خرجتلر‌نینگ یوقاریلیگی و خدمتلر صفتسیزلیگی؛ پُست خدمتلریدن اهالی شکایتلری
ایلیا
کابل‌نینگ بیر قطار اهالیسی افغانستانده پُست خدمتلری نرخی‌نینگ یوقاریلیگی و صفتی‌نینگ پستلیگیدن شکایت قیلماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، یوقاری تۉلاولرنی عملگه آشیریشلریگه قره‌مه‌ی، پُست جۉنه‌تمه‌لری بعضاً منزلگه جوده اوزاق کېچیکیش بیلن یېتیب باره‌دی، اَیریم حاللرده اېسه تشیش جریانیده شکستلنه‌دی. اولر قۉشیمچه قیلیشیچه، جۉنه‌تمه‌لر‌نینگ کېچیکیب یېتیب باریشی مهم حجتلر و ضرور بویوملر‌نینگ کېره‌کلی وقتده قبول قیلووچیگه یېتیب بارمسلیگیگه و اۉز اهمیتینی یۉقاتیشیگه سبب بۉله‌دی. اهالی‌نینگ اَیتیشیچه، پُسته کمپنیلری جۉنه‌تمه‌لر‌نینگ یۉقالیشی یاکه شکستلنیشی اوچون جوابگرلیکنی اۉز ذمّه‌سیگه آلمه‌یدی. یوکلرنی یېتکزیب بېریش کېچیکنیده هم تورلی بهانه‌لر بیلن مزاجلرگه جواب بېریشدن قاچه‌دی. اولر‌نینگ تأکیدلشیچه، اوشبو کمپنیلر‌نینگ اَیریم خادملری جۉنه‌تمه‌لر حالتینی سوریشتیریش اوچون مراجعت قیلگن مزاجلر بیلن نااۉرین معامله قیله‌دی و اولر‌نینگ شکایتلرینی کۉریب چیقمه‌یدی.
کابل اهالیسی ۸صبح گزېته‌سیگه بېرگن صحبتیده پُست خدمتلری نرخی‌نینگ یوقاریلیگی و موجود معمالر سببلی خارجگه جۉنه‌تمه‌لر یوباریشده کارگو کمپنیلریدن فایده‌لنیشلرینی تأکیدله‌یدی. اولر مملکت ایچیده جۉنه‌تمه‌لرنی یېتکزیش اوچون هم تنیشلری، ولایتلرارا تکسی هیداوچیلری یاکه کورېیرلیک خدمتلریگه مراجعت قیلیشلرینی قۉشیمچه قیله‌دیلر.
کابل اهالیسیدن بیری صدیقه افغانستانده پُست خدمتلری نرخی جوده یوقاری اېکنینی و کۉرسه‌تیله‌یاتگن خدمت صفتیگه ماس کېلمسلیگینی اَیته‌دی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، یوقاری خرجتلر، اینیقسه، خارجگه جۉنه‌تمه‌لر یوباریشده عایله‌لرگه کتّه مالیوی باسیم یوکله‌یدی. شو سببلی کۉپچیلیک خرجتلرنی تېجه‌ش اوچون کارگو کمپنیلریدن فایده‌لنیشگه مجبور بۉله‌دی، گرچه بو کمپنیلر هم بعضاً ایشانچلی بۉلمسه-ده.
کابل‌نینگ اوشبو اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «حاضرده مملکتده افغان پُست فعالیت یوریتماقده. دولتگه قره‌شلی بۉلگنی و موجود شرایطلرنی حسابگه آلگنده، اونینگ خدمتلری نسبتاً مقبول. بیراق بو خدمتلر نرخی‌نینگ یوقاریلیگی وطنداشلرنی تشویشگه سالماقده. افغان پُست بیلن بیر قطارده، بیر قطار خصوصی کمپنیلر هم پُست خدمتلری ساحه‌سیده فعالیت یوریته‌دی و اولر‌نینگ نرخلری تورلیچه».
