شماری از باشندهگان کابل از افزایش پرچاوی برق همزمان با بارش برف شکایت میکنند. آنان میگویند که در روزهای سرد، مردم بیش از هر زمان دیگری به برق نیاز دارند، اما در این روزها برق بهگونه کامل قطع میشود. به گفته آنان، قطع مداوم و پیدرپی برق، روند عادی زندهگیشان را مختل کرده است. این باشندهگان میافزایند که بیشتر خانوادهها برای گرم نگهداشتن خانههای خود از برق استفاده میکنند و شرکت برشنا، که تحت کنترل طالبان است، باید میزان پرچاویها را کاهش دهد.
باشندهگان کابل در گفتوگو با روزنامه ۸صبح خواستار تأمین برق پایدار و کاهش قطعیهای پیدرپی هستند. آنان اظهار میکنند که در طول روز بهطور کامل از برق محرومند و در شب نیز برق بهصورت نوبتی و اغلب در ساعتهای غیرضروری یا نیمههای شب تأمین میشود. آنان تأکید میکنند که با وجود نبود برق و افزایش پرچاویها، هزینه مصرف برق نسبت به گذشته افزایش یافته است.
در دل زمستان، چراغ بسیاری از خانههای کابل خاموش است و خانوادهها در سرمای استخوانسوز، ساعتها چشمبهراه روشنشدن برق میمانند. پرچاویهای طولانی، گرانی مواد سوخت و افزایش هزینههای برق، زندگی روزمرهی مردم را به مبارزهای دشوار بدل کرده است.
عزیزه محمدی، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که هر روز برای آمدن برق لحظهشماری میکند تا بتواند در کوتاهترین زمان ممکن کارهای روزمرهاش را انجام دهد. به گفته او، آمدن و رفتن برق در کابل هیچ نظم مشخصی ندارد و گاهی برق در نیمههای شب وصل میشود؛ زمانی که عملاً مشکلی از مردم را حل نمیکند.
محمدی میافزاید: «برق یکی از نیازهای اساسی جامعه است و امروزه تقریباً تمام فعالیتها به آن وابستهاند. با بارش برف، این نیاز نادیده گرفته میشود و برق بهکلی قطع میشود. همین امروز، یک تا دو روز پس از برفباران، از صبح تا شام حتا یک لحظه هم برق نیامده است.» به گفته او، اگر طالبان در زمینه تولید برق و کاهش پرچاویها اقدامات جدی و عملی رویدست گیرند، بخش بزرگی از این مشکلات کاهش خواهد یافت.
امین، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که در ۲۴ ساعت شبانهروز تنها حدود شش ساعت برق دارند و این میزان بههیچوجه کافی نیست. به گفته او، بارش برف بهانهی بیشتری به دست طالبان داده تا این مقدار را نیز کاهش دهند.
این باشنده کابل میافزاید: «در کابل ۱۸ ساعت برق وجود ندارد و مردم تنها شش ساعت برق دارند. با آنکه برق از چندین کشور همسایه به افغانستان وارد میشود، اما نفوس شهر افزایش یافته و در یک بلاک چندین خانواده زندهگی میکنند. به همین دلیل، بسیاری از مردم رو به استفاده از برق سولری آوردهاند تا بخشی از نیازهایشان را برطرف کنند. چون برق دولتی اصلاً وجود ندارد، بهویژه در این روزها.»
راشد آرمان، یکی دیگر از باشندهگان کابل، میگوید که نبود برق شبها زندهگی خانوادهها را سختتر کرده است. به گفته او، کودکان در تاریکی نمیتوانند درس بخوانند و بسیاری از خانوادهها ناچارند سرمای شدید را بدون وسایل گرمایشی تحمل کنند.
آرمان میافزاید: «در همین روزهایی که برف باریده، دو شب پیاپی اصلاً برق نداشتیم. با برفباری، پرچاوی برق بیشتر میشود، در حالیکه حتا بدون برف هم برق کابل هیچ نظم و برنامهای ندارد؛ یک ساعت در روز میآید و یک ساعت در شب. وقتی برق نباشد، کار و زندهگی ما کاملاً فلج میشود، چون هیچ وسیلهای بدون برق قابل استفاده نیست.»
از سوی دیگر، افزایش پرچاوی برق باعث کمبود آب در کابل نیز شده است. باشندهگان این شهر میگویند که با قطع برق، پمپهای آب از کار میافتد و دسترسی خانوادهها به آب آشامیدنی بهشدت کاهش مییابد. آنان خواستار تأمین برق پایدار و رسیدهگی فوری به این مشکل هستند تا از تشدید بحران کمبود آب در روزهای سرد زمستان جلوگیری شود.
