شماری از معدنکاران طلا در ولسوالی پریان ولایت پنجشیر از بلند بودن بهای جواز استخراج معدن از سوی طالبان شکایت دارند. آنان میگویند که طالبان افزون بر تعیین بهای گزاف برای جواز استخراج، فعالیت معدنکاران در این ولسوالی از شش ماه به اینسو متوقف مانده است. معدنکاران میافزایند که در جریان این مدت، ماشینآلات و تجهیزات استخراج آنان از سوی طالبان جمعآوری شده و از آنان خواسته شده است که تنها با وسایل ابتدایی، مانند بیل و کلنگ، به استخراج طلا ادامه دهند. به گفته آنان، استفاده از این وسایل نهتنها میزان استخراج را کاهش داده، بلکه روند کار را دشوار و کمبازده کرده است.
معدنکاران تاکید میکنند که کار با وسایل ابتدایی خطرهای جانی بیشتری برای کارگران به همراه دارد و امکان استخراج معیاری طلا را نیز محدود میکند. این معدنکاران در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که پیش از توقف فعالیت، برای تهیه ماشینآلات و تجهیزات مورد نیاز پول قرض کرده یا صاحبان وسایل را در کار شریک ساخته بودند، اما توقف ششماهه معادن آنان را با بدهی و زیان مالی روبهرو کرده است. به گفته آنان، توقف استخراج طلا دهها کارگر و خانواده وابسته به این کار را از درآمد محروم و وضعیت اقتصادی آنان را دشوارتر کرده است.
معدنکاران خواهان روشنشدن روند صدور جواز و آغاز دوباره فعالیت معادن هستند تا بتوانند با استفاده از تجهیزات لازم و در چارچوب قانون به استخراج طلا ادامه دهند.
عادل، (مستعار) یکی از معدنکاران طلا در ولایت پنجشیر، میگوید که هزینه بلند جواز استخراج و محدودیت در استفاده از ماشینآلات، فعالیت معدنکاران را با مشکلات جدی روبهرو کرده است. او میافزاید که شماری از باشندهگان برای تامین درآمد، کشتوکار و فعالیتهای قبلیشان را کنار گذاشته و به استخراج طلا روی آورده بودند، اما اکنون نه امکان ادامه استخراج با تجهیزات مناسب را دارند و نه از فعالیتهای زراعتی پیشین درآمدی به دست میآورند. به گفته او، جمعآوری وسایل کاری از سوی نیروهای طالبان و نبود پاسخ روشن به درخواستهای معدنکاران، وضعیت اقتصادی آنان را دشوارتر کرده است.
عادل میگوید: «مساله فقط بلند بودن پول جواز نیست؛ این وضعیت برای مردم پنجشیر به یک زجر تبدیل شده است. مردم میخواهند از راه کار و استخراج طلا لقمه نانی پیدا کنند، اما هرقدر تلاش میکنند تا مشکلاتشان را حل کنند، پاسخ روشنی دریافت نمیکنند. از یک طرف جواز را با قیمت بلند میگذارند و از طرف دیگر، به مردم جواز نمیدهند و اجازه استفاده از ماشینآلات را هم نمیدهند و میگویند با بیل و کلنگ کار کنید؛ در حالی که با این وسایل، استخراج طلا بسیار دشوار و کمحاصل است.»
این باشنده پنجشیر میافزاید: «بسیاری از مردم برای پیدا کردن لقمه نان، کشتوکار خود را کنار گذاشته و به استخراج طلا رو آورده بودند، اما حالا نه از زراعت چیزی دارند و نه از معدن درآمدی به دست میآورند. شماری برای خرید یا کرایه وسایل استخراج پول قرض گرفتهاند، اما گاهی وسایل کاریشان بدون دلیل مشخص از سوی نیروهای طالبان ضبط میشود. مردم با مشکلات زیادی روبهرو هستند و از مسوولان میخواهند زمینه کار قانونی، صدور جواز و استفاده از وسایل لازم را برای آنان فراهم کنند.»
