برخی از افراد دخیل در روند ساختوساز خانههای شریکآباد، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح، از کیفیت این ساختمانها در نبود نظارت جدی و مسلکی ابراز نگرانی میکنند. آنان مدعیاند که شهرداری طالبان در کابل، هنگام نظارت بر این پروژهها، با گرفتن رشوه، از معیارهای تعیینشده در تفاهمنامهها چشمپوشی میکند و به شرکتهای سازنده اجازه میدهد تا مطابق میل خود کار کنند. به گفته این منابع، در کنار رعایتنشدن معیارهای انجنیری، حریم خصوصی خانههای همسایهگان و پیامدهای زیستمحیطی این روند نیز نادیده گرفته میشود. آنان هشدار میدهند که ادامه این وضعیت، با تشدید کمبود منابع آب و افزایش آلودهگی هوا، میتواند پیامدهای ناگواری برای آینده شهر کابل داشته باشد.
یکی از افراد دخیل در این روند، در گفتوگو با ۸صبح میگوید: «اکثریت خانههای شریکآباد بیکیفیت ساخته میشوند. از سیخ و سمنتی که در قرارداد ذکر شده است، استفاده نمیشود و مقدار آن را کاهش میدهند. این ساختمانها مطابق ستندردهای انجنیری ساخته نمیشوند، زیرا شرکتها به رییسان ناحیه و کنترلکنندهگان ساختمانها رشوت میدهند. صاحب زمین مظلوم واقع میشود؛ زیرا هر جا مراجعه میکند، صدایش شنیده نمیشود و حتا از سوی ناحیه تهدید میشود.»
این فرد که نمیخواهد نامش در گزارش ذکر شود، میگوید: «اگر سیخگول در نقشه ۱۶ ملیمتر در نظر گرفته شده باشد، شرکتها از سیخگول ۱۴ ملیمتری استفاده میکنند یا تعداد سیخها را کاهش میدهند. از جغل خام و ریگ ارزانقیمت که خاک دارد، استفاده میکنند. در حالی که کانکریت باید حداقل ۱۰ روز آب داده شود، این شرکتها حتا سه روز هم به آن آب نمیدهند. یک ساختمان نُهطبقه که در هر طبقه دو واحد مسکونی دارد، در مجموع ۱۸ واحد میشود و ممکن است فردا تا ۳۰۰ نفر در آن زندهگی کنند. زندهگی این افراد در خطر است؛ زیرا ممکن است ساختمان حتا بدون وقوع زلزله فرونشست کند، چون تهداب ساختمانها بسیار ضعیف است. خدایناخواسته، اگر زلزلهای قوی رخ دهد، این خانهها جان هزاران انسان را خواهند گرفت.»
این فرد که نظارت بر یکی از پروژههای شریکآباد را برعهده داشته است، میافزاید: «من بر یکی از این پروژهها نظارت میکردم، اما نتوانستم در برابر شرکت مقابله کنم؛ زیرا این شرکت پول و حمایت ناحیه را با خود دارد. من از طرف زمیندار مسوول نظارت بر پروژه بودم، اما ناحیه بر ما فشار آورد و هیچکس به صدای ما گوش نداد. حتا برای ثبت شکایت به وزارت امر به معروف طالبان مراجعه کردیم، اما باز هم کسی به صدای ما گوش نداد.»
منبع دیگری میگوید: «شرکتهای کارهای نمایشی، فیشنی و لوکس دیزاین می کنند توجه مردم را جلب می کنند ولی سکلیت تعمیر معیاری نیست، اصول انجنیری زیر پا می شود، چون شرکتها مطابق معیار کار نمی کنند و به همه رشوت می دهند. فساد در شریک آباد به اوج خود رسیده است. ریاست کنترل ساختمانها، صدور مجوز و ریسان ناحیه ها در فساد با شرکت دخیل هستند شرکتها حتا مزد کاریکران خود را به اسانی پرداخت نمی کنن. شریک آباد شکل مافیایی به خود گرتفه است. طالبان جمع شرکتها، خیانت نا بخشودنی در حق مردم می کنند.»
منبع دیگری میگوید: «شرکتها با اجرای کارهای نمایشی و طراحیهای فیشنی و لوکس، توجه مردم را جلب میکنند، اما اسکلت ساختمانها معیاری نیست و اصول انجنیری زیر پا گذاشته میشود؛ زیرا شرکتها مطابق معیارهای تعیینشده کار نمیکنند و به همه رشوت میدهند. فساد در شریکآباد به اوج خود رسیده است. ریاست کنترل ساختمانها، مسوولان صدور مجوز و رییسان ناحیهها در فساد با شرکتها دخیل هستند. شرکتها حتا مزد کارگران خود را نیز بهآسانی پرداخت نمیکنند. شریکآباد شکل مافیایی به خود گرفته است. طالبان و شرکتها در حق مردم خیانت نابخشودنی میکنند.»
