شرط های مصالحه: پذیرش قانون اساسی، دست کشیدن از جنگ و قطع رابطه با القاعده
8صبح، کابل: سفارت امریکا می گوید از مصالحه با طالبان که در آن سه اصل رعایت شود، حمایت می کند.
کارل آیکن بیری، سفیر امریکا در کابل روز گذشته گفت از مصالحه با آن تعداد از طالبانی که دست از جنگ بکشند، رابطه خود را با القاعده و گروه های تروریستی قطع کنند، قانون اساسی را بپذیرند و حقوق سیاسی و بشری مردم افغانستان را احترام کنند، حمایت می کند.
اما وی تاکید کرد که ملا عمر هنوز با القاعده ارتباط دارد و دست از جنگ نکشده است.
در همین حال، سفارت ایالات متحده می گوید کنفرانس لندن “موفق” بود که براساس آن دولت افغانستان تا پنج سال آینده مسوولیت های امنیتی را به عهده می گیرد، اما همکاری های استراتژیک ایالات متحده با افغانستان ادامه می یابد.
سفیر ایالات متحده امریکا در کابل گفت: “در رابطه به ملا عمر، می دانم که از زمان شکست طالبان و القاعده در افغانستان و فرار آن ها، ملا عمر هرچیزی که گفته است، در مجموع نشان می دهد که وی هنوز با القاعده، یک گروه تروریستی بین المللی است؛ گروهی که رنج های زیادی را در افغانستان به وجود آورد. ملا عمر هرگز دست از جنگ برنداشته و هرگز قانون اساسی افغانستان را نپذیرفته است”.
در این اواخر، حکومت افغانستان تلاش های زیادی کرده تا بتواند طالبان و حزب اسلامی به رهبری حکمتیار را به روند مصالحه بکشاند.
در این راستا، گفته می شود گفتگوهایی صورت گرفته و رییس جمهور نیز گفته است که از راه های مختلف، با طالبان تماس هایی وجود دارد. ولی، جزییات این طرح هنوز به دسترس رسانه ها قرار نگرفته و رییس جمهور نیز جزییات آن را منوط به روند کاری مصالحه دانست. در کنفرانس لندن، در مورد مصالحه با طالبان توافق جهانی نیز حاصل شد، هرچند به گفته رییس جمهور، در جزییات اختلاف نظرهایی وجود دارد.
بیرون کردن نام پنج تن از مقام های پیشین طالبان از لیست سیاه شورای امنیت ملل متحد، گامی در این راستا به خواست دولت افغانستان بود.
سفیر امریکا می گوید شورای امنیت ملل متحد، در تصمیم گیری در ارتباط به درخواست دولت افغانستان، این نکته را در نظر می گیرد که تضمینی وجود داشته باشد افرادی که نام شان از لیست سیاه حذف می گردد، خطر و تهدیدی را متوجه کشورها نمی سازند.
خوش بینی به مصالحه
با وجود این که هنوز طالبان و حزب اسلامی به رهبری حکمتیار به صورت رسمی موضع خود را در قبال تلاش های اخیر دولت و برخی کشورهای حامی مصالحه، بیان نکرده اند، اما مقام های حکومتی و غربی، ابراز خوش بینی می کنند که این روند موفقیت آمیز است.
رییس جمهور کرزی، بدون این که از تضمینی برای موفقیت طرح مصالحه صحبت کند، گفت اگر تلاش هایش به شکست مواجه شود، باز هم دست از تلاش برای گفتگو با طالبان بر نمی دارد.
سفارت امریکا گفت در دو مرحله، مصالحه با آن تعدادی از رهبران بلند رتبه طالبان که در پاکستان زندگی می کنند، صورت بگیرد. هرچند ابراز نظری از جانب رهبران طالبان نشده، اما به گفته سفیر امریکا، شواهدی وجود دارد که تعدادی از رهبران طالبان، خواهان پیوستن به روند مصالحه می باشند. در این راستا، گفته می شود گفتگوهایی نیز صورت گرفته، که در یک مورد، گزارش شد که کای آیده، نماینده سرمنشی ملل متحد برای افغانستان، با رهبران طالبان در دوبی دیدار داشته است.
