دور سوم گفت‌وگوهای طالبان و پاکستان در استانبول بدون نتیجه به پایان رسید و تنش‌ها میان دو طرف افزایش یافته است. طالبان، شکست مذاکرات را ناشی از کارشکنی حلقات خاص در ارتش و استخبارات پاکستان و نپذیرفتن مسوولیت‌ها از سوی اسلام‌آباد می‌دانند و برخی مقامات این گروه حتا پاکستان را به رویارویی نظامی تهدید کرده‌اند. در مقابل، مقام‌های پاکستانی از جمله وزیر دفاع و وزیر اطلاعات و رسانه‌ها بر ضرورت تضمین امنیت ملی و ثبت رسمی توافق‌ها تاکید کرده و هشدار داده‌اند که خاک افغانستان علیه پاکستان مورد استفاده قرار نگیرد. در همین حال، سیاست‌مداران و برخی از دیپلمات‌های افغانستان، شکست مذاکرات را نشانه بحران مشروعیت و تصمیم‌گیری طالبان در قبال تی‌تی‌پی و روابط منطقه‌ای دانسته و نسبت به پیامدهای احتمالی آن برای مردم افغانستان هشدار داده‌اند.
دور سوم مذاکرات نماینده‌گان طالبان و پاکستان که روزهای پنجشنبه و جمعه هفته گذشته در استانبول، ترکیه برگزار شد، بدون نتیجه پایان یافت. پس از شکست این گفت‌وگوها، دو طرف یکدیگر را مقصر دانستند، با این حال هر دو اعلام کردند که به آتش‌بس پای‌بند خواهند بود.
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در نشست خبری خود تاکید کرده که این گروه همچنان به آتش‌بس پای‌بند است. از سوی دیگر، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، نیز اعلام کرده که آتش‌بس با طالبان تا زمانی که هیچ حمله‌ای از خاک افغانستان صورت نگیرد، ادامه خواهد داشت.
واکنش طالبان به شکست مداکرات این گروه با پاکستان
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، با تایید شکست مذاکرات این گروه با پاکستان، در صفحه ایکس خود نوشته که طرف پاکستانی مسوولیت‌های خود را نپذیرفته و در جریان گفت‌وگوها تلاش کرده همه مسوولیت‌ها را به دوش طالبان بیندازد، در حالی که هیچ‌گونه آماده‌گی برای پذیرش مسوولیت‌های خود نداشته است.
سخنگوی طالبان همچنین در یک نشست خبری درباره سومین دور مذاکرات طالبان و پاکستان در استانبول گفته است که حلقات خاصی در استخبارات و ارتش پاکستان کارشکنی می‌کنند. به گفته او، این حلقات تلاش دارند مشکلات داخلی، ناامنی‌ها و حملات تحریک طالبان پاکستانی (TTP) در خاک پاکستان را به طالبان در افغانستان نسبت دهند.
نورالله نوری، وزیر سرحدات رژیم طالبان، پاکستان را به جنگ رو‌در‌رو تهدید کرده و به وزیر دفاع آن کشور هشدار داده است که نباید به فناوری نظامی خود بنازد و صبر طالبان را بیازماید. او به پاکستان هشدار داده و مدعی شده است که باید از سرنوشت امریکا و روسیه در افغانستان عبرت بگیرد. نوری خطاب به خواجه آصف گفته است: «تو باور داری که پیرمردان و جوانان پشت سرت خواهند آمد؟» نوری همچنین افزوده است که برخلاف امریکا و روسیه، پاکستان از افغانستان دور نیست و «دو طرف در پنجاب و سند با هم متصل هستند.»
واکنش مقام‌ها و سیاست‌مداران پاکستانی
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، نیز تایید کرده که گفت‌وگوهای دو طرف در ترکیه به بن‌بست رسیده است. او افزوده است: «بازگشت ما با دست خالی نشانه آن است که حتا میانجی‌ها نیز دیگر به طالبان افغانستان امیدی ندارند.» به گفته او، هیات طالبان در مذاکرات خواستار اعتماد زبانی بوده اما حاضر نشده است توافق‌ها را به‌صورت مکتوب ثبت کند. آصف تاکید کرده که در سطح مذاکرات بین‌المللی، تمام توافق‌ها باید رسمی و به‌صورت نوشتاری ثبت شوند.