شکیب، (مستعار) یکی از معدنکاران طلا در ولسوالی پریان پنجشیر، میگوید که طالبان با تعیین بهای بلند برای جواز استخراج و خودداری از صدور آن، معدنکاران را در وضعیت نامعلومی قرار دادهاند. او میافزاید که بارها برای دریافت جواز به وزارت معادن و پترولیم طالبان مراجعه کرده، اما تا کنون پاسخ روشنی درباره درخواستش دریافت نکرده است. به گفته شکیب، بیشتر معدنکاران برای آغاز کار در این بخش پول قرض کرده بودند، اما اکنون در نتیجه توقف فعالیت و صادر نشدن جواز، هم از کار بازماندهاند و هم با بدهی و زیان مالی مواجه شدهاند.
شکیب میگوید: «شش ماه میشود که برای گرفتن جواز، هفتهای دو بار به وزارت معادن در کابل مراجعه میکنم، اما نه پاسخ قناعتبخشی میدهند و نه به درخواست ما توجه میکنند. استخراج طلا برای باشندهگان پریان امیدی برای پیدا کردن کار و بهبود وضعیت اقتصادی بود، اما توقف آن این امیدواری را از بین برده است. در حال حاضر، نمیدانیم چه زمانی اجازه میدهند دوباره کار خود را آغاز کنیم و جواز قانونی بگیریم.»
این معدنکار از وزارت معادن و پترولیم طالبان میخواهد که هزینه جواز استخراج را کاهش داده و روند صدور آن را تسهیل کند. او تاکید میکند که کاهش هزینه جواز و تسهیل روند صدور آن میتواند زمینه ازسرگیری فعالیت معدنکاران و بازگشت دهها کارگر به کار را فراهم کند.
شکیب میگوید: «من و بسیاری از کسانی که کار استخراج را شروع کرده بودیم، برای تهیه وسایل پول نداشتیم و مجبور شدیم قرض بگیریم یا صاحبان وسایل را شریک خود بسازیم. حالا شش ماه است که نه استخراج داریم و نه درآمدی از فروش طلا. زمانی که کار شروع شده بود، برای دهها تن زمینه کار و درآمد فراهم شده بود و امید داشتیم وضعیت اقتصادی مردم بهتر شود، اما اکنون همه بیکار شدهاند و با فقر دستوپنجه نرم میکنند. مردم هیچ امیدی ندارند که صدایشان از سوی حکومت شنیده شود و تنها خواست ما این است که جوازها صادر شود و اجازه داده شود کار قانونی خود را دوباره آغاز کنیم.»
شکایت معدنکاران طلا در پنجشیر درباره بهای بلند جواز و دشواری دسترسی به مجوز، در حالی مطرح میشود که ریاست معادن و پترولیم طالبان در این ولایت پیش از این اعلام کرده بود که برای استخراج ۶۶ نوع ماده معدنی جواز صادر کرده است. بر بنیاد اطلاعات طالبان، حدود ۱۵ هزار تن، که بیشتر آنان را جوانان تشکیل میدهند، در بخش استخراج معادن این ولایت مصروف کار هستند و حدود ۴۰ درصد آنان ماهانه بین شش تا ۱۰ هزار افغانی درآمد دارند.
همزمان با این وضعیت، طالبان از تلاش برای جذب سرمایهگذاری خارجی در بخش معادن افغانستان نیز سخن گفتهاند. به گزارش «فایننشال تایمز»، طالبان به امریکا پیشنهاد سرمایهگذاری و دسترسی به منابع معدنی افغانستان را داده است. امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، به این رسانه گفته است که این گروه از سرمایهگذاری امریکا در بخشهای معادن، زیرساخت، کشاورزی و تجارت استقبال میکند.
این در حالی است که معدنکاران داخلی در پنجشیر میگویند برای ادامه فعالیت خود با بهای بلند جواز، توقف استخراج و نامشخص بودن روند صدور مجوز روبهرو هستند.
