دختران بازمانده از آموزش در کابل میگویند که برای دور زدن محدودیتهای طالبان، به یادگیری زبان انگلیسی روی آوردهاند تا بتوانند راهی برای ادامه تحصیل در خارج از کشور پیدا کنند. آنان میافزایند که دیگر امیدی به بازگشایی مکاتب و دانشگاهها ندارند و فراگیری زبان انگلیسی را تلاشی برای پُر کردن خلأ آموزشی میدانند که از سوی طالبان بر آنان تحمیل شده است. به باور این دختران، آموزش آنلاین گرچه تنها گزینه باقیمانده است، اما با چالشهایی مانند هزینه بالای انترنت، کیفیت پایین خدمات و شهریههای سنگین کورسهای آموزشی همراه است.
شماری از دختران میگویند که در وضعیت کنونی، چارهای جز روی آوردن به یادگیری زبان انگلیسی برایشان باقی نمانده است. به باور آنان، اگر طالبان قصد بازگشایی مکاتب و دانشگاهها را داشتند، طی نزدیک به چهار سال فرصت کافی برای این کار وجود داشت. این دختران تاکید میکنند که اگر در کشورهای همسایه شرایط مناسب آموزشی فراهم شود، بیدرنگ افغانستان را ترک خواهند کرد تا بتوانند تحصیلشان را ادامه دهند.
مهتاب حسینی، دختر ۲۰ سالهای که اکنون خود را برای آزمون تافل آماده میکند، پیشتر دانشجوی رشته علوم سیاسی بود. پس از بستهشدن دانشگاهها، او نیز خانهنشین شد؛ اما روحیهاش را نباخته و با امید به ادامه تحصیل در یک کشور خارجی، به یادگیری زبان انگلیسی روی آورده است. او میگوید: «در ابتدا همهچیز تاریک بود. اما وقتی دیدم چند دوست نزدیکم انگلیسی میخوانند، با خودم گفتم: شاید این تنها راه نجات باشد. حالا زبان انگلیسی برایم شبیه نردبانی است که میخواهم با آن از محدودیتها بالا بروم.»
مهتاب میافزاید که با پولی که از راه خیاطی خانگی بهدست میآورد، هزینهٔ کورس آنلاین زبان را پرداخت میکند. او در کنار یادگیری زبان انگلیسی، با استفاده از صفحات یوتیوب و پلتفرمهایی مانند Coursera و EdX، درسهای علوم اجتماعی و روابط بینالملل را نیز دنبال میکند.
صدف طاهری، یکی دیگر از دخترانی که از آموزش بازمانده، میگوید که محدودیتهای طالبان او را ناگزیر کرده تا برای ادامه تحصیل، به یادگیری زبان انگلیسی روی بیاورد. او میافزاید: «وقتی میدیدم مردم برای درمان به خارج از کشور میروند، علاقهمند شدم که رشته پزشکی بخوانم؛ اما با تسلط طالبان بر افغانستان، این رویا از من گرفته شد.»
صدف آموزش آنلاین را تنها راه نجات برای دخترانی میداند که از حق آموزش محروم ماندهاند. او میگوید: «هرچند آموزش آنلاین انتخاب من نبود، اما تنها گزینهای است که میتواند مرا به آرزوهایم نزدیک کند. هدف اصلیام از یادگیری زبان انگلیسی این است که بتوانم در آینده تحصیلاتم را ادامه دهم و شاید روزی از افغانستان خارج شوم. آرزو دارم در یک دانشگاه بینالمللی درس بخوانم و پیشرفت کنم.»
ستوده که با اعمال ممنوعیتهای طالبان نتوانسته تحصیلش را پس از صنف دهم ادامه دهد، آموزش آنلاین را تنها راه ادامه یادگیری و ساختن آیندهای روشن برای خود و دیگر دختران میداند. او میگوید که آموزش آنلاین برایش به روزنهای از امید تبدیل شده است؛ مسیری که میتواند تا حدی جای خالی مکتب و دانشگاه را پُر کرده و او را به آرزوهایش نزدیکتر سازد.
ستوده میگوید: «آموزش آنلاین یک فرصت ارزشمند برای دختران افغان است. وقتی نمیتوانیم به مکتب یا دانشگاه برویم، این روش به ما کمک میکند تا از خانه درس بخوانیم، پیشرفت کنیم و بهسوی استقلال و سواد گام برداریم.»
با اعمال محدودیت بر آموزش دختران، شماری از نهادها و مراکز آموزشی، برنامههای درسی آنلاین را برای دخترانی که از رفتن به مکتب محروم شدهاند، راهاندازی کردهاند. این برنامهها تلاشی برای پر کردن خلأ آموزشی و فراهمسازی فرصت ادامه یادگیری برای دختران در خانه است.
سازمان اروپا یکی از نهادهایی است که برای یکهزار تا یکهزار و ۵۰۰ زن در افغانستان که بهدلیل محدودیتهای طالبان از آموزش بازماندهاند، با همکاری شرکای بینالمللی، دورههای آنلاین زبان را به ۱۲ زبان مختلف ارایه میدهد. این دورهها با هدف توانمندسازی زنان و تجهیز آنان به مهارتها و دانش مورد نیاز برای آیندهای بهتر طراحی شدهاند.
نهاد «ویکتوری افغانستان» نیز از جمله مراکزی است که در سال ۲۰۲۳ توسط چهار زن در شیکاگو راهاندازی شده و اکنون به بیش از هزار زن و دختر در افغانستان، آموزش زبان انگلیسی را در پنج سطح مختلف ارایه میکند. این نهاد با هدف ایجاد فرصتهای آموزشی برابر، تلاش دارد تا با استفاده از بستر آنلاین، محدودیتهای تحمیلی طالبان را دور بزند و زمینه رشد و توانمندسازی زنان را فراهم سازد.
بستهبودن دروازههای مکتب بهروی دختران اکنون وارد هزار و ۳۶۳ روز خود شده است.
براساس گزارش یونسکو، افغانستان در میان ۱۰ کشوری قرار دارد که بیشترین تعداد دختران محروم از آموزش را دارد؛ بهگونهای که حدود ۷۵ درصد دختران در این کشور به مکتب دسترسی ندارند.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در گزارشی هشدار داده است که حدود ۴۰۰ هزار دختر دیگر در افغانستان از حق آموزش محروم شدهاند. براساس آمار این نهاد، شمار کل دخترانی که به دلیل محدودیتها امکان رفتن به مکتب را ندارند، اکنون به بیش از ۲.۲ میلیون تن رسیده است.
یونیسف گفته که در حال حاضر، از هر سه کودک در افغانستان، یکی از رفتن به مکتب محروم است و ۶۰ درصد این کودکان را دختران تشکیل میدهند.







