شماری از معدنکاران طلا و صاحبان کارگاههای زرشویی در بدخشان میگویند که فعالیت رسمی معدنکاری در این ولایت از دو ماه به اینسو متوقف شده است. آنان میگویند که برای استخراج معادن سرمایهگذاری کرده بودند، اما با توقف این روند، سرمایههایشان در این فعالیت گیر مانده و متحمل زیان شدهاند. به گفته آنان، افرادی که به طالبان باج میدهند یا با این گروه ارتباط و نزدیکی دارند، همچنان شبهنگام به فعالیت خود ادامه میدهند.
تعدادی از این معدنکاران میگویند که طالبان دو ماه پیش فعالیت معدنکاران طلا را در این ولایت متوقف کرده و دستور دادهاند که همه آنان باید از وزارت معادن طالبان جواز کار دریافت کنند. آنان میگویند که پیش از آغاز فعالیت، برای خرید و انتقال تجهیزات، آمادهسازی ساحات و استخدام کارگران هزینه کردهاند؛ اما اکنون امکان ادامه فعالیت و جبران هزینههایشان را ندارند.
نعمتالله (مستعار)، یکی از معدنکاران در منطقه گلگدره از مربوطات منطقه شیوه، میگوید که حدود ۵۰ هزار دالر امریکایی در این معدن سرمایهگذاری کرده است. او میافزاید که با توقف کار، سرمایهاش گیرمانده است.
این مرد میگوید: «ما با امید کار و درآمد سرمایهگذاری کردیم، اما حالا همهچیز متوقف شده است. حدود ۵۰ هزار دالر هزینه کردهام. فعلاً نه کاری داریم و نه راهی برای برگرداندن پولی که سرمایهگذاری کردهایم. هر روز که کار متوقف باشد، ضرر ما بیشتر میشود.»
معدنکاران میگویند با نزدیکشدن فصل زمستان، بارش برف و سرمای شدید میتواند به تجهیزات آنان آسیب برساند و زیانهایشان را افزایش دهد.
رضاشاه (مستعار)، یکی دیگر از معدنکاران در ولسوالی شهر بزرگ، میگوید که همراه با چند شریک خود در این بخش سرمایهگذاری کرده و سهم شخصی او حدود ۸۰ هزار دالر است.
او میگوید بخشی از این پول برای خرید تجهیزات، آمادهسازی معدن، پرداخت معاش کارگران و کرایه زمین هزینه شده است.
این معدنکار میافزاید: «ما چند شریک هستیم و خودم حدود ۸۰ هزار دالر سرمایهگذاری کردهام. این پول برای خرید تجهیزات و آمادهسازی معدن هزینه شده است. حالا که کار متوقف شده، سرمایه ما همانجا مانده است. خواست ما این است که اگر مشکلی وجود دارد، برای آن راهحلی پیدا شود تا دوباره بتوانیم کار کنیم و دستکم سرمایه خود را نجات بدهیم.» آنان میگویند که بارها برای پیگیری خواستههایشان به ریاست معادن طالبان در بدخشان مراجعه کردهاند، اما تا کنون پاسخ قناعتبخشی دریافت نکردهاند.
با این حال، منابع میگویند که شرکتهای وابسته به طالبان و افرادی که به این گروه باج میدهند، در بیشتر مناطق همچنان به استخراج بیرویه معادن ادامه میدهند. آنان میافزایند که بیشتر این شرکتها شبهنگام فعالیت میکنند و در برخی مناطق نیز با پرداخت مبالغ هنگفت به طالبان، استخراج معادن در جریان روز نیز ادامه دارد.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که طالبان در بدخشان گفتهاند برای فعالیت معادن، طرزالعمل جدیدی در نظر گرفته شده است که زمینه بازگشایی معادن را فراهم میکند. آنان میگویند این طرزالعمل هنوز بهگونه عملی تطبیق نشده و زمان دقیق ازسرگیری فعالیت معادن نیز مشخص نیست.
استخراج معادن در بدخشان در سالهای پسین به یکی از منابع پردرآمد برای طالبان محلی و مقامهای ارشد این گروه تبدیل شده است. براساس یافتههای گزارشهای متعدد ۸صبح، شماری از مقامهای محلی و ارشد طالبان با ایجاد شرکتها و فراهمسازی تجهیزات، بهگونه گسترده به استخراج معادن طلا پرداختهاند و از معدنکاران و کارگران نیز باج و سهم دریافت کردهاند.






