تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، در سی‌وپنجمین گزارش خود گفته که طالبان به القاعده و سایر گروه‌های تروریستی همسو با خود اجازه داده‌اند تا در افغانستان پایگاه‌های بیش‌تری ایجاد کنند و خانه‌های امن و اردوگاه‌های آموزشی خود را گسترش دهند. بربنیاد گزارش، القاعده در ۱۴ ولایت پناه‌گاه نظامی و آموزشی دارد و اعضای پایین‌رتبه این شبکه با خانواده‌های‌شان در شهر کابل و رهبران ارشد القاعده در مناطق روستایی مستقر شده‌اند. طبق گزارش، تی‌تی‌پی با حمایت طالبان مراکز آموزشی جدیدی در چهار ولایت ایجاد کرده است. جنبش اسلامی ترکستان شرقی در افغانستان مجهز با موشک‌های ضد تانک در اردوگاه‌های حفاظت شده طالبان حضور دارد و جماعت انصارالله در اردوگاه‌های آموزشی خوست و تخار به جنگ‌جویان آسیای میانه و عرب آموزش می‌دهد. براساس گزارش، داعش جدی‌ترین تهدید در افغانستان، منطقه و جهان به حساب می‌رود و نیز با کاهش موقت حملات، احساس کاذب امنیتی ایجاد می‌کند. سربازان تازه‌نفس داعش از طریق ترکیه و ایران وارد افغانستان می‌شوند و در یاوان بدخشان آموزش می‌بینند. این گروه به تولید تبلیغات گسترده به زبان‌های مختلف ادامه داده و از رویدادهای خاور میانه برای جذب نیرو و منابع جدید بهره‌برداری می‌کند.
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، سی‌وپنجمین گزارش خود را به داعش، القاعده و سایر گروه‌های تروریستی اختصاص داده است. این گزارش‌ها، هر شش ماه یک بار براساس قطع‌نامه‌های شورای امنیت سازمان ملل تهیه می‌شود. در این گزارش به تهدیدات داعش در افغانستان، منطقه و جهان پرداخته شده است. همچنان در گزارش از میزبانی گسترده طالبان از القاعده، تحریک طالبان پاکستانی، جنبش اسلامی ترکستان شرقی و جماعت انصارالله تاجیکستان که در حال تقویت توانایی‌های جنگی، سربازگیری و نفوذ در آسیای میانه و کشورهای همسایه هستند، پرده برداشته شده است. این گزارش از سوی معاون دبیر کل سازمان ملل، در نشست شورای امنیت در هفته گذاشته نیز ارایه شده است.
حضور گسترده القاعده در افغانستان
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل در گزارش تازه خود گفته است که القاعده به دنبال تقویت همکاری با سازمان‌های تروریستی منطقه‌ای فعال در افغانستان برای گسترش حضور خود در کشورهای همسایه و منطقه است. به گفته شورای امنیت، استراتژی سیف‌العدل، رهبر القاعده، شامل سازمان‌دهی مجدد حضور القاعده در افغانستان و فعال‌سازی سلول‌های خوابیده این شبکه در مناطق مختلف است. براساس گزارش، القاعده و متحدان جهادی این شبکه هم‌اکنون در ۱۴ ولایت تاسیسات دارند، در حالی که در گزارش‌های قبلی این شورا، این شبکه ۱۲ اردوگاه داشت.
فراهم کردن محیط مناسب توسط طالبان برای القاعده
در گزارش آمده است که طالبان خانه‌های امن و اردوگاه‌های آموزشی را برای القاعده فراهم کرده‌اند. طبق گزارش، اعضای رده پایین القاعده همراه با خانواده‌های‌شان زیر حفاظت استخبارات طالبان در مناطقی از کابل مانند قلعه فتح‌الله، شهرنو و وزیر محمداکبر خان اقامت دارند، اما رهبران ارشد این گروه در مناطق روستایی دورافتاده‌ای مانند بلغولی در ولایت سرپل، کنر، غزنی، لوگر و میدان‌وردک مستقر شده‌اند.
