شماری از دختران و زنان می‌گویند که به‌دلیل فقر اقتصادی، توانایی خرید وسایل بهداشتی مورد نیاز در دوران قاعده‌گی را ندارند. آنان می‌افزایند که ناگزیرند در این دوران از تکه‌های پارچه کهنه استفاده کنند؛ روشی که به گفته پزشکان، سبب بروز بیماری‌های جدی زنانه می‌شود. به باور این دختران، نوارهای بهداشتی ارزان‌قیمت موجود در بازارهای افغانستان کیفیت مناسب ندارند و در بسیاری موارد تاریخ مصرف‌شان گذشته است. همچنان برخی از دختران می‌گویند که به‌دلیل ناآگاهی از بهداشت قاعده‌گی، به عفونت رحم مبتلا شده‌اند.
برخی از این دختران که تجربه‌های تلخی از دوران قاعده‌گی دارند، به روزنامه ۸صبح می‌گویند که در کنار چالش‌های اقتصادی، نبود آگاهی و فرهنگ‌سازی لازم درباره بهداشت قاعده‌گی و تابو بودن این موضوع در خانواده‌ها، مشکلات‌شان را دوچندان کرده است. آنان تاکید می‌کنند که در بسیاری از خانواده‌هایی که با فقر شدید دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، تامین نیازهای ابتدایی مانند نان شب در اولویت است و مسایل بهداشتی زنان و دختران نادیده گرفته می‌شود. این دختران همچنان می‌گویند که حتا در مکاتب و مراکز آموزشی مخصوص زنان نیز امکانات ابتدایی و فضای مناسبی برای رسیده‌گی به نیازهای بهداشتی در دوران قاعده‌گی وجود ندارد.
عایشه، دختر ۱۴ ساله‌ای که در حومه کابل زنده‌گی می‌کند، به‌دلیل ناآگاهی از بهداشت قاعده‌گی، به عفونت رحم مبتلا شده است. او می‌گوید که هنگام نخستین تجربه قاعده‌گی، دچار شوک و اضطراب شد. خانواده‌اش پیشاپیش به او هشدار داده بودند که «نباید کسی از این موضوع باخبر شود.» این ترس باعث شد که پنهانی از پارچه کهنه‌ای استفاده کند که ماه‌ها پیش خواهرش آن را به‌کار برده بود.
عایشه با چشمانی اشک‌آلود می‌گوید: «همیشه به ما گفته شده که قاعده‌گی یک شرم است و کسی که درباره‌اش صحبت کند بی‌حیاست. من هم برای نخستین‌بار از تکه‌های خواهرم استفاده کردم چون شرم داشتم. نمی‌دانستم چنین عواقبی دارد. بعدها لکه‌های خون را به صورت لخته می‌دیدم، درد شدیدی داشتم و بوی بسیار بدی به مشام می‌رسید، اما به‌دلیل شرم، با مادرم در میان گذاشته نمی‌توانستم.»
این دختر جوان از خانواده‌ها می‌خواهد که به‌جای فکر کردن صرف به نان شب، به بهداشت فرزندان‌شان نیز توجه کنند تا تجربه تلخ و دردناک او برای دیگر دختران تکرار نشود.
زهره، خواهر عایشه نیز می‌گوید که هنگام نخستین تجربه قاعده‌گی، هیچ نوع آگاهی از بهداشت فردی نداشته و به‌همین دلیل نتوانسته این اطلاعات را به خواهرش منتقل کند. او می‌افزاید: «در خانه ما هیچ‌وقت درباره این موضوع صحبت نشده. همیشه می‌گفتند که این یک مساله شرم‌آور است و نباید کسی بفهمد.»
زهره از خانواده‌ها می‌خواهد که سکوت را بشکنند و به دختران‌شان آگاهی لازم درباره دوران قاعده‌گی بدهند؛ زیرا آموزش درست می‌تواند مانع بسیاری از بیماری‌ها شده و سلامت دختران را حفظ کند.