در بخش ادغام مجدد، آیکن بیری می گوید که آن عده از افراد و فرماندهان طالبان که در افغانستان می جنگند، هرگاه به روند صلح بپیوندند و به جامعه مدغم شوند، تاثیر مستقیم بالای رهبران این گروه که عمدتا در پاکستان هستند، خواهد داشت.
آیکن بیری، با اتکا به این نکته که “هیچ کس جنگ را به صورتی نمی خواهد که آخرین عسکرش در جنگ کشته شود”، معتقد است که ادغام مجدد نیروهای مصرفی طالبان که در افغانستان مصروف جنگ اند، تفکر جنگ طلبانه رهبران این گروه را تغییر می دهد. زیرا، به گفته وی آن وقت رهبران طالبان نیروی جنگجو در افغانستان نخواهند داشت. تصور می شود در نظر گیری مشوق های اقتصادی و فرصت های شغلی، همراه با مصوونیت جانی، بخش اصلی طرح ادغام مجدد نیروی مصرفی طالبان باشد.
با این همه، این نکته که بخشی از گروه طالبان، به گفته سخنگوی این گروه “خریدنی” نمی باشند، نه در اظهارات رییس جمهور و نه در اظهارات سفیر امریکا، مورد توجه قرار نمی گیرد. زیرا، تحلیلگران به این باور اند گرویدن افراد به طالبان به دلیل مسایل اقتصادی، یک دلیل ضعیف می تواند محسوب شود. درحالی که این گروه، در مناطق قبیله ای دو سوی دیورند، به سادگی با استفاده از احساسات عقیدتی مردم، قادر به سربازگیری می باشد.
عدالت
در روند مصالحه با طالبان، از تنها مساله ای که صحبت نمی شود، عدالت است؛ با وجود آن که نهادهای مدنی و گروه های حقوق بشری و مدافع حقوق زنان، به شدت از آنچه مصالحه بدون قید و شرط و غیرشفاف می خوانند، ابراز نگرانی کردند.
همچنان کمیسیون مستقل حقوق بشر نیز با نشر یک اعلامیه خبری، از مصالحه با طالبان حمایت کرده، عملی شدن آن را منوط به درنظرگیری اصول حقوق بشری و مشارکت مردم در روند تصمیم گیری در این رابطه، دانسته است.
سفارت امریکا می گوید عدالت در حال گذار، برای کشوری پس از جنگ مانند افغانستان، عامل اساسی در ثبات است. از این منظر، تا زمانی که اعتماد مردم، خصوصا آن هایی که قربانی جنگ می باشند کسب نگردد، نمی تواند چشم انداز روشنی برای ثبات دوامدار داشت.
با این وجود، هرچند سفارت امریکا در رابطه به عدالت در روند مصالحه با طالبان به صورت مشخص ابراز نظری نمی کند، اما از این که جنرال عبدالرشید دوستم در یک مقام رهبری منتصب گردد، به دلیل متهم بودن وی به نقض حقوق بشر، ابراز نگرانی می کند.
اخیرا، جنرال عبدالرشید دوستم توسط رییس جمهور کرزی به حیث رییس ارکان سرقوماندانی قوای مسلح برگزیده شد.
در همین حال، سفیر امریکا با اشاره به عبدالرشید دوستم و اتهامات وارده بر وی، می گوید در صحبت هایی که با مردم افغانستان داشته، مردم نیز عین نگرانی را دارند. این درحالی است که مردم افغانستان، که اکثریت به نحوی آسیب یا قربانی داده اند، در مورد قدرت گرفتن همه کسانی که ناقض حقوق بشر و جنایت کار جنگی اند، نگرانی دارند.
چالش های پش رو
با وجود ابراز امیدواری سفیر امریکا، وی می گوید در سال جاری میلادی، چالش های عمده ای وجود دارند.
اولین چالش به گفته وی، در عملیات نظامی در جنوب و جنوب شرقی کشور چالش هایی وجود دارد.
به گفته سفیر امریکا، در مبارزه با فساد اداری در دولت افغانستان، پیشرفت در ارتش و پولیس ملی و برگزاری انتخابات پارلمانی، نیز چالش هایی عمده ای وجود دارد.