در گزارش تصریح شده که برخی از کشورهای عضو گزارش داده‌اند که حمزه صالح بن سعید الغامدی به همراه خانواده‌اش در منطقه بسیار امن شش‌درک در کابل و ابوالإخلاص المصری در یک مجتمع بسیار امن در منطقه افشار کابل اقامت دارند. طبق گزارش، طالبان برای اعضای القاعده و خانواده‌های‌شان تذکره و پاسپورت صادر کرده و زمینه رفت‌وآمد به کشورهای دیگر را برای آن‌ها فراهم کرده‌اند. در گزارش آمده است: «حدود ۳۰ جنگ‌جوی القاعده از خاور میانه وارد کنر شده و به صف واحد نظامی عمر فاروق پیوسته‌اند.»
حمزه صالح بن سعید الغامدی، شهروند عربستان سعودی و یکی از رهبران ارشد القاعده است. او از افراد مورد اعتماد اسامه بن لادن، بنیان‌گذار القاعده، بوده و مسوولیت حفاظت از او را بر عهده داشته است. در جون ۲۰۲۳، برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده بود که برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری یا شناسایی محل اختفای الغامدی شود، تا پنج میلیون دالر پاداش تعیین کرده است.
اردوگاه‌های تحریک طالبان پاکستان و حمایت طالبان
براساس گزارش شورای امنیت سازمان ملل جاه‌طلبی و مقیاس حملات تحریک طالبان پاکستانی به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. براساس گزارش، تی‌تی‌پی بیش از ۶۰۰ حمله در طول دوره گزارش، از خاک افغانستان، انجام داده و طالبان همچنان به ارایه فضای لوجستیکی و عملیاتی، و حمایت مالی از این گروه ادامه می‌دهند. طبق گزارش، همکاری میان تی‌تی‌پی، طالبان و القاعده در شبه‌قاره هند افزایش یافته است و این گروه‌ها حملاتی را تحت نام «تحریک جهاد پاکستان» انجام می‌دهند.
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل افزوده که تی‌تی‌پی مراکز آموزشی جدیدی را در ولایت‌های کنر، ننگرهار، خوست و پکتیکا ایجاد کرده و در حال جذب نیروی جدید به این گروه است. براساس گزارش، از جون ۲۰۲۳ به این طرف، القاعده روش بمب‌گذاری انتحاری را در ولایت کنر برای تی‌تی‌پی آموزش داده است.
جنبش اسلامی ترکستان شرقی
در گزارش شورای امنیت آمده است که تعداد نیروهای این گروه در افغانستان تا ۵۰۰ جنگ‌جو تخمین زده شده است. این گروه روابط خود را با تحریک طالبان پاکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله تاجیکستان حفظ کرده و اردوگاه‌های آموزشی مشترک با این گروه‌ها مستقر ساخته است. برخی از کشورهای عضو سازمان ملل گزارش داده‌اند که جنبش ترکستان شرقی با تحریک طالبان پاکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله تاجیکستان ارتباط دارد و مقرها و اردوگاه‌های آموزشی مشترک در ولایت‌های بلخ، بدخشان، کندز، کابل و بغلان دارند. براساس این گزارش، جنبش اسلامی ترکستان شرقی اکثریت نیروهای خود را در سوریه حفظ کرده و مقر فرماندهی آن در افغانستان قرار دارد. همچنان یک کشور عضو به تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت گفته که جنبش اسلامی ترکستان شرقی در افغانستان دارای موشک‌های ضد تانک، از جمله موشک‌های BGM-۷۱ TOW است.
