طالبان، زنانی را که به گفته خود این گروه «بدحجاب» بودهاند در چند روز گذشته بهطور گسترده بازداشت و زندانی کردهاند. صدها زن و دختر به اتهام «بدحجابی» مورد شکنجه، لتوکوب و تحقیر نیز قرار گرفتهاند و از یک تا چند روز را در حوزههای امنیتی طالبان سپری کردهاند. منابع و فعالان حقوق زن میگویند که بازداشتشدهگان با پرداخت پول و تضمین حمایت از رژیم طالبان از بند این گروه آزاد میشوند. این در حالی است که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نیز تایید کرده که شماری از زنان در کابل به دلیل «بدحجابی» بازداشت شدهاند. تا کنون آمار دقیقی از زنان و دختران بازداشت شده مشخص نشده، اما روند بازداشت و بازجویی همچنان ادامه دارد. زنان و دختران در کابل میگویند که طالبان زندهگی را برای آنان دشوار ساختهاند. این در حالی است که یک بانوی معترض به دلیل محدودیتهای طالبان در ولایت کندز خودکشی کرده است. این اقدام طالبان، واکنشهای گسترده را در قبال داشته است.
زنان و دختران در کابل میگویند که طالبان به بهانه بیحجابی تمام زنان و دختران را که در فعالیتهای اجتماعی سهم داشتهاند بازداشت و با این اقدام میخواهند که مانع کامل حضور زنان در بیرون از خانه شوند و نیز خانوادههای آنان را مجبور میکنند که در حمایت از این گروه، صدا بلند کنند.
طالبان در جریان هفته گذشته، به شکل بیپیشینه به بازداشتهای علنی و خیابانی زنان دست زدهاند. این گروه بهرغم فشارهای داخلی و خارجی، از بازداشت زنان و دختران به قول این گروه «بدحجاب» دفاع کرده و آن را جلوگیری از فحشا خوانده است.
این در حالی است که زنان و دختران ادعا میکنند که طالبان با بازداشت آنان میخواهند زنان را بهگونه کامل از اجتماع محو کنند، به شکلی که دیگر هیچ زنی نتواند حتا پای از دروازه خانه بیرون بنهد. به گفته آنان، طالبان در کنار این ممنوعیتها از زنان و خانوادههای آنان اخاذی و باجگیری میکنند.
بتول حیدری، استاد دانشگاه، در صحبت با روزنامه ۸صبح میگوید که طالبان از بازداشت و زندانی کردن زنان و دختران سه هدف را دنبال میکنند. به گفته او، «اخاذی از خانوادهها در بدل آزادی، گرفتن تعهد از دختران که با رسانهها ارتباط بگیرند و اعلان کنند که از رژیم طالبان راضیاند، و تداوم رعب و وحشت در بین زنان افغانستان» از اهدافی است که طالبان با این ممنوعیتها میخواهند به آن دست یابند.
همچنان نیلوفر ایوبی، از فعالان حقوق زن، به نقل از منابع خود در کابل میگوید که طالبان زنان و دخترانی را که بازداشت کردهاند به مکانهای نامعلوم انتقال دادهاند. به گفته او، طالبان زنان را از مناطق مختلف شهر کابل از جمله دشت برچی بازداشت کردهاند، در حالی که زنان و دختران بازداشتشده، در زمان دستگیری از سوی طالبان «حجاب مناسب و متعارف» داشتهاند.
خانم ایوبی میافزاید که زنان و دخترانی که در برابر جنگجویان طالبان مقاومت کردهاند، مورد خشونت فزیکی این گروه نیز قرار گرفتهاند. او تاکید میکند که رفتار طالبان در قبال زنان فراتر از محرومیت آموزش و تحصیل است و این گروه به بهانههای واهی زنان را بازداشت و شکنجه میکند.
این فعال حقوق زنان تصریح میکند: «سرکوب مداوم نیاز فوری به توجه و اقدام جهانی برای حمایت از حقوق و رفاه زنان و دختران افغان را برجسته میکند. جامعه بینالمللی باید به سخنان خود علیه این نقض حقوق بشر ادامه دهد و بر طالبان فشار وارد کند تا به حقوق و کرامت زنان احترام بگذارند.»
