قندهاردهگی میرویس شفاخانهسیده دارو و طبی جهازلر تنقیصلیگی؛ بېمارلر: بیزگه فقط مصلحت بېریلهدی
۸صبح، قندهار

قندهاردهگی میرویس شفاخانهسیدهگی اَیریم بېمارلر و بېمار کوزهتووچیلری اوشبو شفاخانهده طبی امکانیتلر و خدمتلر یېتیشمسلیگیدن شکایت قیلماقده. اولرنینگ اَیتیشیچه، شفاکارلر اولرگه فقط مصلحت بېریش بیلن چېکلنماقده. اولرنینگ سۉزلریگه کۉره، شفاخانهده دارو-درمانلر یۉق و بېمارلر ضرور دارولردن تارتیب عادی دارو واسطهلریگچه بۉلگن برچه نرسهنی اۉز مبلغلری حسابیدن بازاردن ساتیب آلیشگه مجبور. شو بیلن بیرگه، اوشبو مؤسسهدهگی طبی منبعلر هم مالیوی معمالر سببلی شفاخانه بېمارلرگه ضرور و اۉز وقتیده خدمت کۉرسهته آلمهیاتگنینی تصدیقلهیدی. منبعلرنینگ اَیتیشیچه، اولر بو مسألهنی هبتالله آخوندزاده بیلن هم محاکمه قیلگن، بیراق حاضرگچه اونی حل قیلیش اوچون هېچ قندهی چاره کۉریلمهگن. اوشبو شفاخانه ۴۰۰ اۉرینلی.
حضرت شاهنینگ یقینلریدن بیری اوشبو شفاخانهده یاتیب دوالنماقده. او بېمار ۲۰ کوندن بېری شفاخانهده یاتگنینی، بیراق شفاخانهده حتا عادی سیروم پیپی هم یۉقلیگینی اَیتهدی. اولر بېمار اوچون ضرور بۉلگن برچه طبی واسطهلرنی بازاردن اۉز مبلغلری حسابیدن ساتیب آلماقده. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اوشبو شفاخانهدهگی امکانیتلر دېیرلی نالگه توشگن و طبی جهازلردن تارتیب خادملرگچه شفاخانهنینگ برچه بۉلیملریده یېتیشماوچیلیک موجود.
قندههارلیک بو وطنداشی شوندهی دېیدی: «بو یېرده همه نرسه پوللیک، هېچ نرسه بېپول اېمس. ایشانینگ، حتا عادی سیروم پیپینی هم بازاردن اۉز پولیمیزگه ساتیب آلهمیز. بو یېرده شفاکارلر بار، اما بیر شفاکارنینگ ایشی شونچهلیک کۉپ که برچه بېمارلرگه یېترلیچه خدمت کۉرسهته آلمهیدی.»
قندههار بېمارلریدن تشقری، هلمند، ارزگان، زابل و نیمروز ولایتلریدن کېلگن بېمارلر هم دوالنیش اوچون اوشبو شفاخانهگه مراجعت قیلهدی.
ارزگان ولایتینینگ گیزاب تومنیدن بۉلگن کېکسه حاجی محمدصادق، دوالنیش اوچون میرویس حدودی شفاخانهسیگه کېلگن. او گیزابدن اوشبو شفاخانهگچه بۉلگن یۉل خرجتینینگ اۉزی ۷ مینگ ۵۰۰ افغانیگه توشگنینی و بو شفاخانهگه بېپول دوالنیش امیدیده کېلگنینی اَیتهدی. بیراق حاضرگچه حتا بیرته بېپول کپسول هم آلمهگن.
۶۶ یاشلی محمد صادق کتّه اۉغلی بیلن نفس آلیش کسللیگی سببلی اوشبو شفاخانهگه مراجعت قیلگن. اونینگ اَیتیشیچه، شفاخانهگه یېتیب کېلگنیدن کېین بېپول و مناسب دوالنیشگه بۉلگن امیدی سۉنگن.
بو کیشی سکّیز کون اوّل شفاکارلر تامانیدن شفاخانهگه یاتقیزیلگنینی، بیراق حاضرگچه حتا بیرته بېپول کپسول هم آلمهگنینی و برچه دارو-درمان همده تېکشیروو خرجتلرینی بازاردن اۉز مبلغی حسابیدن قاپلهگنینی اَیتهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، دارو ساتیب آلیش اوچون پولی توگهگن و اوییگه قَیتیش خرجتینی هم قاپلهی آلمهیدی.
بېمارلرنینگ اَیریم کوزهتووچیلری هم اوشبو شفاخانهدهگی خدمتلر صفتی پستلیگیدن ناراضیلیک بیلدیریب، شفاخانه حدودی درجهده فعالیت یوریتهیاتگنیگه قرهمهی، اوشبو مرکزده طبی خدمتلر یېترلی درجهده کۉرسهتیلمهیاتگنینی اَیتماقده.
