شماری از باشنده‌گان کابل از افزایش بهای مواد خوراکی و بلندرفتن هزینه‌های زنده‌گی ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که بهای بیشتر اقلام اساسی در بازارها افزایش یافته و این وضعیت، توان خرید خانواده‌ها را بیش از پیش کاهش داده است. در همین حال، شماری از کارشناسان مسایل اقتصادی هشدار می‌دهند که افزایش پیهم بهای مواد خوراکی و کاهش قدرت خرید خانواده‌ها در افغانستان، می‌تواند پیامدهای گسترده انسانی و اقتصادی به همراه داشته باشد. به باور آنان، ادامه این وضعیت، به‌ویژه برای خانواده‌های کم‌درآمد، تامین نیازهای اولیه زنده‌گی را دشوارتر خواهد کرد.
شکرالله، باشنده کابل، از افزایش بهای مواد خوراکی و گاز شکایت دارد. او می‌گوید: «قیمت تمامی مواد خوراکی افزایش یافته است؛ نه‌تنها آرد، بلکه بهای گاز، روغن، برنج، کچالو و پیاز نیز بالا رفته و تقریباً همه‌چیز گران شده است.»
شکیلا، زنی که مسوولیت خرید مواد خوراکی خانواده را بر عهده دارد، نیز از افزایش بهای مواد اولیه و کالاهای اساسی شکایت دارد. او می‌گوید: «در مارکیت‌های مکرویان، قیمت یک بوجی آرد پیش از این ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ افغانی بود، اما اکنون به ۱۶۵۰ افغانی رسیده است. یک بوشکه روغن که قبلاً ۱۸۰۰ افغانی قیمت داشت، حالا به ۲۲۰۰ افغانی افزایش یافته است. همچنان قیمت یک سیر کچالو از ۲۰۰ افغانی و یک سیر رومی از ۵۰ افغانی به ۱۷۰ افغانی رسیده است. به همین ترتیب، بهای چای خشک، بوره، مکرونی و حتا کاغذ تشناب نیز افزایش یافته است.»
رفیع، باشنده دیگر کابل، می‌گوید که با درآمد ناچیز و فرارسیدن فصل زمستان، در شرایط دشوارتری قرار گرفته‌اند. او می‌گوید: «در شرایط بسیار سختی قرار داریم. روزانه ۱۰۰ افغانی کار می‌کنم و حیران مانده‌ام که با این پول اول مواد خوراکی بخریم، گاز تهیه کنیم یا چوب. واقعاً روزگار تلخی داریم.»
در همین حال، سیر قریشی، آگاه مسایل اقتصادی، می‌گوید افزایش قیمت مواد خوراکی در حالی که درآمد مردم ثابت مانده است، تاثیر مستقیمی بر وضعیت معیشتی خانواده‌ها گذاشته و فشار اقتصادی بر آنان را افزایش داده است. به گفته او، خانواده‌هایی که پیش از این نیز به‌سختی هزینه‌های زنده‌گی خود را تامین می‌کردند، اکنون ناگزیرند میان خرید مواد خوراکی، پرداخت کرایه خانه و تامین هزینه‌های دارو و درمان، یکی را در اولویت قرار دهند؛ وضعیتی که به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد را با مشکلات جدی روبه‌رو ساخته است.
این کارشناس مسایل اقتصادی می‌گوید: «حتا افزایش اندک قیمت مواد خوراکی، از جمله آرد، روغن و برنج، فشار زیادی بر خانواده‌ها وارد می‌کند و آنان را ناگزیر به صرفه‌جویی بیشتر می‌سازد. با این حال، اگر درآمد خانواده‌ها کافی نباشد، صرفه‌جویی به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات معیشتی آنان را برطرف کند و نباید انتظار داشت که مردم با کاهش مصارف بتوانند این وضعیت را برای مدت طولانی تحمل کنند. بنابراین، فراهم‌سازی کمک‌های فوری و هدفمند و نیز برداشتن موانع انتقال و توزیع مواد خوراکی، نیازمند اقدامات جدی است.»
مقصود (مستعار)، کارشناس مسایل اقتصادی در افغانستان که به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی نمی‌خواهد نام واقعی‌اش در گزارش ذکر شود، هشدار می‌دهد که افزایش روزافزون بهای مواد خوراکی و کاهش قدرت خرید خانواده‌ها در افغانستان، پیامدهای جدی انسانی و اقتصادی به همراه دارد. به گفته او، این وضعیت به‌ویژه کودکان و زنان را در معرض سوءتغذیه، ضعف سیستم ایمنی و ابتلا به بیماری‌ها قرار می‌دهد.
این کارشناس مسایل اقتصادی می‌گوید: «خانواده‌ها برای تامین حداقل مواد غذایی ناگزیر به فروش دارایی‌ها، بیرون کردن فرزندان‌شان از مکتب و فرستادن آنان به کارگری یا ازدواج‌های زودهنگام می‌شوند. این وضعیت همچنان سبب افزایش فشارهای روانی، مهاجرت‌های ناخواسته و آسیب‌های اجتماعی می‌شود.»
مقصود می‌افزاید: «از راهکارهای عملی برای حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر می‌توان به گسترش کمک‌های بشردوستانه و توزیع بسته‌های غذایی و کمک‌های نقدی از سوی نهادهای بین‌المللی، نظارت بر نرخ‌ها، جلوگیری از احتکار و کاهش تعرفه‌های گمرکی بر واردات مواد خوراکی اساسی اشاره کرد.»
این در حالی است که برنامه جهانی غذا در گزارشی در ماه سنبله سال جاری گفته بود با وجود ثبات نسبی قیمت‌ها در بازارهای افغانستان، بهای برخی مواد خوراکی اساسی و محصولات زراعتی نسبت به سال گذشته همچنان بالاتر است.
در گزارش این برنامه آمده است که قیمت گندم در مقایسه با سال گذشته ۱۳ درصد و قیمت آرد گندم نیمه‌گران‌قیمت ۱۲ درصد افزایش یافته است.
در بخشی از این گزارش آمده که قیمت برنج پلوی و شوله‌ای نیز در مقایسه با سال گذشته به ترتیب ۲۲ و ۳۵ درصد افزایش یافته است. به گفته این نهاد قیمت روغن و شکر نیز به ترتیب ۱۴ و ۱۱ درصد نسبت به سال گذشته بیشتر شده است.
با این حال، دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) روز گذشته اعلام کرده که گرسنه‌گی و سوءتغذیه در جنوب افغانستان رو به افزایش است.
این سازمان گزارش داده است که برخی از خانواده‌ها برای سیرکردن فرزندان‌شان، از وعده‌های غذایی خود صرف‌نظر می‌کنند.
اوچا افزوده که با کاهش منابع مالی، شمار خانواده‌هایی که می‌توانند کمک‌های مورد نیازشان را دریافت کنند، کمتر شده است.