وزیر دفاع پاکستان گفته است: «اگر از خاک افغانستان حمله‌ای صورت نگیرد، آتش‌بس برقرار می‌ماند؛ اما در صورت نقض آن، ما پاسخ خواهیم داد. تنها خواست ما این است که خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده نشود.»
عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانه‌های پاکستان، گفته است که این کشور برای حفظ امنیت و حاکمیت ملی خود از «تمام گزینه‌های لازم» استفاده خواهد کرد. او تاکید کرده که اسلام‌آباد با مردم افغانستان دشمنی ندارد، اما از هیچ اقدامی از سوی طالبان که به زیان مردم افغانستان یا کشورهای همسایه باشد، حمایت نخواهد کرد.
احمد شریف چودری، رییس سازمان روابط عمومی نیروهای مسلح پاکستان و سخنگوی ارتش این کشور، پیش از این گفته است که تحریک طالبان پاکستان و تحریک طالبان افغانستان یکی هستند و پدیده‌های جدا از هم نمی‌باشند. او افزوده که هر دو گروه به هبت‌الله آخوندزاده بیعت دارند و از او اطاعت می‌کنند.
همچنان آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان در امور افغانستان، با اشاره به بن‌بست در گفت‌وگوهای استانبول گفته که به نظر می‌رسد طالبان تصمیم گرفته است به رویارویی با اسلام‌آباد ادامه دهد. به گفته او، شکست مذاکرات استانبول به این معناست که طالبان افغانستان نمی‌خواهد به موضوع تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) بپردازد.
واکنش برخی از سیاست‌مداران تبعیدی افغانستان
نورالرحمان اخلاقی، وزیر امور مهاجرین و عودت‌کننده‌گان حکومت پیشین، در واکنش به شکست مذاکرات دو طرف در صفحه ایکس خود نوشته است: «با وجود نرمش و تلاش هیات طالبان در میز مذاکره و تماس‌های مکرر و التماس متقی به وزیر خارجه پاکستان، اسلام‌آباد همچنان مطمین نیست که طالبان که عمیقاً گرفتار ایدئولوژی‌زده‌گی و قوم‌پرستی‌اند، اراده و توان لازم برای فاصله‌گیری از TTP و پایان دادن به حمایت یا تامین تسهیلات برای گروه‌های مسلح بلوچ (از جمله BLA) را دارند.» به گفته او، تا زمانی که این پرونده‌ها مبهم باقی بماند، پاکستان از مرز غربی خود اطمینان امنیتی نخواهد داشت.
آقای اخلاقی همچنین نوشته است: «منازعه طالبان و پاکستان دیگر سطحی نیست؛ دیورند، TTP، BLA و روابط با هند، گره‌های عمیق و حل‌نشده این معادله هستند و طالبان که هیچ مشروعیتی در سطح داخلی و بین‌المللی ندارند، آدرس مسوول و باصلاحیت برای حل این پرونده‌ها نیستند.»
نجیب‌الله علی‌خیل، سفیر حکومت پیشین افغانستان در پاکستان، در صفحه ایکس خود نوشته است که مذاکرات میان پاکستان و طالبان در ترکیه نشان داد، با وجود تلاش‌های میانجی‌گران، گفت‌وگوها به بن‌بست رسیده و تحولات آینده به‌طور کامل قابل پیش‌بینی نیست. به گفته او، کسانی که هنوز رویارویی‌ها و درگیری‌های مستقیم میان دو طرف را صرفاً یک «بازی» یا «نمایش» می‌دانند، بهتر است در دیدگاه خود تجدیدنظر کنند.
