شماری از خبرنگاران افغانستان مقیم پاکستان از افزایش فشارها و تهدیدهای امنیتی پولیس این کشور ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند با توقف روند تمدید ویزا، از رفتوآمد آزادانه، مراجعه به شفاخانه و حتا گرفتن خانه محروم شدهاند. به گفته آنان، پولیس پاکستان با سوءاستفاده از این وضعیت از خبرنگاران باجگیری میکند. این خبرنگاران تاکید دارند که در بلاتکلیفی کامل بهسر میبرند، روند انتقال آنان به کشورهای سوم بهکندی پیش میرود و در پاکستان نیز از امنیت روانی برخوردار نیستند؛ ترس از بازداشت، اخراج و تهدید طالبان، زندهگی را برای آنان دشوار و طاقتفرسا ساخته است.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که تنشها میان افغانستان و پاکستان شدت گرفته و گفتوگوهای اخیر دو طرف نیز بینتیجه پایان یافته است. برخی خبرنگاران در گفتوگو با روزنامه ۸صبح تاکید میکنند که با توقف روند تمدید ویزهها و کندی شدید روند تخلیه، با مشکلات جدی روبهرو شدهاند. آنان میگویند خطر برگشت به افغانستان و نگرانی از بازداشت توسط طالبان، بیخانمانی و فشار مالکان خانه، و نیز نداشتن دسترسی به خدمات صحی بهدلیل نداشتن ویزه، آنان را در شرایط بسیار دشوار قرار داده است.
امید(مستعار)، یکی از خبرنگاران در اسلامآباد، میگوید: «در وضعیت بسیار بد به سر میبریم. از خانه بیرون شده نمیتوانیم، در کوچه و خیابان پولیس پاکستان با لباس شخصی پناهجویان را بازداشت و یا هم باج میگیرد. اگر پول ندهیم اخراج میشویم، روزهای که عملیات رسمی است حتا دروازه خانههای پناهجویان را میشکند.»
این خبرنگار میافزاید: «بهدلیل عدم تمدید ویزا از سوی پاکستان، حتا کسانی که بیمارند به شمول خودم نمیتوانند به شفاخانه مراجعه کنند. به افغانستان هم برگشته نمیتوانم، چون طالبان مرا تهدید کردند و در رسانهای که کار میکنم این گروه آن را تحت تعقیب قرار دادهاند و تمام نوشتهها و گزارشهایم بازتاب دهنده جنایات و کشتارهای طالبان است. دهها گزارش درباره تجاوزهای جنسی طالبان نوشتهام و همه اینها تهدیدات زیادی را متوجه من کرده که در صورت اخراج، از سوی این گروه بازداشت و حتا کشته خواهم شد.»
امید تاکید میورزد که بیشتر خبرنگارانی که در پاکستان به سر میبرند، از بلاتکلیفی و کندی طی مراحل پروندههای نسبتیشان در کشورهای اروپایی، بهویژه فرانسه، شکایت دارند و خواهان تسریع روند رسیدهگی به پروندههایشان هستند.
نورالدین عظیمی (مستعار)، خبرنگار دیگری، با تایید گفتههای امید میافزاید که توقف روند تمدید ویزه، هزاران پناهجوی افغانستان را با مشکلات جدی روبهرو کرده است. او تاکید میکند که پناهجویانی که ویزه معتبر ندارند، نمیتوانند آزادانه در شهر رفتوآمد کنند، به شفاخانهها مراجعه نمایند یا نیازمندیهای روزانه خود را از بازار تهیه کنند. به گفته او، هر لحظه بیم آن میرود که از سوی پولیس بازداشت شوند. بهویژه زمانی که عملیاتهای نیروهای پولیس آغاز میشود، پناهجویان بدون مدرک «حالتی شبیه مرگ را تجربه میکنند.»
این خبرنگار که ویزه شش ماهه داشته، میگوید: «ویزه من یک ماه میشود که تمام شده و با وجود درخواست برای تمدید، روند تمدید ویزهها متوقف است. اگر اخراج شوم، در افغانستان با مشکلات زیادی روبهرو میشوم. چند همکار ما بهتازهگی بازداشت شدند؛ حتا یکی از افرادی که با او پروژههای مشترک داشتم، گرفتار شد. من بیم آن را دارم که در صورت برگشت، بازداشت یا لتوکوب شوم.»
عظیمی میافزاید که وضعیت زندهگی روزمرهاش نیز به شدت دشوار شده است. او میگوید: «با خانوادهام، دو طفل و همسرم در شرایط بسیار خراب زندهگی میکنیم. بسیاری دیگر از خانوادههای افغان که ویزهشان تمام شده، از سوی مالکان خانه مجبور به ترک منزل شدهاند.» به گفته او، وضعیت خبرنگاران نسبت به دیگران بدتر است: «تنها در روزهای اخیر شاهد بازداشت و انتقال پنج تن از همکارانمان به کمپ و سپس دیپورت بودیم. هیچ نهادی نیست که صدای ما را بشنود یا در این شرایط سخت کمکمان کند.»
این خبرنگار همچنین از روند بسیار کند تخلیه خبرنگاران انتقاد میکند و میگوید که برخی خبرنگاران هفت ماه است که پس از سپریکردن مصاحبه سفارت، منتظر پاسخ ماندهاند و شماری دیگر چهار ماه میشود که فورم سفارت را دریافت کردهاند، اما هنوز برای مصاحبه فراخوانده نشدهاند.
با این حال، نهاد حامی رسانههای آزاد افغانستان یا «نی در تبعید» از پاکستان خواسته است که «بههیچوجه» خبرنگاران و کارمندان رسانهای افغانستان را اخراج نکند و از پناهندهگان افغانستان نیز بهعنوان ابزار فشار در برابر طالبان استفاده نکند. به گفته این نهاد، تنها در ۲۴ ساعت گذشته پنج خبرنگار و کارمند رسانهای افغانستان در اسلامآباد بازداشت شده و قرار است به افغانستان منتقل شوند.
این در حالی است که تنشها میان طالبان و پاکستان بار دیگر اوج گرفته و گفتوگوهای اخیر میان دو طرف نیز بینتیجه پایان یافته است. طالبان میگویند که پاکستان دوشنبهشب به بخشهایی از کنر، خوست و پکتیکا حمله هوایی انجام داده؛ اما ارتش پاکستان این ادعا را «بیاساس» خوانده و تاکید کرده است که هر زمان این کشور حمله کند، مسوولیت آن را نیز میپذیرد.







