نسخه‌هایی از گزارش‌های ریاست‌های مختلف وزارت ترانسپورت و هوانوردی ملکی طالبان در اختیار ۸صبح قرار گرفته است. در این گزارش، تنها فعالیت‌های ریاست قوانین و معاهدات ترانسپورت و ریاست دعوت و ارشاد طالبان بررسی شده است. براساس این گزارش، طالبان در شش ماه گذشته چهار موافقت‌نامه را با چهار کشور نهایی کرده‌اند، اما در این مدت هیچ پاسخی از سوی این کشورها دریافت نکرده‌اند. هم‌زمان، ریاست دعوت و ارشاد طالبان در این وزارت ۱۳۲ جلسه برای آموزش نماز، طهارت و سایر مسایل دینی برگزار کرده و گفته که به‌دلیل نبود فرصت، ارزیابی میزان تغییر نگرش کارمندان انجام نشده است. این در حالی است که افغانستان در شاخص عمل‌کرد ترانسپورتی و لجستیکی بانک جهانی در رتبه ۱۳۹ قرار دارد.
گزارش شش ماهه ریاست قوانین و معاهدات وزارت ترانسپورت طالبان
ریاست قوانین و معاهدات ترانسپورت وزارت ترانسپورت طالبان در گزارش کاری شش‌ماهه خود گفته که در این مدت، مسوده موافقت‌نامه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای با کشورهای قزاقستان، آذربایجان، اوزبیکستان و گرجستان را نهایی کرده و از طریق وزارت خارجه این گروه به این چهار کشور ارسال کرده است. براساس این گزارش، تا پایان دوره شش‌ماهه، هیچ پاسخی از سوی کشورهای یادشده دریافت نشده است.
در این گزارش آمده است که تدوین رهنمود معرفی شرکت‌های ترانسپورتی برای اخذ سند ورود موقت، جمع‌آوری مشکلات راننده‌گان و شرکت‌های ترانسپورتی با کشورهای همسایه، ثبت و ارسال قراردادهای شرکت‌های ترانسپورتی با شرکت‌های ایرانی، معرفی راننده‌گان برای اخذ ویزای اوزبیکستان و توزیع اسناد ورود موقت برای وسایط نقلیه پاکستانی، از جمله مواردی بوده‌اند که این ریاست نتوانسته است آن‌ها را اجرا کند.
ریاست قوانین و معاهدات وزارت ترانسپورت طالبان گفته که به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک فعال با پاکستان و صادرنشدن اسناد ورود موقت برای شرکت‌های ترانسپورتی، زمینه عملی‌سازی این فعالیت فراهم نشده و تهیه رهنمود تا فراهم‌شدن شرایط لازم به تعویق افتاده است. این در حالی است که طالبان در پاکستان سفارت فعال دارند و سفارت پاکستان نیز در کابل فعال است.
در این گزارش آمده که ریاست قوانین و معاهدات وزارت ترانسپورت طالبان، جلسات کمیته‌های تخنیکی این وزارت برای تهیه طرزالعمل‌ها را با اشتراک علمای طالبان برگزار کرده و طرزالعمل‌ها را برای بررسی نهایی به علمای طالبان ارایه کرده است.
آموزش‌های دینی طالبان برای کارمندان؛ ۱۳۲ جلسه دینی برگزار شد
ریاست دعوت و ارشاد وزارت ترانسپورت طالبان در گزارش شش‌ماهه خود از برگزاری ۱۳۲ جلسه ارشادی برای کارمندان این وزارت در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ خبر داده است. براساس این گزارش، ۶۰ جلسه تدریس نصاب دعوت و ارشاد، ۱۲ جلسه عمومی سخنرانی ملاها و ۶۰ جلسه آموزش قرآن کریم و احکام نماز برگزار شده است.
در این گزارش آمده است که در این مدت، ۶۰ جلسه آموزشی در زمینه روخوانی قرآن کریم و احکام نماز برگزار شده است. این جلسات به‌صورت روزانه و دوام‌دار، در آغاز وقت رسمی صبح و به مدت حدود ۲۰ دقیقه برگزار شده‌اند. در این برنامه‌ها، موضوعاتی از جمله احکام و مسایل دهه ذی‌الحجه، عید قربان و احکام قربانی نیز تدریس و تشریح شده است.
براساس گزارش، در این برنامه، بخش‌هایی از قرآن کریم، از جمله جزء دوم، جزء اخیر و سوره‌های ربع آخر، آموزش داده شده است. طهارت، شیوه ادای نماز و احکام نماز جمعه نیز از دیگر موضوعات آموزشی این برنامه‌های طالبان برای کارمندان ترانسپورت بوده است.
