شماری از باشندهگان کابل از نبود مدیریت مناسب در جمعآوری زبالهها شکایت دارند. آنان میگویند که شهرداری طالبان هنگام پاکسازی جویها، زبالهها، لوش و اشیای ناپاک را از داخل آنها بیرون میکند و در کنار خیابانها رها میسازد. به گفته باشندهگان کابل، این اقدام باعث بوی ناخوشایند، ناپاکی شهر و افزایش خطر شیوع بیماریها میشود. آنان تاکید دارند که شهرداری طالبان باید رویکردی منظم و مشخص برای این کار اتخاذ کند تا از مشکلات برای عابران و گسترش بیماریها جلوگیری شود. همزمان، شماری دیگر از باشندهگان کابل بیتوجهی مردم به رعایت نظافت شهری را عامل اصلی این وضعیت میدانند و معتقدند که اگر هر فرد نسبت به پاکی خانه و کوچه خود احساس مسوولیت کند و با نهادهای مسوول همکاری داشته باشد، شهر چهرهای پاکتر و سالمتر خواهد داشت.
این باشندهگان میگویند که هرچند شهرداری طالبان پس از بیرون کشیدن زبالهها، آنها را چند روز بعد جمعآوری میکند، اما تا پیش از انتقال، این زبالهها باعث آزار و اذیت مردم میشود. به گفته آنان، بوی ناخوشایند، پراکنده شدن زبالهها در جادهها و کوچهها، انتقال دوباره آلودهگی به خانهها و افزایش خطر شیوع بیماریهای مختلف، زندهگی روزمره مردم را دشوار ساخته است.
تکویر (مستعار)، یکی از باشندهگان ناحیه چهارم شهر کابل، در اینباره میگوید که در محل زندهگی آنان نیز شهرداری طالبان چنین اقدامی انجام میدهد. او میافزاید که این زبالهها برای چند روز در کوچه یا خیابان باقی میمانند و برخی از مردم نیز آب لباس یا ظرفهای خود را روی کوچه میریزند که با این زبالهها ترکیب شده و برای عابران مشکلساز میشود. به گفته او، بوی آن نیز بسیار آزاردهنده است.
این باشنده کابل میافزاید: «چند روز پیش مهمان به خانه ما آمده بود. کودکش روی کثافات افتاد. با آنکه چندین بار با آب پاک کودک را شستیم، اما تمام بدنش حساسیت کرده بود و بخار کشید. خیلی مریض شد و بوی بد بدنش نیز از بین نمیرفت. هرچند کارکنان شهرداری[طالبان] پس از خشک شدن، همه را در بوریها جابهجا کرده و انتقال میدهند، اما زمانی که خشک شود، خاک آن در تمام کوچه پخش میشود یا با باد و شمال دوباره به خانهها انتقال میکند. این وضعیت واقعاً برای کودکان و بزرگسالان آزاردهنده است و کارکنانی که در همان ساحه در ساختمانها کار میکنند نیز در اثر تنفس آن، دچار امراض مختلف میشوند.»
دریا (مستعار)، بانوی دیگری که با تایید گفتههای تکویر، ساکنان محل را نیز در این زمینه مقصر میداند، میگوید که فرهنگ شهری هنوز در میان پایتختنشینان نهادینه نشده است. او میافزاید: «جای تأسف است که از کودکان گرفته تا بزرگسالان، همه نسبت به این موضوع بیتوجه و بیتفاوت هستند.»
این بانو میافزاید: «درست است که عملکرد شهرداری [طالبان] درست نیست و در کنار آزار و اذیت، سبب شیوع امراض مختلف نیز میشود؛ اما مردم محل نیز در این زمینه نقش برجسته دارند، زیرا اگر هر خانواده در پاک نگهداشتن جویهای پیشروی خانه خود سهم فعال داشته باشد و هموطنان ما نیز نظافت را رعایت کنند، دیگر نیازی به اینهمه دردسر نیست.»
این باشنده کابل میافزاید: «مشکل ما این است که از خُرد تا بزرگ، همه به این وضعیت عادت کردهاند و اصلاً توجهی ندارند. فرض کنید همین حالا ببینید؛ چه خُرد و چه بزرگ، وقتی نوشیدنی یا خوراکی مانند جوس، سوپ یا هر چیز دیگری را میخورند، قوطی، پلاستیک یا کاغذ آن را در جویها میاندازند. باید همه در پاک نگهداشتن شهر خود سهم فعال داشته باشیم.»
با این حال، پزشکان نیز هشدار میدهند که چنین اقدامات سبب شیوع امراض مختلف در اطفال و بزرگسالان میشود.
عبدالله احمدی، پزشک، در این باره میگوید: «در کشورهای پیشرفته، جمعآوری کثافات همیشه توسط تیمهای مسلکی انجام میشود که دانش لازم برای این کار را دارند. در هیچجای دنیای مدرن شما نمیبینید که کثافات روی سرک یا در جویها باقی بماند، زیرا این کار سبب شیوع امراض در میان مردم میشود.»
این پزشک میافزاید: «بعضی از امراض انتانی، خصوصاً اگر به کلینیکها مراجعه کنید، شامل اسهالات، دردهای بطنی مداوم، امراض جلدی و بیماریهایی است که از اینگونه آلودهگیها ناشی میشود و سلامت مردم را به خطر میاندازد. بنابر این، شهرداریها وظیفه دارند در قسمت جمعآوری کثافات، یک سیستم مشخص و موثر ایجاد کنند تا مردم در امان باشند.»
با آغاز فصل سرما، بیرونکشیدن کثافات از جویها و رها کردن آن در کنار سرکها به یکی از مشکلات جدی شهر کابل تبدیل شده است. باشندهگان از بوی بد و خطر شیوع امراض شکایت دارند و میگویند شهرداری در جمعآوری زبالهها تاخیر میکند.
بر بنیاد آمار رسمی، روزانه در شهر کابل بیش از چهارهزار و ۶۰۰ تن زباله تولید میشود که بخش بزرگی از آن را مواد پلاستیکی تشکیل میدهد. آمارها نشان میدهد که روزانه یک فرد در شهر کابل به طور متوسط نیم تا یک کیلو زباله تولید میکند.
پیشتر، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) و دفتر یوناما هشدار داده بودند که نبود مدیریت مناسب زباله و فاضلاب در افغانستان، سلامت شهروندان را تهدید میکند و کشور با چالشهای جدی زیستمحیطی از جمله آلودهگی پلاستیکی، نابودی جنگلات و کاهش منابع آبی روبهروست.






