینگ بو قرارینی آلقیشله‌گن. اولر بیانات و خبرلریده بو چاره‌نی جوابگرلیکنی تأمینلش یۉلیده‌گی مهم قدم دېب اته‌ب، دولتلرنی اوشبو قرارنی اجرا اېتیش اوچون محکمه بیلن همکارلیک قیلیشگه چقیرگن.
طالبان سۉزلاوچیسی ذبیح‌الله مجاهد، بو قرارگه مناسبت بیلدیررکن، گروه خلق‌ارا جنایت محکمه‌سی تامانیدن طالبان رهبرلریگه نسبتاً حبسگه آلیش قرارلری چیقریلیشینی قاره‌لشینی و اوشبو محکمه‌نی تن آلمه‌سلیگینی اَیتگن. افغانستان اېلچیخانه‌سی اېسه طالبان سۉزلاوچیسی‌نینگ بیاناتلریگه جوابا، افغانستان‌نینگ اوشبو محکمه آلدیده‌گی مجبوریتلری طالبان‌نینگ بیاناتلری بیلن بېکار بۉلمه‌سلیگینی و بو مسأله افغانستانده قانونی و مشروع حکومت موجودلیگیگه باغلیق اېکنینی بیلدیرگن.