کابل‌نینگ ینه بیر اهالیسی شافع‌نینگ اَیتیشیچه، جۉنه‌تمه‌لرنی تشیشده‌گی کېچیکیشلر و پُست کمپنیلری‌نینگ مزاجلر شکایتلریگه اعتبارسیزلیگی اهالی‌نینگ اوشبو خدمتلرگه بۉلگن ایشانچینی پسه‌یتیرگن. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اَیریم حاللرده مزاجلر جۉنه‌تمه‌لرینی کېچیکیب آلگنیدن یاکه اولرنی تشیش جریانیده معما یوزه‌گه کېلگنیدن کېین پُسته کمپنیلریدن انیق جواب آلالمه‌یدی و جۉنه‌تمه‌لر حالتینی سوریشتیریشده قیینچیلیکلرگه دوچ کېله‌دی.
شافع شونده‌ی دېیدی: «افغانستانده پُست خدمتلری یوقاری نرخلرده کۉرسه‌تیله‌دی، اما، افسوس که خدمتلر صفتی آدملر تۉله‌یاتگن حق بیلن مطلقا ماس کېلمه‌یدی. جۉنه‌تمه‌لرنی تشیشده‌گی اوزاق کېچیکیشلر، خدمت کۉرسه‌تیشده‌گی کمچیلیکلر و تېگیشلی جوابگرلیک‌نینگ یۉقلیگی آدملرنی جدّی معمالرگه دچار قیلماقده». او مسؤول اداره‌لرنی خدمتلر صفتینی یخشیلش، جۉنه‌تمه‌لرنی اۉز وقتیده یېتکزیب بېریش و مزاجلر‌نینگ شکایتلرینی کۉریب چیقیش اوچون چاره‌لر کۉریشگه چقیره‌دی.
کابل‌نینگ ینه بیر اهالیسی سمیع‌الله پُست جۉنه‌تمه‌لرینی تشیشده‌گی کېچیکیشلر و خدمتلر نرخی‌نینگ یوقاریلیگی خارجدن افغانستانگه تاو‌ر یوباریشنی هم قیینلشتیرگنینی اَیته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، مملکت فقرالری‌نینگ اَیریملری خارجده توریب، پُست خدمتلریدن فایده‌لنیش اۉرنیگه اۉز تاو‌رلرینی مملکتگه یېتکزیش‌نینگ باشقه یۉللرینی تنله‌ماقده.
کابل‌نینگ اوشبو اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «پُست خدمتلریده‌گی کېچیکیشلر و یوقاری نرخلر سببلی خارجده یشه‌یاتگن اَیریم کیشیلر اۉز تاو‌رلرینی افغانستانگه باشقه یۉللر آرقه‌لی یوباریشنی افضل کۉرماقده. چونکه جۉنه‌تمه‌لرنی پُست آرقه‌لی یوباریش هم کۉپ وقت آله‌دی، هم کتّه خرجت طلب قیله‌دی».
کابل‌نینگ ینه بیر اهالیسی شهاب‌نینگ اَیتیشیچه، اویلر و کۉچه‌لر‌نینگ انیق منزللری موجود اېمسلیگی، پُست خدمتلری نرخی‌نینگ یوقاریلیگی بیلن بیرگه، حجتلرنی یوباریش و قبول قیلیشنی قیینلشتیرماقده. شهاب‌نینگ فکریچه، اویلر و کۉچه‌لر‌نینگ منزللری انیق بېلگیلنمه‌گنی جۉنه‌تمه‌لرنی یېتکزیب بېریش جریانینی مرکّبلشتیره‌دی. پُسته خدمتلرینی یخشیلش اوچون منزللش تیزیمی و اوشبو خدمتلرگه تېگیشلی اینفره‌توزیلمه ستندردلشتیریلیشی کېره‌ک.
کابل‌نینگ اوشبو اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «بیر-ایکّی مرته شهادتنامه‌‌نی یوباریش اوچون پُست خدمتلریدن فایده‌لندیک، اما اولر جوده کۉپ حق آله‌دی. پاسپورت آلیش اوچون ضرور حجتلرنی یوباریشدن هم خرجتلر یوقاریلیگی سببلی واز کېچدیک. افغانستانده کۉچه‌لر و اویلر‌نینگ منزللری انیق بېلگیلنمه‌گن، شو باعث آدملر کۉپلب معمالرگه دوچ کېلماقده».
