براساس تازه ترین ارزیابی انجام شده توسط موسسه «بنیاد آسیایی» به کمک مالی موسسه انکشافی ایالات متحده امریکا، نارضایتی مردم از دولت افزایش یافته است. بر اساس این ارزیابی، 38درصد از پرسش شوندگان گفته اند که افغانستان در مسیر درست در حرکت است و ۳۲ درصد دیگرمعتقدند که این کشور در مسیر نادرست می رود. این ارزیابی در ۳۴ ولایت کشور صورت گرفته است.
امنیت
«بنیاد آسیایی» در گزارشی گفته است بزرگترین چالشی که افغانستان با آن مواجه است، مشکلات امنیتی، اقتصادی به شمول نبود زمینه ی کار، افزایش قیمت ها وفساد اداری می باشند. «بنیاد آسیایی» در این ارزیابی با6593 نفر (۵۰.۷ درصد مردان و49.۳ درصد زنان) مصاحبه کرده است. از مجموع پرسش شوندگان ۳۶ درصد مشکلات امنیتی،۳۱ درصد بیکاری،22درصد افزایش قیمت ها، 17درصد اقتصاد ضعیف و14درصد فساد اداری را به عنوان چالش های مهم در افغانستان بیان کرده اند. طبق گزارش «بنیاد آسیایی»، تعدادی از مصاحبه شوندگان که وضعیت امنیتی را درساحات شان مثبت تلقی کرده اند، نسبت به سال ۲۰۰۷ کاهش یافته است. پرسش شوندگان وضع امنیتی درمناطق مرکزی هزاره نشین و زون های غربی و شرقی را خوبترخوانده اند، اما از اوضاع بد امنیتی درمناطق جنوب شرق و مناطق مرکزی گزارش داده اند. با این حال، شمار کسانی که نبود امنیت را دلیل عمده ی بدبینی ها نسبت به اوضاع کشور می دانند، چهار برابر شده و به 25درصد رسیده است.
مخالفت با کشت کوکنار
«بنیاد آسیایی» که عرصه‌های امنیت، بازسازی و حکومتداری را بررسی نموده است، در گزارش خود می گوید تعدادی بیشتر، یعنی ۸۲ درصد از پرسش شوند گان با کشت کوکنارمخالفت کرده و بیشتر کسانی که با این پدیده مخالفت دارند ساکنین مناطق هزاره نشین و شمال شرق کشور اند. اما شمار کسانی که با کشت کوکنار مخالفت دارند، در جنوب شرق کشور رو به کاهش است.
کاریابی
در گزارش «بنیاد آسیایی»، ۷۸ درصد از مصاحبه شوندگان گفته اند میزان کاریابی درمناطق روستایی بسیار پایین است و تنها ۷ درصد از این افراد در مورد زمینه ی کار ابراز رضایت کرده اند. نبود برق، آب صحی و سرک از مشکلات دیگری اند که در این گزارش بر آن تاکید شده است.
با این حال، درصدی پرسش شوندگانی که معقتد اند امروز نسبت به دوران طالبان خوشبخت تر اند، ازسال ۲۰۰۶ به بعد کاهش یافته و از ۵۴ درصد به ۳۶ درصد رسیده است؛ و شمار کسانی که می گویند حالا کمترخوشبخت هستند، از26 درصد درسال ۲۰۰۶، به 36درصد درسال جاری میلادی رسیده است.
رضایت از کارکرد حکومت
۶۷ درصد از مصاحبه شوندگان از کارکرد حکومت ابراز خوش بینی کرده اند. درصدی کسانی که می گویند حکومت هیچ کارکرد مثبت نداشته، نسبت به سال ۲۰۰۷ دو برابر شده است. در گزارش «بنیاد آسیایی»، مردم اجراات دولت در عرصه‌های معارف و صحت را به دید مثبت نگریسته، اما در عرصه های رشد اقتصادی و مبارزه بافساد، کمتر نظرات مثبت داشته اند.