همچنین، ریاست دعوت و ارشاد طالبان در شش ماه نخست سال، ۱۲ جلسه «بیان اصلاحی» را برای حدود ۳۰۰ تن از کارکنان مرکزی وزارت ترانسپورت این گروه برگزار کرده است. در این نشست‌ها، ملاهای وابسته به این ریاست درباره موضوعات دینی و توصیه‌های مورد نظر این گروه برای کارمندان سخنرانی کرده‌اند.
نظارت بر نماز جماعت
ریاست دعوت و ارشاد طالبان در این وزارت گفته که در کنار برنامه‌های آموزشی، بر پایبندی کارکنان به نماز جماعت نیز نظارت داشته است. طبق گزارش، در این روند، احکام و توصیه‌های مربوط به اهمیت نماز برای کارکنان تشریح شده و نظارت بر ادای نماز جماعت به‌صورت دوام‌دار ادامه داشته است. براساس این گزارش، کارکنانی که در برخی برنامه‌های ارشادی محتسبان طالبان اشتراک نکرده‌اند نیز شناسایی و به آنان توصیه شده است.
در گزارش شش‌ماهه ریاست دعوت و ارشاد وزارت ترانسپورت طالبان آمده که ارزیابی میزان تاثیرگذاری فعالیت‌های این ریاست بر تغییر نگرش کارمندان و برگزاری سمینار برای اصلاح امور دنیوی و اخروی آنان تا کنون انجام نشده است. در گزارش گفته شده که اجرای این برنامه‌ها برای ربع‌های بعدی سال در نظر گرفته شده است.
هم‌زمان، کارمندان این وزارت می‌گویند که آنان به‌عنوان مسلمان، تمام اصول و قواعد نماز و احکام اصلی و فرعی دین را به‌خوبی می‌دانند. به گفته آنان، طالبان به‌جای برگزاری برنامه‌های مسلکی و تخصصی برای ارتقای ظرفیت کارمندان، صبح‌ها، زمانی که تازه به محل کار می‌رسند و انرژی دارند، آنان را به آموزش‌های دینی می‌برند؛ آموزش‌هایی که به گفته کارمندان، از کودکی آن را فرا گرفته‌اند. آنان می‌گویند که این روند باعث می‌شود کارمندان به‌جای تمرکز بر امور اساسی و انجام وظایف‌شان، وقت کاری خود را صرف آموزش‌هایی کنند که پیش از این با آن آشنایی داشته‌اند.
این در حالی است که براساس گزارش‌های معتبر بین‌المللی، از جمله گزارش بانک جهانی، افغانستان در بخش ترانسپورت با دشواری‌های جدی روبه‌رو است. در شاخص عمل‌کرد لجستیکی بانک جهانی (LPI) در سال ۲۰۲۳، افغانستان امتیاز ۱.۹ از ۵ و رتبه ۱۳۹ را در میان کشورهای مورد بررسی به‌دست آورده است. همچنین، امتیاز افغانستان در بخش کیفیت زیرساخت‌های مرتبط با تجارت و حمل‌ونقل حدود ۱.۷ از ۵ بوده که نشان‌دهنده ضعف زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک در کشور است.
در بخش جاده‌ای نیز افغانستان با مشکلات قابل توجهی روبه‌رو است. براساس پروفایل «مرکز نظارت حمل‌ونقل آسیا» در سال ۲۰۲۵، شبکه راه‌های افغانستان حدود ۱۷۷ هزار و ۷۰۰ کیلومتر است که نزدیک به ۹۱ درصد آن را راه‌های محلی و روستایی تشکیل می‌دهد.
در بخش وسایط نقلیه نیز افغانستان از سطح پایین موتریزه‌شدن برخوردار است. براساس گزارش سال ۲۰۲۴، به ازای هر هزار نفر در افغانستان حدود ۵۱ وسیله نقلیه وجود داشته است؛ در حالی‌که این رقم در منطقه آسیا و اقیانوسیه به‌طور میانگین حدود ۳۱۷ وسیله نقلیه در هر هزار نفر بوده است.
از سوی دیگر، برآورد سازمان جهانی صحت برای سال ۲۰۲۱ نشان می‌دهد که میزان مرگ‌ومیر ناشی از حوادث جاده‌ای در افغانستان ۲۴.۱ تن در هر ۱۰۰ هزار تن بوده است. براساس گزارش، این رقم بالاتر از میانگین ۱۵.۲ تن در هر ۱۰۰ هزار تن در منطقه آسیا-اقیانوسیه است.