نجیب، یکی از باشندهگان کابل، میگوید که زندهگی شهری امروز به شدت به برق وابسته است و حتا تأمین آب نیز بدون برق ممکن نیست. او توضیح میدهد که نبود برق، زندهگی مدرن در شهر را نیمهکاره کرده و خانوادهها با مشکلات جدی روبهرو هستند.
نجیب میافزاید: «در کابل همهچیز عصری شده؛ از تشناب گرفته تا بیشتر وسایل خانه به برق وابستهاند، اما برق وجود ندارد. با بارش برف، پرچاویها بیشتر میشود. وقتی آب نباشد، زندهگی بسیار دشوار میشود، چون بیشتر خانوادهها از چاه و واترپمپ استفاده میکنند و با قطع برق، از آب هم محروم میشوند. در زمستان و تابستان پرچاوی برق به اوج میرسد. بهدلیل نبود برق، مجبور شدم قرض بگیرم و یک سیستم سولری بخرم تا دستکم شبها خانهام روشن باشد.»
در همین حال، شماری از آگاهان اقتصادی میگویند که راهحل اساسی کاهش پرچاوی برق در کشور در درازمدت، ایجاد منابع داخلی تولید برق است. آنان تأکید میکنند که کمبود برق و افزایش تقاضا در کابل عامل اصلی پرچاویها است و شرکت برشنا ناگزیر شده برق را بهصورت نوبتی توزیع کند.
عبدالنصیر رشتیا، آگاه مسایل اقتصادی، میگوید: «لازم است توجه ویژهای به تولید انرژی از داخل کشور شود تا این مشکل برای همیشه حل شود، زیرا در هر رویداد طبیعی مانند سیلاب، باران یا برف، شاهد پرچاویهای طولانی برق هستیم. در گام بعدی، باید یک بررسی جدی انجام شود تا بتوان لینها را از مسیرهایی عبور داد که آسیبپذیری کمتری دارند. امروزه در جهان از تکنالوژیهای پیشرفته برای کنترل پایههای برق استفاده میشود و در جریان بارشهای سنگین برف، پایهها پاککاری میشوند تا فشار زیاد به آنها وارد نشود.»
افغانستان حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از کشورهای اوزبیکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ایران وارد میکند و روزانه تقریباً ۷۶۰ مگاوات برق دریافت میکند. پیش از این، برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و بانک جهانی گزارش داده بودند که بحران سیاسی پس از تسلط طالبان، تحریمها و محدودیتهای اقتصادی موجب کاهش سرمایهگذاری در بخش انرژی شده و مشکلات تأمین برق را تشدید کرده است.
معاونیت اقتصادی طالبان نیز اعلام کرده بود که قراردادی برای تولید بیش از ۹ هزار مگاوات برق بین شرکت برشنا و شماری از شرکتهای خصوصی به امضا رسیده و همچنین قراردادهایی برای تولید ۲۸۴ مگاوات برق میان چند شرکت و سرمایهگذار داخلی و خارجی بسته شده است.
مشکل پرچاوی برق هرچند موضوع تازهای نیست، اما باشندهگان میگویند که با روی کار آمدن طالبان، این مشکل شدت گرفته است.
چند روز پیش، شرکت برقرسانی افغانستان (برشنا) که زیر کنترل طالبان است، اعلام کرد که برق وارداتی از اوزبیکستان بهدلیل بارش برف و طوفانهای اخیر دچار مشکل فنی شده و در برخی مناطق کشور قطع شده است. برشنا افزوده بود که با پرچاو شدن لین ۲۲۰ کیلوولت برق وارداتی در مسیر پلخمری ـ کابل، ولایتهای پروان، کاپیسا، پنجشیر، کابل، ننگرهار، لغمان، میدانوردک، غزنی، لوگر، پکتیا، خوست و بخشهایی از بغلان با کاهش برق و پرچاویهای پیدرپی روبهرو شدهاند. تا کنون طالبان از وصل دوباره آن خبر ندادهاند.
همچنان، شرکت برشنا که زیر کنترل طالبان است، در واکنش به شکایت پیدرپی باشندهگان کابل درباره افزایش هزینههای برق، در پستی در فسبوک نوشته است که دلیل این افزایش، استفاده همزمان مردم از همه وسایل برقی در مدت کوتاه است و به همین دلیل هزینههای برق آنان افزایش مییابد.






