پس از افزایش تنشها میان اسلامآباد و طالبان، کابل شاهد حملات شدید هوایی بود. تا کنون هیچ کشوری بهصورت رسمی مسوولیت این حمله را برعهده نگرفته است، اما سخنگوی ارتش پاکستان بهطور تلویحی پذیرفته که این حمله از سوی این کشور انجام شده است. منابع تایید کردند که این حمله موتر حامل یکی از رهبران تحریک طالبان پاکستانی را در چهارراهی عبدالحق کابل هدف قرار داده است، اما جزییاتی درباره کشته شدن او در دست نیست. شماری از شهروندان در واکنش به این رویداد گفتهاند که این حمله نشاندهنده تشدید جنگ نیابتی میان کشورهای منطقه است. به گفته آنان، طالبان که بارها به میزبانی از چهرههای افراطی متهم شدهاند، اکنون زیر ضربات مستقیم متحدان پیشین خود قرار دارند؛ ضرباتی که نهتنها قواعد بینالمللی را نقض میکند، بلکه تمامیت ارضی کشور را نیز بهشدت تهدید میکند. آنها تاکید کردهاند که طالبان با پناه دادن به تروریستها و اتخاذ سیاستهای افراطی، عامل اصلی حملات خارجی به کشور هستند و در گذشته نیز زمینه حضور نیروهای خارجی را در افغانستان فراهم کردهاند.
بهدنبال تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان درباره میزبانی و حمایت این گروه از تحریک طالبان پاکستانی، منابع گفتند که ارتش پاکستان جمعهشب حوالی ساعت ۹:۵۰ به وقت محلی، موتر حامل میر ولی محسود، رهبر تحریک طالبان پاکستانی، را در منطقه چهارراهی عبدالحق شهر کابل هدف حمله هوایی قرار داد. به گفته منابع، مرگ رهبر تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) تا کنون به صورت رسمی تایید نشده است. همچنین نوارهای صوتی از او منتشر شده که در آن به هواداران خود اطمینان میدهد که زنده است.
این حمله سبب نگرانیهای گستردهای در میان باشندهگان کابل شده است. بسیاری از آنان در شبکههای اجتماعی از انفجاری شدید و مرگبار خبر دادند. به گفته آنان، صدای حملات هوایی پاکستان به حدی وحشتناک و مهیب بوده که تقریباً در تمام نقاط کابل شنیده شده است.
لحظاتی پس از این حملات، منابع معتبر در کابل به روزنامه ۸صبح گفتهاند که یک موتر نوع «لندکروزر» در منطقه «چهارراهی عبدالحق» هدف حمله هوایی قرار گرفته است. به گفته منابع، این موتر پس از حمله آتش گرفته و جتهای جنگی تا ساعتی پس از حمله همچنان بر فراز آسمان کابل در حال گشتزنی بودهاند.
پس از حمله به کابل، منابع تایید کردهاند که جتهای جنگی، منطقه مرغه بازار در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا را نیز هدف قرار دادهاند. به گفته منابع، این حملات هوایی در بازار منطقه صورت گرفته و چندین خانه و شماری از فروشگاهها را هدف قرار دادهاند که در نتیجه آن، خسارات مالی سنگینی وارد شده است.
واکنشهای مقامهای دولت پیشین
دکتر رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی حکومت سابق افغانستان، در واکنش به حملات هوایی در کابل در صحفه ایکس نوشته است: «من حمله پاکستان به کابل را به شدت محکوم میکنم. پاکستان متجاوز است و حاکمیت ملی و قوانین بینالمللی ما را نقض کرده است. این تجمع باید محکوم شود. کابل قلب کشور ماست و نمیتوان با طالبان یا مربیان آنها در راولپندی همدردی کرد.»
این مقام دولت پیشین نوشته است: «در آستانه سفر آقای متقی به دهلی گفتم که سیاستهای حکومتهای هند و پاکستان در برابر افغانستان معطوف به صلح در منطقه نبوده، بلکه هر دو بهدنبال نیروهای نیابتیاند. پاکستان حامی وفادار طالبان بود و حالا حکومت هند از بخش مهمی از آن حمایت میکند و مردم ما در این جنگ قربانی میشوند.»
نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندهگی افغانستان در سازمان ملل، حملات هوایی پنجشنبهشب در کابل را بهشدت محکوم کرده است. او در صحفه ایکس، این حمله را «تجاوز و نقض فاحش تمامیت ارضی» افغانستان خوانده است. فایق افزوده است: «چنین اقدامات غیرقانونی، تحت هر بهانهای، غیرقابلپذیرش بوده و صلح و ثبات منطقه را تضعیف میکند؛ این اقدامات با اصول اساسی منشور ملل متحد و حقوق بینالملل در تضاد است.»
