طالبان هر نوع فعالیت سیاسی، انتقادی و اعتراضی را در کشور ممنوع اعلام کردهاند. این گروه بارها هشدار دادهاند که حتا نام بردن از حزب «جرم» محسوب میشود و هیچکس حق فعالیت سیاسی ندارد. در این مدت، بارها کاربران شبکههای اجتماعی بهدلیل اظهار نظر بازداشت، شکنجه و وادار به اعترافات اجباری شدهاند. در تازهترین مورد، فعالیت حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار که در ۲۰ سال گذشته علیه نیروهای امنیتی دولت پیشین جنگیده و مسوولیت شماری از حملات انتحاری را نیز برعهده گرفته، از سوی طالبان ممنوع اعلام شده است. طالبان در نامهای دستور دادهاند که تمامی تجهیزات این حزب ضبط شود و اعضای آن تا زمان «توبه» از فعالیتهای خود بازداشت و زندانی شوند. با این حال، حزب اسلامی که زمانی در کنار طالبان علیه دولت پیشین میجنگید و مسوولیت حملات انتحاری را بر عهده میگرفت، حالا از سوی همان گروه بهعنوان «مرتد سیاسی» معرفی شده است. این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که روابط گذشتهاین دو گروه، پر از همکاریهای امنیتی و ایدیولوژیک بوده است.
حبیبالرحمان حکمتیار، پسر گلبدین حکمتیار، با نشر مکتوبی از طالبان، از عملکرد این گروه انتقاد کرده است. او در صفحه ایکس خود نوشته که طالبان حتا در شبکههای اجتماعی تفتیش عقاید به راه انداختهاند و کسانی که با آنها موافق نباشند یا از حزب دیگری حمایت کنند، «مرتد سیاسی» خوانده میشوند. او افزوده است: «اگر موافق آنان[طالبان] نباشید و از حزب دیگری حمایت کنید، از سوی طالبان مرتد سیاسی شناخته میشوید، باید زندانی شوید و توبه کنید.»
فرزند گلبدین حکمتیار مکتوبی را منتشر کرده است که نشان میدهد وزارت عدلیه طالبان دستور بستهشدن دفاتر حزب اسلامی، بازداشت کارکنان و ضبط تجهیزات این دفاتر را صادر کرده است. در این مکتوب آمده که با وجود ممنوعیت فعالیت احزاب سیاسی، حزب اسلامی به فعالیت خود ادامه داده است. در این سند به ریاستهای عدلیه تحت کنترل طالبان تاکید شده است: «اگر در هر ولایت دفتری از حزب اسلامی وجود داشته باشد، تجهیزات آن باید به ریاست مربوطه منتقل شده و دفتر آن بسته شود. همچنین کارمندان آن باید تا زمان توبه کردن از فعالیتهای خود، بازداشت شوند.»
حبیبالرحمان حکمتیار در واکنش به این مکتوب، حاکمیت طالبان را به حکومت کمونیستی تشبیه کرده و نوشته است: «حکومت کردن فقط حق طالبان است و صدها هزار جوان از کشور فرار میکنند. کمونیستها ناکام و شرمنده شدند و اینها نیز همان تجربه شرمندهها و ناکامها را تکرار میکنند.»
تنش طالبان و حزب اسلامی
طالبان سال گذشته، گلبدین حکمتیار را از محل اقامتش در دارالامان کابل که پس از امضای توافقنامه صلح از سوی حکومت پیشین برای او در نظر گرفته شده بود، اخراج کردند. این اقدام با واکنشهای گسترده و انتقادات شدید اعضای حزب اسلامی روبهرو شد. در آن زمان، وزیر عدلیه طالبان گفته بود که برای انتقال او به مکان دیگر، مهلت کافی داده شده بود. او افزوده بود که چندین هفته فرصت برای جابهجایی فراهم شده و در این روند، احترام حکمتیار نیز حفظ شده است. این مقام طالبان تاکید کرده بود که اگر حکمتیار این جابهجایی را بیاحترامی تلقی میکند، «پس نه احترام میشناسد و نه عقلش کار میکند.»
پیش از این، وزارت عدلیه طالبان مدعی شده بود که احزاب سیاسی در اسلام اساس شرعی ندارند و منافع ملت از طریق آنها محافظت نمیشود؛ از اینرو، فعالیت آنها در افغانستان بهطور مطلق ممنوع است. عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، روز چهارشنبه، ۲۵ اسد ۱۴۰۲، در برنامهای در کابل ادعا کرده بود که نهتنها طالبان، بلکه مردم افغانستان نیز خواهان موجودیت احزاب سیاسی نیستند. او روز شنبه، ۱۱ حمل ۱۴۰۳، در مراسم فارغالتحصیلی طلبههای مدرسه عدالت در کابل گفته بود که طالبان فیصله کردهاند احزاب سیاسی در رژیم این گروه جایگاه قانونی ندارند و حتا ذکر نام یک حزب، «جرم قانونی» محسوب میشود.