مراکز آموزشی جماعت انصارالله و حضور آن در واحد بمب‌گذاری طالبان
براساس گزارش، اعضای جماعت انصارالله که معمولاً به‌عنوان طالبان تاجیک شناخته می‌شوند، با مهندسان و مربیان سلاح القاعده در اردوگاه‌های آموزشی ولایت خوست و یک مرکز نظامی ویژه در ولسوالی کلفگان ولایت تخار برای آموزش جنگ‌جویان آسیای میانه و عرب فعالیت می‌کنند. افزون بر این، جماعت انصارالله واحدی به‌نام «انصار» ایجاد کرده که در ولسوالی امام‌صاحب ولایت کندز مستقر است. ماموریت این واحد «نفوذ به مناطق مرزی» تاجیکستان است. در گزارش تصریح شده که جنگ‌جویان انصارالله با طالبان و القاعده در فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، نیز حضور دارند. طبق گزارش، «جنگ‌جویان جماعت انصارالله و القاعده» با «یک واحد بمب‌گذاری انتحاری طالبان به‌نام لشکر منصوری» برای نبرد با «جبهه‌های مقاومت ملی و سایر جبهه‌های ضد طالبان» در فیض‌آباد مستقر شده‌اند.
جماعت انصارالله یک سازمان تروریستی مرتبط با القاعده است که در سال ۲۰۰۶ در تاجیکستان به‌عنوان شاخه‌ای از جنبش اسلامی ترکستان شرقی با محوریت تاجیکستان ایجاد شد. این سازمان از بدو تاسیس تا کنون از حمایت جنبش اسلامی ترکستان شرقی و طالبان برخوردار بوده است.
تهدید داعش و ناتوانی طالبان
در گزارش آمده است که به‌رغم تدابیر اتخاذ شده توسط طالبان، داعش خراسان جدی‌ترین تهدید برای این گروه، اقلیت‌های قومی و مذهبی، سازمان ملل متحد، اتباع خارجی و نماینده‌گی‌های سیاسی بین‌المللی در افغانستان به شمار می‌رود. براساس گزارش، حضور و فعالیت این گروه نشان‌دهنده تعهد ایدیولوژیک آن و تلاش‌های ناکارآمد طالبان برای از بین بردن آن است.
جایگزینی ارتباطات الکترونیکی به ارتباطات سنتی
تیم تحلیل پشتیبانی و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت گفته که رهبری داعش برای جلوگیری از شناسایی و به حداقل رساندن دست‌گیری‌ها، ارتباطات الکترونیکی و انترنتی خود را تغییر داده و به‌جای آن ارسال قاصد برای اجرای دستورالعمل‌ها و انجام جلسات حضوری را جایگزین کرده است.
حملات داعش بر طالبان
در گزارش شورای امنیت تصریح شده که هدف داعش تضعیف اعتبار طالبان در تامین امنیت است و نیز تلاش می‌کند با کاهش موقت حملات گسترده در داخل افغانستان، احساس کاذب امنیتی برای طالبان ایجاد کند. طبق گزارش، داعش از نفوذ خود در درون طالبان بهره می‌برد. براساس گزارش، داعش مسوولیت بمب‌گذاری انتحاری‌ای را که خلیل‌الرحمان حقانی، وزیر امور مهاجرین و عودت‌کننده‌گان طالبان، را به قتل رساند، بر عهده گرفت که این موضوع نشان‌دهنده توانایی این گروه در انجام حملات علیه مقام‌های بلندپایه طالبان است.
نفوذ داعش در سیستم امنیتی طالبان
در گزارش آمده است که داعش از ناتوانی طالبان در محافظت از خود در برابر نفوذ و فساد، بهره برده است. شورای امنیت گفته است که داعش تلاش کرده از طریق طیفی از انگیزه‌های اقتصادی، اعضای گروه‌های وابسته به القاعده، از جمله جنبش اسلامی ترکستان شرقی، را جذب کند. در گزارش آمده است که داعش خراسان در حال ایجاد توانایی‌های خود برای تهدید کشورهای آسیای میانه از شمال افغانستان است.
براساس گزارش، داعش پایگاه حمایتی خود را تحکیم کرده و نیز از نارضایتی فزاینده تاجیک‌ها از طالبان بهره‌برداری می‌کند. در گزارش ادعا شده که تعداد هواداران و حامیان داعش در ولایت‌های بدخشان و کندز به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. همچنان تاکید شده که به‌رغم فشار طالبان علیه داعش، به‌ویژه در ولایت‌های هلمند و قندهار، کشاورزانی که تحت تاثیر ممنوعیت کشت خشخاش قرار گرفته‌اند، به جنگ‌جویان داعش پناه می‌دهند. در مقابل با گسترش نفوذ داعش به مناطق شمالی، طالبان گروه‌های تروریستی مانند جماعت انصارالله و افراد وفادار به جنبش اسلامی ترکستان شرقی را برای مبارزه با داعش بسیج کرده‌اند.