مجیبالرحمان رحیمی، سخنگوی شورای عالی مصالحه حکومت پیشین، نوشته است: «طالبان با حماقتهای همیشهگی خود باعث تجاوز و لشکری [کشی] بر کشور میشوند بعد تقصیر و گناه آن را به دوش دیگران میاندازند. با حمایت از القاعده و امتناع از تحویل بن لادن به امریکا باعث لشکرکشی غرب به افغانستان شدند. حالا با پناه دادن به دهها گروه دهشتافگن افتخار نخستین حمله هوایی پاکستان بر پایتخت کشور را نیز به فهرست طولانی کارنامههای سیاه و ننگین خود افزودند.»
آقای رحیمی افزوده است: «این آغاز ماجراست؛ باید منتظر حوادث و بحرانهای بیشتر بود. یکی از ریشسفیدان کشور گفته بود که سیاست خارجی افغانستان مانند پل صراط است، از موی باریک و از شمشیر تیز؛ فهم و مهارت میطلبد تا این توازن رعایت شود. این فراست را طالبان و طالبانیسم ندارند. دولت و حکومت و سلاح و عتاد و مردم بیدفاع، به دست دیوانگانی خودبرتربین و از خود راضی که از دنیا بیخبرند، افتادهاند. بر این اساس، خیر و صلاحی از آنان برای ملک و مردم جز تباهی و ستم سراغ نیست.»
حامد کرزی، داکتر عبدالله عبدالله و شماری از مقامهای ارشد دولت پیشین و چهرههای مختلف سیاسی و مدنی، حملات هوایی بر کابل و پکتیکا را محکوم کرده و آن را نقض تمامیت ارضی کشور دانستهاند. با این حال، شماری از کاربران در شبکههای اجتماعی با اشاره به کشته شدن ایمنالظواهری، رهبر پیشین شبکه القاعده، در قلب کابل، تاکید کردهاند که طالبان افغانستان را به پناهگاه امنی برای تروریستهای بینالمللی تبدیل کردهاند و کشته شدن این «تروریستها» نشاندهنده تبدیل شدن کشور به میدان رقابت و جنگ میان دولتهای مختلف است.
حبیبخان، از فعالان رسانهای، نوشته است: «وزیر دفاع طالبان پس از آنکه پاکستان برای اولین بار در تاریخ پایتخت افغانستان را بمباران کرد، مانند یک قهرمان فلمهای کمهزینه پشتو رفتار میکند و تهدیدهای میانتهی میدهد. او در پاکستان بزرگ شده، پدرش آنجا زندهگی کرده و مرده است، آنها هرگز علیه GHQ اقدام نخواهند کرد.»
واکنش طالبان
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، دقایقی پس از حمله هوایی در کابل، در صفحه ایکس خود این حملات را تایید کرده و گفته بود که صداهای انفجار در شهر کابل شنیده شده و تحقیقات در این باره آغاز شده است. او افزوده است: «تحقیقات جریان دارد؛ تا کنون گزارشی از تلفات یا خسارات وارد نشده است، وضعیت تحت کنترل میباشد.»
وزارت دفاع طالبان نیز حملات هوایی پاکستان بر شهر کابل و ولایت پکتیکا را تایید و به شدت محکوم کرده است. این نهاد با نشر بیانیهای در صفحه ایکس خود اعلام کرده که هواپیماهای پاکستانی حریم هوایی پایتخت را نقض کردهاند. به گفته این وزارت، جتهای جنگی پاکستان بازار مرغه در ولایت پکتیکا را نیز بمباران کردهاند. طالبان هشدار دادهاند که اگر وضعیت بحرانیتر شود، مسوولیت آن به عهده ارتش پاکستان خواهد بود.
این حمله در حالی صورت میگیرد که ارتش پاکستان در چهار سال گذشته بارها پایگاههای تحریک طالبان پاکستان را در شرق افغانستان، از جمله در ولایتهای پکتیکا، خوست، ننگرهار و پکتیا، هدف حمله قرار داده است.
دولت پاکستان پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شاهد افزایش بیسابقه حملات از سوی شبهنظامیان مخالف خود بوده است. در این حملات، دهها نیروی نظامی پاکستان در مناطق مختلف ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان کشته شدهاند. براساس گزارش رسانههای پاکستانی، این حملات پس از آن شدت یافته که تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در سال ۲۰۲۲ آتشبس خود با دولت این کشور را لغو کرد. گزارشهای «انستیتوت تحقیقات صلح و امنیت پاکستان» و «مرکز پژوهش و مطالعات امنیتی» نشان میدهد که در سهماه نخست سال ۲۰۲۵، سطح خشونت در این کشور تقریباً با کل سال ۲۰۲۴ برابر بوده است.
