از کی صاحب خانه شدیم

به نظر می رسد که حکومت افغانستان از دید و بازدیدهای مقام های خارجی با نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری به شدت عصبانی است. این عصبانیت پس از آن آغاز شد که سفیر ایالات متحده امریکا با شماری از نامزدهای انتخاباتی دیدار و با آنها در کنفرانس های مشترک خبری اشتراک کرد. هرچند به گفته مقام های امریکایی این دیدارها به منظور واضح ساختن موضع بی طرف ایالات متحده امریکا در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان صورت گرفت، اما حکومت افغانستان این اقدام سفیر ایالات متحده امریکا را خلاف عرف دیپلوماتیک خواند و  گفت که باید ملاقات های سفیران خارجی با افغان ها از طریق دولت افغانستان تنظیم شود.
بعدتر از این شخص رییس جمهور حامد کرزی در یک نشست خبری گفت که وی مخالف دید و بازدیدهای سفیران خارجی با نامزدهای انتخاباتی نیست، اما افزود که در مورد توضیح برنامه های انتخاباتی در نشست های مطبوعاتی با حضور سفیران خارجی ملاحظه دارد. حامد کرزی هم چنان به دولت های خارجی هشدار داد که در روند انتخابات افغانستان مداخله نکنند.
در تازه ترین مورد رنگین دادفر سپنتا، وزیر امور خارجه کشور روز گذشته در یک نشست خبری در کابل گفت:” یک بار دیگر به نمایندگی های کشورهای خارجی به خصوص آنهایی که قوانین و مقررات افغانستان را در گفتگوهای شان مراعات نمی کنند، یاد آوری می کنیم که مهمان، مهمان است.
ما احترام می کنیم و مهمان باید قوانین صاحب خانه را مراعات نماید”.
در این که عرف دیپلوماتیک چه می گوید و نمایندگی های سیاسی کشورهای خارجی باید روابط خود را از مجرای دولت افغانستان تنظیم کند، حرفی نیست. اما سوال این است که چرا حکومت افغانستان در آستانه انتخابات متوجه این نکته شده است و با استفاده از این مساله بحث “استقلال” و “صاحب خانه”  بودن و از این دست مسایل را مطرح می کند.
سوال این است که تاهمین چند روز پیش که بحث انتخابات مطرح نبود، هر مقام خارجی به افغانستان می آمد بدون هیچ مشکلی می توانست با هرکسی در هر سطحی دیدار و گفتگو کند و دولت هم طبیعتا از آن یا خبر نداشت و یا اگر خبر هم داشت، به روی خود نمی آورد تا مبادا دوستان “آزرده” شوند.
با این حال سوال این است که وقتی حتا تا تیغ ریش تراشی مقام های عالی رتبه ما از مجرای کمک های بین المللی تامین می شود، گفتن اینکه ما “صاحب خانه” هستیم، اندکی مسخره است و بیان آن یک دروغ کلان به مردم افغانستان و جهان نمی تواند باشد.
وقتی در میان مقام های حکومتی ما بخاطر داشتن ارتباط با فلانی خان و فلانی جان در فلان پایتخت فلان کشور   و به قول نویسنده مقاله “المپیای خفت” در روزنامه 8صبح، سر و گردن شکسته می شود و افتخار سیاستمداران ما این است که در طول یک هفته چندبار به دست بوسی چند تن از مقام های خارجی مشرف شده اند،  استفاده از واژه “استقلال” خجالت آور است و در عین زمان اکت “مستقل بودن” نیز عیب های نوکر منشانه ما را نمی پوشاند.
اما چرا حکومت با دیدارهای مقامات خارجی با دیگر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مخالف است؟
حکومت می داند که نامزدهای انتخابات در دیدارهای شان خواه ناخواه نگرانی خود را از احتمال تقلب و دستبرد در انتخابات مطرح می کنند و از آنان می خواهند تا از این کار جلوگیری کنند. زیرا نه کمیسیون انتخابات و نه دیگر نهادهای مرتبط به انتخابات تاکنون به هیچیک از نگرانی های نامزدهای انتخاباتی، نهادهای مستقل نظارت بر انتخابات و گزارش های مستندی که رسانه های افغانستان از وجود تخلفات در روند ثبت نام رای دهندگان، نامزدها و جریان کمپاین گزارش داده اند نه تنها رسیدگی نکرده اند، بلکه به آنها پاسخ روشن و قانع کننده نیز ارایه  نداده اند.
نکته ای دیگر این است که نامزد بر سر اقتدار از اهمیت دادن کشورهای خارجی به ویژه نمایندگان کشورهای قدرتمند به دیگر نامزدهای انتخاباتی هراس دارد و آنرا به مزاج خود موافق نمی داند. این نگرانی برای آقای کرزی به عنوان یکی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مشروع و بجا است، زیرا دیدار های نمایندگان کشورهای خارجی با نامزدهای انتخاباتی حداقل این تصور را که نتیجه انتخابات از قبل تعین نشده است را تغییر می دهد و به مردم افغانستان این تصور را ارایه می کند که جامعه جهانی در انتخابات افغانستان از فرد خاصی حمایت نمی کند و برای همه ای نامزدها اهمیت و ارزش یکسان قایل است. اما برای نامزد بر سر اقتدار این مساله مهم است تا با استفاده از امکانات دولتی و دستاویز ساختن قوانین و عرف دیپلوماتیک این بحث را مطرح کند که نمایندگان سیاسی کشورهای خارجی حق دیدار و گفتگو را با نامزدهای انتخاباتی ندارند و در صورتی که به این کار علاقه دارند، باید از طریق دولت افغانستان اقدام کنند.
در عین حال وقتی رییس جمهور حامد کرزی که در عین حال نامزد انتخابات ریاست جمهوری است با این کار می خواهد از خود یک چهره مستقل و ملی ترسیم کند. او به حساسیت مردم کشوراش نسبت به خارجی ها باخبر است و می خواهد با این کار ها توجه مردم را به خود جلب کند.