با این حال، بر اساس گزارش «بنیاد آسیایی»، سطح رضایت مردم از حکومت در تمامی عرصه ها نسبت به سال گذشته میلادی کاهش یافته است. براساس این گزارش، بیشترمردم در دهات، معتقد به حل منازعات از طریق سیستم عرفی اند، نه سیستم رسمی. این ارزیابی میزان رضایت مردم از میکانیزم جلسه ها و شورا ها نسبت به محاکم دولتی را بالاتر نشان می دهد.
دموکراسی
نظر مردم در مورد حکومت مردمی نیز، مورد ارزیابی «بنیاد آسیایی» قرار گرفته است. پرسش شوندگان گفته اند که «دموکراسی عبارت از آزادی است که توام باصلح به پیش می رود». پرسش شوندگان حکومت مردمی ای را پیشنهاد کرده اند که درآن حقوق‌شان تامین شود وقانون تطبیق گردد که البته به نقل از این گزارش، این تعداد نیز نسبت به سال ۲۰۰۶ تدریجا کاهش یافته است. 68درصد از پرسش شوندگان گفته‌اند که با شیوه‌ی حکومتداری که در افغانستان جریان دارد، موافق هستند. باوجود این نیز، سطح نارضایتی‌ها در مورد شیوه حکومتداری در مناطق جنوب غربی ۴۴ درصد، در مناطق جنوب شرقی35 درصد و درمناطق شرقی33 درصد گزارش شده است.
انتخابات
بر اساس گزارش «بنیاد آسیایی»، ۷۷ درصد از مصاحبه شوندگان گفته اند که در انتخابات سال آینده شرکت خواهند کرد، اما ۲۰ درصد از زنان گفته‌اند که آنان درانتخابات شرکت کرده نمی توانند. با این حال، مسوولان «بنیاد آسیایی» می گویند که ۵۳ درصد از مصاحبه شوندگان از انتخابات سال آینده آگاهی دارند و47 درصد شان گفته اند که آنها می دانند که چطور باید ثبت نام کنند تا رای داده بتوانند. اکثر پرسش شوندگان گفته اند که آنان تا حدودی مطمین هستند که دولت از عهده ی اداره وتنظیم روند انتخابات آزاد عادلانه بر می آید. باوجود این، ناامنی، حکومت ضعیف و فساد اداری را به عنوان چالش های مهم بر سر راه انتخابات برشمرده اند.
آزادی بیان
مسوولان موسسه «بنیاد آسیایی» می گویند مردم از رسانه ها به عنوان منابع مهم برای کسب آگاهی شان نام گرفته، گفته اند که آزادی بیان در مناطق‌شان از سال2006 به بعد رو به محدود شدن است. براساس این ارزیابی، آزادی بیان برای مردم اهمیت خاصی دارد و کسانی که وضعیت نا به هنجار امنیتی را مانع عمده فراروی آزادی بیان تلقی کرده اند، طی دو سال اخیر افزایش یافته‌اند.
براساس این گزارش، دولت افغانستان درتمامی عرصه ها به جز از معارف وصحت، رو به ناکامی گذاشته است که یکی از عوامل مهم فاصله گیری مردم از دولت به شمارمی رود. با این حال، یکی از موضوع های دیگری که باعث کاهش رضایت مردم از دولت گردیده، عدم رسیدگی به مشکلات عامه از طریق شورای ملی است که بر اساس نتایج ارزیابی «بنیاد آسیایی»، پرسش شوندگان نیز عین قضاوت را درمورد اقدام های نمایندگان پارلمان دارند. گرچند درگزارش موسسه «بنیاد آسیایی» گفته شده که دوسوم پرسش‌شوندگان احساس می کنندکه توانایی اعمال نفوذ در تصمیم‌گیری‌های دولت را دارند، اما نظر به اوضاع جاری کشور، درصورتی که مردم می توانستند به تصمیم گیری‌های نهادهای تصمیم گیرنده اعمال نفوذ بکنند، مطمینا فاصله ی ملت از دولت کمتر می شد.
