آب معدنی؛ محصولی برای سلامت یا عاملی برای بیماری خانواده‌های کابل؟

شماری از باشنده‌گان کابل از کیفیت آب‌های معدنی که با وسایط نقلیه کوچک و بزرگ در کوچه‌ها به فروش می‌رسند، شکایت دارند. به گفته آنان، با آن‌که برای خرید آب معدنی پول می‌پردازند، اما نمی‌توانند با خیال راحت از این آب استفاده کنند. آنان می‌گویند با وجود وضعیت نامناسب اقتصادی، برای جلوگیری از بیمار شدن اعضای خانواده‌های‌شان آب معدنی خریداری می‌کنند، اما با این حال، استفاده از این آب نیز سبب بیمار شدن اعضای خانواده‌های‌شان می‌شود.

این باشنده‌گان از طالبان می‌خواهند که فعالیت شرکت‌های آب معدنی را بررسی و بر کیفیت آب‌های عرضه‌شده نظارت کنند تا از متضرر شدن خانواده‌ها جلوگیری شود.

غلام رضا، باشنده کابل، از پایین بودن کیفیت آب‌های معدنی که با وسایط نقلیه کوچک و بزرگ در کوچه‌ها به فروش می‌رسند، شکایت دارد. به گفته او، مردم برای خرید آب معدنی پول می‌پردازند، اما نمی‌توانند با خیال راحت از این آب استفاده کنند.

این باشنده کابل می‌گوید: «آب‌های معدنی که پشت دروازه‌ها می‌فروشند، کیفیتش روزبه‌روز خراب‌تر می‌شود. بعضی اوقات وقتی آب می‌نوشم، احساس می‌کنم که آب عادی است. ما مجبور هستیم یا از فلتر استفاده کنیم. با آن‌که آب شهری بیش‌تر اوقات خشک است و آب نداریم، اما بازهم هزینه می‌پردازیم. از طرف دیگر، آب معدنی نیز می‌خریم، اما نمی‌توانیم با خیال راحت از آن استفاده کنیم.»

محمود (مستعار)، باشنده دیگر کابل، می‌گوید که با آن‌که چندین شرکت آب معدنی در کابل فعالیت دارند، اما آب بیشتر این شرکت‌ها کیفیت لازم را ندارد و سبب بیمار شدن اعضای خانواده‌اش شده است. به گفته او، با آن‌که وضعیت اقتصادی خوبی ندارند، آب معدنی خریداری می‌کنند تا اعضای خانواده‌اش بیمار نشوند، اما با این آب نیز بیمار می‌شوند.

این باشنده کابل می‌گوید: «چندین شرکت آب معدنی هم‌زمان در کابل فعالیت دارند، ولی آب بیشتر این شرکت‌ها کیفیت ندارند. معلوم نیست که این شرکت‌ها از چه موادی استفاده می‌کنند. وقتی آب را در یک ظرف شیشه‌ای می‌ریزیم، عدم شفافیت آن به‌وضوح دیده می‌شود. ما به‌خاطر سلامتی خانواده، با آن‌که وضعیت اقتصادی خوبی نداریم، آب معدنی خریداری می‌کنیم، اما با این آب هم مریض می‌شوند.»

محمود می‌افزاید: «هفته گذشته دو طفلم شدیداً اسهال شدند و دل‌بدی داشتند. وقتی نزد داکتر مراجعه کردم، گفت که دلیل آن نوشیدن آب غیرصحی است؛ در حالی که ما همیشه از آب معدنی استفاده می‌کنیم.»

امید (مستعار)، باشنده دیگر کابل، از طالبان می‌خواهد که فعالیت شرکت‌های آب معدنی را بررسی کنند تا از متضرر شدن خانواده‌ها جلوگیری شود. به گفته او، گروه طالبان اگر موضوع آزار مردم یا دریافت رشوه در میان باشد، زودتر اقدام می‌کنند؛ اما اگر مساله منفعت مردم باشد، بی‌اعتنایی می‌کنند.

این باشنده کابل می‌گوید: «ما از طالبان می‌خواهیم که فعالیت شرکت‌های آب معدنی را بررسی کنند که این‌ شرکت‌ها در نهایت چه چیزی به خورد مردم می‌دهند. اگر موضوع گرفتن پول یا آزار مردم باشد، طالبان زودتر دست به کار می‌شوند، اما به فکر سلامتی و آرامش مردم نیستند.»

امید می‌افزاید: «چند وقت پیش به‌دلیل آب آلوده در برچی چندین نفر به بیماری مبتلا شدند که تا حد مرگ رسیدند. بیش‌تر مردم فقیر هستند و نمی‌توانند بوتل‌های سربسته آب معدنی را از مارکیت خریداری کنند. به همین خاطر از آب‌هایی که با زرنج‌ها در کوچه‌ها آورده می‌شوند، استفاده می‌کنند؛ چون نسبتاً ارزان‌تر است.»

در همین حال، جبار (مستعار)، متخصص داخله، می‌گوید اگر آب‌هایی که در مقابل دروازه‌های خانه‌ها به فروش می‌رسند از منابع مطمین تهیه نشده، به‌گونه معیاری تصفیه و ضدعفونی نشده یا در شرایط نامناسب نگهداری شوند، می‌توانند به عوامل بیماری‌زا آلوده شوند.

این متخصص می‌گوید: «مصرف آب آلوده می‌تواند سبب بروز امراض دستگاه گوارش، مانند اسهال، استفراغ و دردهای بطنی شود و در برخی موارد، بیماری‌هایی انتانات و عفونت‌های قارچی را نیز انتقال دهد. در کودکان و سالمندان، کم‌آبی ناشی از این بیماری‌ها می‌تواند خطرناک‌تر باشد.»

آقای جبار می‌افزاید: «بنابراین، توصیه ما این است که مردم تا حد امکان از آب مطمین و دارای منبع مشخص استفاده کنند و مسوولان صحی نیز بر منابع آب، روند تصفیه، بسته‌بندی، انتقال و محل فروش آن نظارت منظم داشته باشند. تنها ظاهر پاک آب یا عنوان آب معدنی نمی‌تواند به‌تنهایی سلامت آن را تضمین کند؛ کیفیت آب باید براساس معیارهای صحی و معاینات لازم تایید شود.»

این در حالی است کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهنده‌گان (UNHCR) ماه گذشته گفته بود که میلیون‌ها تن در افغانستان هنوز به آب آشامیدنی مطمین دسترسی ندارند.

این نهاد در پیامی گفته بود که برنامه‌ریزی هوشمند شهری، مدیریت آب و زباله می‌تواند به حفاظت از منابع آبی، بهبود وضعیت بهداشت و ایجاد جوامع سالم‌تر کمک کند.

کمبود آب، خشک‌سالی و ضعف زیرساخت‌های آب‌رسانی از عواملی‌اند که دسترسی مردم به آب سالم را دشوار کرده‌‌اند.