عینی پیتده، طالبان نظارتی آستیده‌گی افغان پُست کمپنیسی‌نینگ اَیریم خادملری جۉنه‌تمه‌لرنی تشیش یۉنه‌لیشی بۉیلب، اینیقسه، قۉنلغه‌لرده بیر نېچه بار تېکشیریش یوکلرنی یېتکزیب بېریش جریانیده معمالر کېلتیریب چیقریشی و برچه جۉنه‌تمه‌لر‌نینگ منزلگه شکستلنمسدن یېتیب باریشینی کفالتلشنی قیینلشتیریشینی اَیتماقده.
اسمینی گزارش‌ده آشکار اېتیشنی ایسته‌مه‌گن افغان پُست خادملریدن بیری افغانستاندن یوباریله‌دیگن جۉنه‌تمه‌لر بیر نېچه باسقیچده، جمله‌دن، افغانستان و دبی‌ده تېکشیریلیشینی اَیته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، اوشبو تېکشیروولر دوامیده بعضاً فقرالر‌نینگ تاورلریگه ضرر یېته‌دی.
طالبان نظارتی آستیده‌گی اوشبو خادم شونده‌ی دېیدی: «بیز سینووچن بویوملرنی یوباره‌یاتگن کیشیلرنی اولر‌نینگ منزلگه بوتون حالده یېتیب باریشینی تۉلیق کفالتله‌ی آلمسلیگیمیز حقیده آگاهلنتیره‌میز. افغانستاندن یوباریله‌دیگن جۉنه‌تمه‌لر بیر نېچه بار تېکشیریله‌دی، دبی‌ده هم جدّی تېکشیروولر اۉتکزیله‌دی. اَیریم حاللرده تېکشیروو وقتیده آدملر‌نینگ تاورلریگه یېترلیچه اعتبار بېریلمه‌یدی و اولر شکستلنه‌دی».
اوشبو خادم جۉنه‌تمه‌لر خوفسیزلیک بیلن باغلیق خواطرلر، مخدره مادّه‌لر و باشقه تقیقلنگن بویوملر‌نینگ تشیلیشیگه یۉل قۉیمسلیک مقصدیده تېکشیریلیشینی قۉشیمچه قیله‌دی. بیراق اونینگ فکریچه، تېکشیروولر دوامیده وطنداشلر‌نینگ تاو‌رلری بوتونلیگینی سقلشگه هم اعتبار قره‌تیلیشی کېره‌ک.
اونینگ اَیتیشیچه، موجود معمالرگه قره‌مه‌ی، بیر نېچه اۉن ییللیک اوروشلر و آست-قورمه‌‌نینگ ویران بۉلیشینی حسابگه آلگنده، افغانستانده پُست خدمتلرینی کۉرسه‌تیش مهم اهمیتگه اېگه. اونینگ تأکیدلشیچه، اَیریم کارگو کمپنیلری هم تاو‌رلر شکستلنگن تقدیرده مزاجلرگه انیق کفالت بېرمه‌یدی.
اوشبو شکایتلر طالبان نظارتی آستیده‌گی افغان پُست کمپنیسی دنیا‌نینگ ۱۹۲ ته مملکتی بیلن فعال پُست و کارگو علاقه‌لریگه اېگه اېکنینی اعلان قیلگن بیر پیتده بیلدیریلماقده. کمپنی‌نینگ سودانی رواجلنتیریش بۉلیمی باشلیغی افغان پُست خدمتلری بوتون مملکت بۉیلب کېنگه‌یتیریلگنی و حاضرده فقرالرگه پُست همده کارگو ساحه‌لریده ۲۲ تورده‌گی خدمت کۉرسه‌تیله‌یاتگنینی اَیتگن.
او، شونینگدېک، افغان پُست خدمتلری نرخی خصوصی سکتور بیلن تققاسله‌گنده ۳۰ فایزگچه ارزان اېکنینی و جاری ییلده کابل همده بیر قطار ولایتلرده ینگی پُست بۉلیملری تشکیل اېتیلگنینی معلوم قیلگن.
طالبان‌نینگ مخابرات و اخبارات تکنالوژی‌لری وزیرلیگی همده افغان پُست وېب-سایتلریده اعلان قیلینگن معلوماتلرگه کۉره، خارجگه جۉنه‌تمه‌لر یوباریش نرخی پاکت‌نینگ آغیرلیگی و باره‌دیگن مملکتگه قره‌ب فرق قیله‌دی. جۉنه‌تمه آغیرلیگی آشگنی سری هر بیر کیلوگرام اوچون تۉلاو مقداری کمه‌یه‌دی.