این منبع که خود بر روند ساختوساز ساختمانها نظارت کرده است، میگوید: «بهطور مثال، اگر برای تهداب به هزار بوجی سمنت نیاز باشد، شرکت حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ بوجی سمنت استفاده میکند. با اطمینان میگویم که این خانهها در برابر زلزله و آفات طبیعی تابآوری ندارند.»
همزمان، بررسی برخی از ویدیوها و تصاویر مشاهدهشده در جریان تهیه این گزارش و تایید ناظران نشان میدهد که معیارهای لازم در برخی از پروژهها رعایت نشده است. به گفته آنان، در حالی که در اسناد و نقشهها از سیخگول ۲۰ ملیمتری یاد شده، در عمل از سیخگول ۱۶ ملیمتری استفاده شده است.
منابع همچنان تایید میکنند که عملکرد این شرکتها به بروز دعواهای حقوقی انجامیده و در حال حاضر، بسیاری از این پروندهها در محاکم طالبان در کابل در حال بررسی است. به گفته این منابع، در روند رسیدهگی به این پروندهها نیز فساد گسترده وجود دارد و قاضیان طالبان برای حلوفصل قضایا به نفع یکی از طرفهای دعوا، از شرکتها و طرفهای درگیر مبالغ هنگفتی درخواست میکنند.
در همین حال، افزایش تبلیغات تجارتی و گسترش فعالیتهای ساختوساز در این روند، با واکنش شهروندان نیز روبهرو شده است. شماری از افراد دخیل در این روند و کسانی که از نزدیک ساحات را بررسی کردهاند، میگویند که این عرصه به دست افراد غیرمسلکی افتاده و بیشتر فعالیتها براساس منافع شخصی پیش میرود. به گفته آنان، در این روند به معیارهای ساختمانسازی و ستندردهای نوین توجه لازم صورت نمیگیرد.
احمد (مستعار) میگوید: «در بسیاری از موارد، تخصص و تجربه جای خود را به پول و واسطه داده است. ساختمانسازی میتواند مسیر توسعه و ثبات را هموار سازد، اما وضعیت کنونی بیشتر شکل مافیایی و تجارتی به خود گرفته و به معیارها توجهی نمیشود. مردم نیز که به خانه نیاز دارند، با دیدن دیزاینهای رنگارنگ علاقهمند میشوند هرچه زودتر صاحب خانه شوند، اما پیامدهای درازمدت آن را کمتر در نظر میگیرند.»
یکی از کاربران شبکههای اجتماعی در واکنش نوشته است: «این کار بی بنیاد است، اکثریت پشیمان شدهاند. آپارتمانهای بی کیفیت تحویل داده شدند. شش منزل در دو ماه تکمیل کرده است، آیا از نگاه انجیری معیاری است؟ به سرعت کار حیران میمانم.»
برخی دیگر از شهروندان، روند ساخت و ساز را نگران کننده توصیف کرده می گویند که حریم خصوصی خانههای مردم در این روند نقض می شود کسانی که نمی خواهند دست به چنین کار بزنند در زیر این ساختمانها می مانند.
یک باشنده کابل میگوید: «بیشتر این کارها در ساحات مسکونی انجام میشود و حریم همسایهها را نقض میکند. ساختمانها پیوسته بلندتر میشوند و خانههای مسکونی حریم خصوصی خود را از دست میدهند.»
یکی از باشندهگان کابل میگوید: «شریکآباد در کابل به معنای تباهی است. روزبهروز منابع آب کاهش مییابد و هر یک از این ساختمانها با روشنکردن مرکز گرمی، آلودهگی هوا را دوچند میکنند. کسی به فکر شهر نیست و همه تنها بهدنبال منافع آنی خود هستند. مردم مخالف آبادی و توسعه نیستند؛ آنان میخواهند که همهچیز معیاری و متناسب با ظرفیت زمین و منابع طبیعی پیش برود.»
در همین حال، شماری از باشندهگان کابل، شریکآباد را گامی مثبت در راستای فراهمسازی مسکن میدانند و معتقدند که اختلافها با طالبان نباید به معنای مخالفت با روند ساختمانسازی در کشور باشد. به باور آنان، مردم با هزینه کم میتوانند صاحب خانههای لوکس و رؤیایی خود شوند و باید از این روند حمایت کرد. با این حال، آگاهان و کارشناسان محیط زیست نیز درباره ادامه این وضعیت هشدار میدهند و تاکید میکنند که هیچ شهری نباید خارج از معیارهای تعیینشده ساختمانسازی توسعه یابد.






