شماری از باشندهگان کابل از افزایش محدودیتها و بستهشدن سلمانیها در پایتخت ابراز نگرانی میکنند. آنان با انتقاد از عملکرد طالبان میگویند که در صورت نداشتن ریش بلند، شکایتها و درخواستهایشان در نهادها و ادارات دولتی جدی گرفته نمیشود. ساکنان پایتخت همچنین تاکید میکنند که بهدلیل تراشیدن ریش یا نداشتن ریش با خشونتهای کلامی و جنسیتی مواجه هستند. آنان تاکید میکنند که جنگجویان طالبان بهبهانهای تراشیدن ریش بهسر و موی آنها دست میاندازند و صورتشان را لمس میکنند. به گفته باشندهگان کابل، ادامه این وضعیت نهتنها بر کسبوکارهایشان، بلکه بر سلامت روانی افراد نیز تاثیرات منفی داشته است.
تعدادی از باشندهگان پایتخت با ابراز نگرانی میگویند که هنگام مراجعه به نهادهای دولتی، اگر ریششان بلند نباشد یا پیراهنوتنبان نپوشند، درخواستها و شکایتهایشان نادیده گرفته میشود. آنان میگویند که گاهی جنگجویان طالبان یا دیگر مسوولان این گروه بهجای رسیدهگی به اصل موضوع، صرفاً بر ظاهرشان تمرکز میکنند.
بیژن، باشنده کابل، میگوید: «هرگاه به ادارات دولتی مراجعه کنید؛ اگر ریش بلندی داشته باشید، به کارت اولویت داده میشود و اگر نوبت را هم رعایت نکنید، مشکل ایجاد نمیشود.»
این باشنده کابل تصریح میکند: «یکبار در منطقه کوتل خیرخانه، موترم با دیگری تصادف کرد. من اشتباه نکرده بودم، اما مسوولان ترافیک طالبان، بهجای رسیدهگی به راننده مقصر، به ظاهر من پرداختند و گفتند: بُروتهایت را ببین، چقدر زیاد است، مثل خلقیها، کافرها شدهای.»
بیژن میگوید: «بار دیگر طالبان در چهاراهی مکروریان یکی از افراد این گروه موترم را متوقف کرد، رویم را لمس کردند و پرسیدند که ریشخود را درکجا اصلاح کردی؟ و چرا اصلاح کردی؟ بروتهایت چرا زیاد است.»
سمیعالله، پزشک و مسوول یکی از مراکز صحی در شهر کابل، تجربهای مشابه دارد. او میگوید: «جواز کلینیکم هنوز یک ماه اعتبار داشت و قرار بود پس از آن تمدید شود، اما زمانی که افراد طالبان برای بررسی آمدند، جواز را با خود بردند و مرا به ناحیه احضار کردند.»
این پزشک میافزاید: «در زندهگیام تا این حد تحقیر نشده بودم؛ آن روز از انسان بودن خود پشیمان شدم. افراد طالبان با برخوردی توهینآمیز به من گفتند: با پوشیدن این پتلون، اندام خود را نمایان کردی تا مورد استفاده جنسی قرار بگیری؟»
این باشندهگان کابل در حالی از برخوردهای توهینآمیز طالبان شکایت دارند که این گروه، به آرایشگران مرد بار دیگر هشدار دادهاند که نباید مدلهای موی مردانه را به سبکهای غربی اصلاح کنند. در صورت سرپیچی از این دستور، احتمال مسدود شدن دکان آرایشگران برای مدت سه تا شش ماه وجود دارد.
بریالی، یکی از باشندهگان شهر کابل، میگوید که دو روز پیش به یکی از سلمانیها مراجعه کرده بود، اما آرایشگر از اصلاح موی او خودداری کرده است. آرایشگر گفته بود که محدودیتها بسیار جدی گرفته شده و اگر خلاف آن عمل کند، دکانش را میبندند. او میافزاید: «اصلاح ریش با ماشین هم کاملاً ممنوع است. در کل، تیپزدن و آرایش موی مدرن ممنوع شده است. در مناطقی مانند شهرنو، مکروریان و وزیر اکبرخان این محدودیتها بسیار شدیدتر است.»
این باشنده کابل میگوید: «تمام مسوولان سلمانیها را به حوزههای مربوطه احضار کردند و هشدار دادند که در صورت عدم پیروی از دستورهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان، دکانشان بسته خواهد شد؛ بار اول ۱۰ روز، بار دوم دو ماه و بار سوم شش ماه.»
عبید (مستعار)، یکی دیگر از باشندهگان شهر کابل، روز گذشته با همکارش برای اصلاح موی سر و ریش به یکی از آرایشگاههای پلسرخ مراجعه کرده بود. او میگوید که در حالیکه یک طرف ریشش اصلاح شده و طرف دیگر هنوز تکمیل نشده بود، نیروهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان وارد آرایشگاه شدند. آنها همکارش را بیرون کردند و سلمانی را بستند.»
این در حالی است که روز گذشته یک سلمانی در مکروریان نیز بهدلیلی عدم رعایت مقررات اعمال شده طالبان، مسدود شده است.
طالبان همچنین با صدور مکتوبی، کارمندان دولتی را مجبور به گذاشتن ریش و پوشیدن کلاه قندهاری یا لنگی کردهاند. براساس این دستور، در صورت عدم رعایت افراد از مقررات وضع شده طالبان، از کار اخراج یا غیرحاضر خواهند شد.
پیش از این، روزنامه ۸صبح به اسنادی دست یافته بود که نشان میداد مقامهای طالبان در بلخ از کارمندان دولتی تعهد کتبی گرفتهاند که ریش بگذارند، کلاه قندهاری بپوشند و از فرمانهای هبتالله پیروی کنند. در این اسناد آمده است که کارکنان دولتی متعهد شدهاند سر و صورت خود را مطابق «شریعت» و فرمانهای هبتالله آماده سازند.
خبرگزاری اسوشیتدپریس (AP) گزارش داده که در شش ماه نخست سال جاری میلادی، بیش از نیمی از بازداشتها در افغانستان بهدلیل مدل مو و طول ریش مردان بوده و سلمانیها هدف قرار گرفتهاند.
افراد در حالی از نیروهای طالبان شکایت میکنند که روی آنها را بهبهانه ریش لمس میکنند که پیش از این گزارشهای متعددی از «بچهبازی» در صفوف طالبان منتشر شده است.
وزارت امور کار ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ در گزارشی تحت عنوان «یافتهها درباره بدترین اشکال کار کودک در افغانستان» گفته طالبان از کودکان در صفوف خود بهعنوان «سرباز» و همچنین بهعنوان «برده جنسی» کار میگیرند.