داوود ناجی، رییس کمیته سیاسی جبهه آزادی نوشته است: «شکست مذاکرات استانبول قابل پیش‌بینی بود. طالبان، به‌خاطر طالبان پاکستانی، با دولت پاکستان درگیرند؛ مرزها بسته است، تاجران متحمل خسارت شدند، نرخ مواد اولیه افزایش یافته و اکنون کشور در آستانه یک جنگ تمام‌عیار با پاکستان قرار دارد. این یعنی قربانی کردن مردم افغانستان برای حفاظت از TTP.»
نصیر احمد اندیشه، سفیر پیشین افغانستان در سویس، گفته است که بن‌بست در گفت‌وگوهای طالبان و پاکستان نشان‌دهنده «بحران هویت، مشروعیت و حساب تاریخی» است. به گفته او، سکوت یا ابهام طالبان در مورد تحریک طالبان پاکستان «صرفاً تاکتیکی نیست، بلکه مساله‌ای وجودی برای این گروه است.» اندیشه در صفحه ایکس خود نوشته که برای طالبان، درخواست پاکستان مبنی بر محکوم‌کردن تحریک طالبان پاکستان، تنها یک مطالبه امنیتی نیست، بلکه «درخواستی برای نفی خویشاوندی ایدئولوژیک» است؛ زیرا تی‌تی‌پی با امیر طالبان افغانستان بیعت کرده و این بیعت، پیوندی معنوی و فراملی میان دو گروه ایجاد کرده است.
انتقال خانواده‌های تی‌تی‌پی در غزنی؛ طالبان: باشنده‌گان قبایلی منتقل شدند
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان روز گذشته تایید کرده خانواده‌های مهاجران قبایلی به مناطق مرکزی افغانستان منتقل شده و برای آن‌ها اردوگاه‌هایی ساخته شده است. او در یک نشست خبری گفته است: «آن‌عده از مهاجران قبایلی را که در نزدیکی خط دیورند ساکن بودند و از پاکستان هراس داشتند، از آن مناطق به مناطق مرکزی منتقل کردیم و اردوگاه‌هایی برایشان ساختیم تا کنترل‌شان آسان‌تر و مطمین‌تر شود.»
مجاهد در حالی از انتقال مهاجران قبایلی به مناطق مرکزی خبر می‌دهد که پیش‌تر روزنامه ۸صبح در یک گزارش تحقیقی دریافته بود طالبان چهار شهرک برای اعضای تحریک طالبان پاکستانی (TTP) و شبکه القاعده در ولایت غزنی اعمار کرده‌اند.
براساس این گزارش، طالبان یک پایگاه مجهز با خانه‌های رهایشی در منطقه ملک‌الدین ولسوالی ناوه برای شبکه القاعده و سه شهرک برای تحریک طالبان پاکستانی در ساحات دشت باغ عطار ولسوالی قره‌باغ، دشت کابلی ولسوالی واغظ و کوتل روضه در حومه شهر غزنی اعمار کرده‌اند. این شهرک‌ها، افزون بر خانه‌های رهایشی، دارای مدرسه‌های بزرگ دینی و خوابگاه‌های مجهز نیز هستند. یافته‌های این گزارش در آن زمان نشان می‌داد که اعضای تحریک طالبان پاکستانی ساحات مشخصی را در غزنی برای انتقال خانواده‌های خود انتخاب کرده‌اند. یکی از دسته‌های این گروه که در غزنی جابه‌جا شده، دسته حافظ‌گل بهادر، فرمانده انشعابی تحریک طالبان پاکستانی است.
گفته می‌شود که پاکستان خواهان امضای توافق کتبی با طالبان است که براساس آن فعالیت و حضور شبه‌نظامیان تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان متوقف شود. این توافق شامل قطع روابط طالبان با تی‌تی‌پی، خلع سلاح این گروه و تروریستی‌شناختن آن است. علاوه بر این، پاکستان خواستار انتقال اعضای تی‌تی‌پی از مرزهای خود و مهم‌تر از همه، دریافت تضمین رسمی از طالبان برای توقف هرگونه حمله تروریستی در خاک پاکستان است.