رهبران داعش در افغانستان
شورای امنیت از فردی به‌نام مولوی رجب، معاون داعش، به‌عنوان یکی از چهره‌های کلیدی این گروه یاد کرده است که نقش برجسته‌ای در عملیات‌های مخرب در داخل افغانستان، از جمله حملات بمب‌گذاران انتحاری، ایفا می‌کند. این گزارش به موقعیت او در ولایت کنر و سفرهای مکررش به ولایت‌های پروان و کاپیسا اشاره می‌کند. در گزارش آمده که روابط او با هسته داعش از طریق دفتر منطقه‌ای الصدیق به ریاست «تمیم انصار الکردی» ادامه دارد. رهبران داعش اخیراً به الکردی اطلاع دادند که قفقاز نیز به دفتر الصدیق وابسته است. براساس گزارش، ابواحمد المدنی رهبری شاخه عملیات خارجی داعش در شمال‌شرق افغانستان را بر عهده دارد.
داعش و جذب نیرو در افغانستان
در گزارش شورای امنیت گفته شده است که افغانستان همچنان مرکز اصلی جذب نیرو و تسهیل گروه داعش است و افراد از آسیای میانه در این گروه استخدام می‌شوند. طبق گزارش، سربازان تازه‌نفس در نزدیکی ولسوالی یاوان ولایت بدخشان، جایی که اردوگاه جنگ‌جویان و بمب‌گذاران انتحاری داعش در آن قرار دارد، آموزش می‌بینند. طبق گزارش، اردوگاه‌های آموزشی با مربیان عرب در ولایت‌های کنر و نورستان نیز وجود دارد. طبق گزارش، مسیرهای اصلی ورود نیروهای جدید به افغانستان شامل عبور از ولایت وان در ترکیه و شهرهای ارومیه، مشهد و زاهدان در ایران است.
در گزارش تصریح شده است که داعش یک تهدید جدی و مداوم در افغانستان است. طبق گزارش، افغانستان به‌عنوان مرکز جذب نیرو و تسهیل‌کننده فعالیت‌های داعش عمل می‌کند. در گزارش تاکید شده که استراتژی‌های استخدام داعش در درجه اول آسیای میانه را هدف قرار می‌دهد.
شبکه‌های مالی و استفاده از ارز دیجیتال
در گزارش آمده است که داعش از طریق آدم‌ربایی و اخاذی به جمع‌آوری کمک‌های مالی از طریق رمزگذاری‌شده برای انتقال ده‌ها هزار دالر استفاده می‌کند. طبق گزارش، داعش خراسان از طریق دفتر «الصدیق» این گروه کمک مالی دریافت کرده است. در گزارش تصریح شده که قاری رفیع‌الله مدیریت مالی داعش در افغانستان را بر عهده دارد. او از کدها و آدرس‌های مجازی استفاده می‌کند که نشان‌دهنده میزان اطمینان و سهولت استفاده داعش از ارزهای دیجیتال است.
گزارش تیم پشتیبانی تحلیل و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل هر شش ماه یک بار تهیه می‌شود. گزارش اخیر، تحولات منطقه‌ای در افریقا، عراق، سوریه، عربستان، اروپا و آسیا را مورد بحث قرار داده است. همچنین، گزارش تاثیر قطع‌نامه‌های شورای امنیت را بر تامین مالی تروریسم، میراث فرهنگی و جنگ‌جویان تروریست خارجی ارزیابی کرده است. این گزارش به اجرای ممنوعیت‌های سفر، مسدود شدن دارایی‌ها و تحریم‌های تسلیحاتی پرداخته و نگرانی‌ها در مورد عدم اجرای اقدامات تحریمی، از جمله گزارش‌دهی ناکافی توسط کشورهای عضو را برجسته کرده است.