سمیه، دختر ۱۷ ساله، می‌گوید تا زمانی‌که تابوهای فرهنگی درباره قاعده‌گی از میان نرود، زنان و دختران با چالش‌های بیش‌تری روبه‌رو خواهند شد. او تاکید می‌کند که بسته شدن مکاتب به روی دختران، نه‌تنها فرصت آموزش علمی را از آنان گرفته، بلکه آنان را از آگاهی‌های ضروری درباره بدن و بهداشت فردی نیز محروم کرده است. او می‌افزاید: «رسانه‌ها نقش‌شان را در این زمینه به درستی ایفا نمی‌کنند. مکاتب که می‌توانستند زمینه خوبی برای آگاهی‌دهی باشند، بسته شده‌اند و حالا دختران بیشتر رنج می‌برند. این رنج‌ها گاهی به خاطرات تلخ زنده‌گی تبدیل می‌شوند.»
این دختر جوان باور دارد که اگر دختران سواد کافی داشته باشند، دیگر با چنین تجربه‌های تلخی روبه‌رو نخواهند شد.
براساس گفته‌های شماری از پزشکان، بسیاری از زنان و دختران در افغانستان به‌دلیل استفاده مداوم از وسایل غیربهداشتی یا پارچه‌های ناپاک، در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های شدید رحمی، نازایی و حتا سرطان رحم قرار دارند.
نجم‌السما شفاجو، متخصص زنان و زایمان، می‌گوید که بر اساس تحقیقات، ۷۰ درصد موارد نازایی در زنان به‌دلیل عدم رعایت بهداشت در دوران قاعده‌گی اتفاق می‌افتد.
این متخصص نسایی و ولادی می‌افزاید: «زنان باید هر دو ساعت، تکه خود را تغییر دهند. اگر ناگزیر به استفاده از پارچه هستند، باید آن را زیر نور مستقیم آفتاب خشک کنند تا باکتری‌زدایی شود. تحقیقات نشان می‌دهد که حدود ۷۰ درصد از موارد نازایی، ناشی از عدم رعایت بهداشت در دوران قاعده‌گی است؛ زیرا میکروب‌ها وارد رحم شده و لوله‌های نفیره‌ها را مسدود می‌کنند.»
شفاجو هشدار می‌دهد که زنان باید هنگام خرید نوارهای بهداشتی، به بسته‌بندی، ترکیبات و تاریخ مصرف آن توجه کنند. همچنین خانواده‌ها باید از دختران‌شان حمایت کنند تا این موضوع را به درستی درک کرده و از خطر بیماری‌ها در امان بمانند.
نجیبه ابدال، پزشک دیگر، می‌گوید که روزانه ده‌ها زن و دختر جوان با مشکلاتی مانند عفونت‌های قارچی، کیست تخمدان و بیماری‌های التهابی لگن به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند. او ناآگاهی و عدم رعایت بهداشت در دوران قاعده‌گی را مهم‌ترین دلایل این بیماری‌ها می‌داند.
ابدال می‌افزاید: «زنان در افغانستان اغلب بی‌سواد هستند و زیاد هر موضوعی را جدی نمی‌گیرند. این روزها بیشتر بیمارانی که نزد ما مراجعه می‌کنند عفونت شدید در ناحیه رحم خود دارند در صورت رعایت نکردن بهداشت خون قاعده‌گی لخته شده و سبب بسته شدن نفیره‌ها در برخی افراد می‌شود. یاهم در دوران قاعده‌گی افراد به‌خاطر کم شدن درد شان تابلیت‌های خود سرانه استفاده می‌کنند که خود سبب چالش می‌شود.»
دختران و زنان در افغانستان از وضعیت ناسالم قاعده‌گی رنج می‌برند؛ زیرا پریود شدن هنوز در میان مردم تابو پنداشته می‌شود و دانش و آگاهی لازم در این زمینه در خانه‌ها، مکتب‌ها و سایر نهادهای آموزشی به‌درستی منتقل نمی‌شود.
