سووسیزلیک و یوقاری تۉلاولر؛ کابل‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سی اهالیسی خواطرده
آدرینا بهزاد
کابل شهری‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سی اهالیسی سوو تنقیصلیگی و اوشبو اساسی احتیاجنی قاندیریشده‌گی قیینچیلیکلردن شکایت قیلماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، شهر سووی اویلریگه هر ۱۰–۱۵ کونده بیر مرته کېله‌دی. بیراق سوودن فایده‌لنیش امکانیتی شونچه‌لیک چېکلنگن بۉلیشیگه قره‌مه‌ی، سوو اوچون تۉلاولر همان عایله‌لر ذمّه‌سیگه آغیر خرجت یوکله‌ماقده. اهالی‌نینگ تأکیدلشیچه، سوو تنقیصلیگی نه‌فقط عایله‌لر‌نینگ کونده‌لیک احتیاجلرینی قاندیریشنی قیینلشتیرگن، بلکه عیاللر و باله‌لر‌نینگ کونده‌لیک حیاتیده هم کۉپلب معمالرنی کېلتیریب چیقرگن.
کابل شهری‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سیده‌گی گذرگاه حدودیده یشاوچی نسرین سوو تنقیصلیگی و سوو تۉلاولری‌نینگ یوقاریلیگیدن شکایت قیله‌دی. اونینگ اَیتیشیچه، بو حدود اهالیسی‌نینگ اویلریگه شهر سووی هر ۸–۱۵ کونده بیر مرته کېله‌دی. بیراق سوودن فایده‌لنیش امکانیتی چېکلنگن بۉلسه-ده، سوو تۉلاولری همان عایله‌لر ذمّه‌سیگه آغیر یوک بۉلیب توشماقده.
نسرین‌نینگ اَیتیشیچه، اولر شهر سوو قووورلرینی اویلریگه اولش اوچون قریب ۶ مینگ افغانی صرفلشگن. و حالان‌که، اونینگ عایله‌سی اجاره‌ده یشه‌یدی. شونگه قره‌مه‌ی، یېترلی سووگه اېگه بۉلیش اولر اوچون همان اساسی معمالردن بیری بۉلیب قالماقده.
کابل‌نینگ اوشبو اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «بیزده یېترلی سوو یۉق. شهر سوو قووورلرینی اوییمیزگه اولش اوچون قریب ۶ مینگ افغانی صرفله‌دیک. اجاره‌ده یشه‌شیمیزگه قره‌مه‌ی، بو پولنی تۉله‌دیک. شهر سووی اوییمیزده‌گی قوورلرگه هر ۸–۱۵ کونده بیر مرته کېله‌دی، اما سوو اوچون حسابیمیز ۳۰۰–۴۰۰ افغانی چیقه‌دی. بونده‌ی آغیر اقتصادی شرایطده بو خرجتلرنی قه‌یېردن تاپیب تۉله‌یمیز؟ چوقور قودوقلری بار عایله‌لر برق انرژیسی تۉلاولری‌نینگ یوقاریلیگیدن شکایت قیلماقده. بعضاً اولر قودوقلریده‌گی سوو قوریب قالگنینی و هر کونی آدملرگه سوو یېتکزیب بېره آلمه‌سلیکلرینی هم اَیتیشه‌دی».
کابل شهری‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سیده‌گی گذرگاه حدودیده یشاوچی شکرالله هم جدّی سوو تنقیصلیگیگه دوچ کېله‌یاتگنینی اَیته‌دی. او شونده‌ی دېیدی: «بو یېرده سوو یۉق. شهر سووی هر ۱۰–۱۵ کونده بیر مرته کېله‌دی، سوو تۉلاوی اېسه جوده قیمت. بو خرجتنی تۉله‌ش بیز اوچون نهایتده قیین و سوو تنقیصلیگی سببلی کۉپلب معمالرگه دوچ کېلیه‌پمیز».
کابل شهری‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سیده یشاوچی فوزیه اقتصادی معمالر طفیلی عایله‌سی اوچون ضرور بۉلگن برچه سوونی ساتیب آلیشگه قُربی یېتمسلیگینی اَیته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، سوو تنقیصلیگی عایله‌لر، اینیقسه، عیاللر و باله‌لر اوچون کۉپلب قیینچیلیکلرنی یوزه‌گه کېلتیرگن.
کابل اهالیسی شونده‌ی دېیدی: «ایچیش اوچون قداقلنگن سوو ساتیب آله‌میز. باله‌لریم مکتبدن چرچه‌ب کېلگنلریده، یووینیش اوچون ضرور سوونی آلیب کېلیش مقصدیده جوده اوزاق مصافه‌دن سوو تشیب کېلیشه‌دی. برچه احتیاجلریمیز اوچون ضرور سوونی ساتیب آلیشگه امکان بېره‌دیگن یخشی اقتصادی شرایطیمیز یۉق. سوو تنقیصلیگی اوشبو تومن اهالیسی، اینیقسه، عیاللر و باله‌لر اوچون کۉپلب معمالرنی کېلتیریب چیقردی».
کابل شهری‌نینگ یېتّینچی ناحیه‌سیده یشاوچی تمیم شونده‌ی دېیدی: «قودوقلر کوندن-کونگه قوریب بارماقده و آدملر سوو تنقیصلیگی معماسیگه تاباره کۉپراق دوچ کېلماقده. افغانستانده کۉپلب دریالر بار. اگر اولر‌نینگ سوویدن مملکت ایچیده فایده‌لنیلسه، اهالی‌نینگ معمالری کتّه درجه‌ده حل اېتیلگن بۉلردی».
عینِ پیتده، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی‌نینگ انسانپرورلیک مسأله‌لرنی موافقلشتیریش باشقرمه‌سی (اوچا) بوندن بیر مونچه وقت آلدین سوو تنقیصلیگی‌نینگ اساسی یوکینی عیاللر و باله‌لر کۉتره‌یاتگنینی معلوم قیلگن اېدی. اوچا معلوماتیگه کۉره، عیاللر و باله‌لر اویگه سوو آلیب کېلیش اوچون اوزاق ساعتلرینی صرفلشگه مجبور بۉلماقده.
تأکیدلش جایزکی، افغانستان اقلیم اۉزگریشی و سورونکه‌لی قورغاقچیلیکدن اېنگ کۉپ ضرر کۉره‌دیگن مملکتلردن بیریدیر. پایتخت کابل و باشقه کۉپلب ولایتلر جدّی سوو تنقیصلیگیگه دوچ کېلماقده.