این در حالی است که یکی از دختران معترض در ولایت کندز، به دلیل فشارهای طالبان و وضعیت رقتبار زندهگی در زیر سیطره حاکمیت این گروه خودکشی کرده است. او ۲۱ سال سن داشته و اعضای خانوادهاش نمیخواهند که نام و جزییات این بانوی معترض رسانهای شود؛ اما دختران معترض نامش را بیبیگل خواندهاند که با هویت مستعار زهرا محمدی فعالیت میکرده است.
جنبشهای اعتراضی زنان در پیوند به خودکشی این بانوی معترض، با صدور بیانیهای گفتهاند که او پس از رهایی از زندان طالبان و شرایط اسفناک در برابر دختران و زنان، خودکشی کرده است. در بیانیه زنان معترض در مورد بیبیگل محمدی آمده است: «دو سال بازو به بازوی زنان افغانستان در راستای تغییر شرایط برای همجنسهای خودش در کشور فریاد بلند اعتراض بود. بعد از رهایی از زندان طالبان و تداوم اعمال فشارها از سوی طالبان بر خانواده و خودش، دیگر نتوانست این حجم از فشار را به تنهایی تحمل کند و ناچار در برابر شرایط اسفناک بر دختران افغانستان که تا کنون هیچ تغییری نکرده است، دست به خودکشی زد تا چشمهایش بیش از این، خفقان و ناملایمات را بر زنان کشورش نبیند.»
در همین حال، احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، این اقدام طالبان را دشمنی با زنان خوانده است. او گفته است: «افغانستان تحولات تلخ و دشوار زیادی را پشت سر گذاشته است، اما هیچگاه زنان کشور ما با چنین سطح از حرمتشکنی و جنایت مواجه نبودهاند. اختطاف، شکنجه، آزار و بیحرمتی در ساحت زنان شجاع افغانستان، همزمان که شنیعترین نوع جنایت علیه بشریت است، مسوولیتهای تاریخی سنگینی را برای همیشه متوجه طالبان میسازد.»
رهبر جبهه مقاومت ملی افزوده است: «ما باور داریم که طالبان نه امروزِ افغانستان است و نه فردای معطوف به آزادی، عدالت، ثبات و آبادانی کشور ما. این گروه با توسل به اختطاف و بیحرمتی به ساحت زنان، سند نابودی زودهنگام خویش را امضا میکند و انگیزه مقاومت را در نیروهای شجاع و مبارزان عزت و آزادی افغانستان، بیش از پیش تقویت میکند.»
این اقدام طالبان، واکنش گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد را نیز برانگیخته است. او گفته که محدودیتها علیه زنان افزایش یافته است.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، گفته زنانی را که طالبان به دلیل «بدحجابی» بازداشت کردهاند، «فوراً و بدون قیدوشرط» آزاد کنند.
آقای بنت در شبکه اجتماعی اکس نوشته که دستگیریهای اخیر زنان در کابل که از سوی طالبان نیز تایید شده، بیانگر اعمال محدودیتهای بیشتر بر آزادی بیان زنان و تضعیف سایر حقوق آنان است.
شماری از دختران و زنان که پس از بازجویی طالبان آزاد شدهاند، میگویند که طالبان با آنان رفتار خشن داشته و کسانی را که از رفتن به حوزههای امنیتی این گروه امتناع ورزیدهاند، به شدت لتوکوب و شکنجه کردهاند.
چندین منبع که نمیخواهند نامهایشان در گزارش ذکر شود، تایید کردهاند که از سوی جنگجویان طالبان شلاق خوردهاند و نیز مورد دشنام، تحقیر و توهین این گروه قرار گرفتهاند. طالبان اما این اقدام خود را «شرعی» خوانده و بر تداوم بازداشت و شکنجه زنان تاکید کردهاند. وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه با تایید بازداشت دختران و زنان در کابل، گفته است که این اقدام را برای پیشگیری از «فحشا» انجام دادهاند.
گفتنی است که رژیم طالبان در کمتر از دو و نیم سال گذشته، از سوی نهادهای حقوق بشری به نقض گسترده حقوق زنان متهم شده است. این نهادها رفتار طالبان در برابر زنان و دختران را جنایت علیه بشریت، آپارتاید جنسیتی و حذف سیستماتیک توصیف کردهاند.
در این میان، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان که شماری از زنان و دختران آن را «امر به کفن» مینامند، به وضع ممنوعیت و محدودیت علیه زنان و دختران در افغانستان ادامه داده است. پیش از این، محتسبان این وزارت مانکنهای لباس را به دلیل آنچه آنان «ترویج بیحجابی» میخوانند، شکستاندهاند.