پذیرفتن مسوولیت حملات انتحاری و جنگیدن در کنار طالبان
حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، در بیش از ۲۰ سال گذشته مسوولیت چندین حمله انتحاری در افغانستان، بهویژه در کابل را بر عهده گرفته است که در نتیجه آن دهها تن، از جمله نظامیان و غیرنظامیان، کشته و زخمی شدهاند. همچنین، گزارشهایی از سوی حکومت پیشین منتشر شده بود که نشان میدهد جنگجویان این حزب در کنار طالبان علیه نیروهای امنیتی دولت پیشین جنگیده و همسنگر طالبان بودهاند. رهبر این حزب نیز همانند طالبان، حملات انتحاری را «استشهادی» خوانده و گفته بود که این حملات برای اهداف «بلند و مقدس» انجام میشوند و مشروعیت دارند.
حزب اسلامی در ماه دلو سال ۱۳۸۹ هجری خورشیدی، مسوولیت حمله انتحاری به فروشگاه «فاینست» را بر عهده گرفت؛ حملهای که در نتیجه آن حمیده برمکی، فعال حقوق بشر، همراه با چهار کودک و همسرش جان باختند. فرماندهی پولیس آن زمان اعلام کرده بود که در این حمله، هشت تن کشته شدهاند.

همچنان، حزب اسلامی مسوولیت حمله انتحاری دیگری را بر عهده گرفته که روز پنجشنبه، ۲۶ ثور ۱۳۹۲، در منطقه «شاه شهید» کابل رخ داده بود. در این حمله، ۱۲ تن کشته و ۳۵ تن دیگر زخمی شدند. به گفته مقامهای امنیتی پیشین، اکثر قربانیان این رویداد غیرنظامیان، از جمله کودکان، بودند. هارون زرغون، سخنگوی حزب اسلامی، در آن زمان اعلام کرده بود که عامل انتحاری قدرتالله نام داشته و از باشندهگان ولایت لوگر بوده است

مقامهای امنیتی حکومت پیشین بارها گزارش داده بودند که جنگجویان حزب اسلامی در کنار طالبان علیه نیروهای امنیتی و اهداف دولت سابق جنگیدهاند. این جنگجویان حتا پس از امضای توافقنامه صلح با حکومت پیشین نیز به نبرد با نیروهای امنیتی ادامه دادهاند. مقامهای امنیتی در ولایت لغمان نیز در گذشته تایید کرده بودند که شماری از جنگجویان حزب اسلامی در هماهنگی با طالبان، در برابر نیروهای دولتی در این ولایت میجنگند.
سرحدی زواک، سخنگوی والی لغمان در حکومت پیشین، گفته بود: «مسوولان حزب اسلامی مدعی شدند برخی از افرادیکه در کنار طالبان میجنگند، در گذشته اعضای حزب اسلامی بوده و دیگر به این حزب وابسته نیستند. اما شماری از مردم محل میگویند این افراد تا هنوز هم وابسته این حزب هستند.»
حکمتیار: طالبان و داعش یکی هستند
گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، پس از ورود به کابل، در یکی از سخنرانیهایش در سال ۱۳۹۷، گروه داعش و طالبان را یکسان توصیف کرده بود. او گفته بود که اعضای طالبان با تغییر پرچم فعالیت دارند و عملکرد هر دو گروه مشابه است. نوار صوتی این سخنرانی که این روزها بار دیگر در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود، نشان میدهد که حکمتیار گفته است: «به همه شما حقیقت معلوم است که طالب و داعش هر دو یکی هستند. تنها نام و پرچمشان تغییر کرده است. دیروز دوستان یک سنگر بودند. اهداف و شعارهایشان هم یکی است.»
در تازهترین مورد، ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، هبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه را همسان پیامبر اسلام خوانده و گفته است که اطاعت از هبتالله «واجب» و اهانت به او «حرام» است. وزارت تحصیلات عالی طالبان نوار صوتی این اظهارات را در صفحه ایکس خود منتشر کرده که در آن، ندیم اطاعت از هبتالله را معادل اطاعت از پیامبر اسلام میداند.