میرویس شفاخانهسی اوّل خلقارا قیزیل خاچ کمیتهسی (ICRC) تامانیدن مالیوی قۉللب-قوّتلنگن، بیراق تخمیناً بیر ییل اوّل بو یاردملر تۉختهتیلگن.
طالبان اوشبو شفاخانهگه هر آی ۴۷ میلیون افغانی بودجهسی اجرهتیلیشینی معلوم قیلگن اېدی، بیراق شفاخانه منبعلرینینگ اَیتیشیچه، بو مبلغ خادملرنینگ معاشلرینی تۉلهش و مرکزنینگ باشقه احتیاجلرینی تأمینلش اوچون یېترلی اېمس.
قندهاردهگی میرویس حوزوی شفاخانهسینینگ طبی منبعسی اَیتیشیچه، اوشبو شفاخانهگه کونیگه اۉرتهچه ۱ مینگ ۲۰۰ بېمار مراجعت قیلهدی، حالبوکه شفاخانه اتیگی ۴۰۰ نفر یاتقیزیلگن بېمارنی قبول قیلیش و اولرگه خدمت کۉرسهتیش امکانیتیگه اېگه. اونینگ فکریچه، طالباننینگ اعتبارسیزلیگی و ناتۉغری باشقرووی طبیات خادملری همده بېمارلرنینگ جدّی معمالرگه دوچ کېلیشیگه سبب بۉلگن.
اوشبو طبی منبعنینگ اَیتیشیچه، شفاخانه خرجتلری خلقارا قیزیل خاچ کمیتهسی تامانیدن قاپلب توریلگن پیتده طبی خادملرنینگ امتیازلری و معاشلری یخشیراق بۉلگن، بېمارلرنینگ طبی احتیاجلری هم تۉلیق تأمینلنگن. بیراق طالبان اوشبو شفاخانهنی باشقریش مسؤولیتینی اۉز ذمّهسیگه آلگنیدن سۉنگ، شفاکارلرنینگ معاشلری ۶۰–۷۰ فایزگه کمهیگن، شو بیلن بیرگه بېمارلر اوچون دارو-درمان و طبی جهازلر مقداری هم قیسقهرگن.
شو بیلن بیرگه، اسمینی آشکار قیلیشنی ایستهمهگن شفاخانه مسؤوللریدن بیری اوشبو شفاخانهده ییلیگه قریب ۴۵ مینگ ته جراحلیک عملیاتی اۉتکزیلیشینی و تورلی حدودلردن کېلگن بېمارلر حتا بیر افغانی تۉلهش امکانیگه اېگه بۉلمهگن حالده اوشبو مرکزگه مراجعت قیلیشلرینی اَیتهدی.
اونینگ اَیتیشیچه، اولر برچه بو معمالرنی طالباننینگ ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی، قندهاردهگی طالباننینگ ساغلیقنی سقلش باشقرمهسی و حتا طالبان رهبری هبتالله بیلن محاکمه قیلگن، بیراق حاضرگچه موجود معمالر حل اېتیلمهگن.
اوشبو طبی منبع شوندهی دېیدی: «بو یېرده همه نرسه بیزنینگ نظارتیمیزدن چیقیب کېتگن. شفاکار بېمارگه باریب، دارونی تشقریدن آلیب کېل، دېگنیده، شفاکارنینگ کۉپ وقتی بېهوده کېتهدی. حالبوکه، بیز خادملر یېتیشماوچیلیگیگه دوچ کېلماقدهمیز و هر بیر بېمارگه یۉل-یۉریق کېرهک. برچه بۉلیملردهگی معمالر کوندن-کونگه کۉپهیماقده. بیز بو معمالرنی هبتالله و برچه تېگیشلی ادارهلرگه یېتکزدیک، اما حاضرگچه هېچ کیم بونگه اعتبار قرهتمهدی. مېنیمچه، یا بو معمالر اولرنینگ امکانیتیدن تشقریده، یاکه اولرنینگ بو خلقنینگ حالیگه اچینیشی یۉق.»
میرویس حوزوی شفاخانهسی ۱۳۵۳-هجری شمسی ییلده چیننینگ مالیوی یاردمیده قوریلگن. «چین شفاخانهسی» نامی بیلن هم تنیلگن اوشبو شفاخانه سۉنگگی بېش اۉن ییللیک دوامیده افغانستاننینگ جَنوبی ولایتلری اهالیسیگه عمومی طبی خدمتلر کۉرسهتیب کېلگن.