مقامات پاکستانی بارها هشدار دادهاند که اگر طالبان مانع فعالیت تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان نشود، این کشور مخالفان خود را در هر نقطهای که پناه گرفته باشند، هدف قرار خواهد داد. در تازهترین مورد، وزیر دفاع پاکستان به طالبان هشدار داده است که با پناه دادن به اعضای تحریک طالبان پاکستانی و سایر شبهنظامیان مخالف، صبر این کشور را لبریز کردهاند.
پاکستان تیتیپی را «خوارج وابسته به هند» میداند و جداییطلبان بلوچ را با عنوان «فتنه هندوستان» معرفی میکند. همچنین، این کشور طالبان افغانستان را به همکاری با هند و دخالت در ایجاد ناامنی و بیثباتی در خاک پاکستان متهم میسازد.
واکنش تازه پاکستان
احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، روز گذشته در یک نشست خبری در پشاور بهطور تلویحی حملات هوایی در کابل و پکتیکا را تایید کرده است. او به خبرنگاران گفته است: «هر اقدامی که برای امنیت مردم پاکستان لازم باشد، انجام شده و همچنان ادامه خواهد داشت.» چودری هیچ اشارهای به کشتهشدن یا زندهبودن نور ولی محسود، رهبر طالبان پاکستانی، نکرده است.
سخنگوی ارتش پاکستان در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران گفته که ارتش این کشور برای حفاظت از جان و مال شهروندان هر اقدامی را که لازم باشد، انجام میدهد. او تاکید کرده که پاکستان از طالبان در افغانستان خواسته است تا جلوی حملات تروریستی را بگیرند، اما به گفته او، این گروه مانع فعالیت تروریستها نشده است. چودری همچنین مدعی شده که افغانستان بهعنوان پایگاه تروریستها علیه پاکستان استفاده میشود و اسلامآباد شواهد و مدارک این موضوع را با طالبان در میان گذاشته است.
چودری همچنین گفته است که پس از خروج امریکا از افغانستان، سلاحهای باقیمانده این کشور بهدست تحریک طالبان پاکستانی افتاده است. او در این نشست افزوده است: «شبهنظامیان سلاحهای امریکایی در اختیار دارند و ما در عملیاتها این سلاحها را ضبط کردهایم.» به گفته او، در سه ماه اخیر بیش از سههزار حمله در ایالت خیبرپختونخوا رخ داده است.
سخنگوی ارتش پاکستان با اشاره به افزایش حملات در خاک این کشور، اعلام کرده است که تنها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، شمار شهروندان افغانستان که در رویدادهای تروریستی در داخل پاکستان دست داشتند و کشته شدهاند، به ۱۶۱ تن میرسد. به گفته او، ۱۳۵ جنگجوی خارجی نیز هنگام عبور از مرز افغانستان به پاکستان کشته شدند. او همچنین تاکید کرده است که در دو سال گذشته، حدود ۳۰ مهاجم انتحاری در پاکستان دارای تابعیت افغانستان بودهاند.
سناتور عرفانالله خان در صفحه ایکس خود نوشته است که میزبانی از نور ولی محسود، رهبر تحریک طالبان پاکستان در کابل، و همزمان سفر امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، به دهلینو، «دستورالعملی برای یک فاجعه» بود. او افزوده است که باید از طالبان بهخاطر ایجاد وضعیتی که پاکستان را وادار به تغییر «قوانین بازی» در مرزهای غربی کرد، تشکری کرد.
جان اچکزی، وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان، حمله هوایی به کابل را «تاریخی» توصیف کرده است. او گفته که این حمله پیامی روشن به طالبان افغانستان بود تا در درگیریهای نیابتی هند بیطرف بمانند. به گفته او، این اقدام نشاندهنده توانایی و عزم پاکستان برای تعقیب دشمنان فراتر از مرزهایش است.
این حمله پس از سفر امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، به دهلینو انجام شده است. او ساعاتی پس از این حمله با جیشنکر، وزیر خارجه هند، دیدار کرده بود. در این دیدار، هند به طالبان وعده داده است که سطح نمایندهگی دیپلماتیک خود در کابل را از سطح «فنی» به سطح سفیر ارتقا خواهد داد.







