شورای امنیت سازمان ملل و سایر نهادهای بینالمللی در گزارشهای متعددی در سه سال گذشته از میزبانی طالبان بیش از ۲۰ گروه تررویستی در خاک افغانستان پرده برداشتهاند. همزمان سازمان پیمان امنیت جمعی و کشورهای منطقه از فعالیتهای تروریستی در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند. بهتازهگی، طالبان اعلام کردهاند که قرغیزستان این گروه را از فهرست سازمانهای تروریستی خود حذف کرده است. برخی رسانههای روسی زبان، گزارش دادهاند که این اقدام با میانجیگری قطر صورت گرفته و برخی از کشورهای دیگر آسیای مرکزی نیز در حال مذاکره برای خارج کردن طالبان از فهرست گروههای تروریستی هستند. با این حال شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرده است که افغانستان همچنان منبع تهدید تروریسم در منطقه و جهان است. هفته گذشته داعش مسوولیت حمله بر کارمندان دادستانی کل پیشین را برعهده گرفته که در نتیجه آن بیش از ۲۰ تن کشته و زخمی شدهاند.
وزارت خارجه طالبان دو روز پیش، اعلام کرد که قرغیزستان نام این گروه را از فهرست «گروههای تروریستی» خود حذف کرده است. طالبان از این اقدام قرغیزستان ستایش کرده و ابراز امیدواری کردهاند که سایر کشورها نیز موانع تعامل با این گروه را برطرف کنند.
عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، روز پنجشنبه، ۱۵ سنبله، در بیانیهای خبری گفته است: «برداشتن نام تحریک طالبان که قبلا به ا.ا.ا نسبت داده میشد، از فهرست ممنوعه توسط جمهوری قرغیزستان، گامی ستودنی دانسته و از آن استقبال میکند.» او ادعا کرده است که این اقدام موانع بر سر راه تعامل سایر کشورها با طالبان را برطرف خواهد کرد.
همچنان عبدالکبیر، معاون سیاسی ریاستالوزرای طالبان، ادعا کرده است که در آینده نزدیک چندین کشور دیگر نیز نمایندهگان سیاسی این گروه را خواهند پذیرفت. او در برنامه فراغت ۳۰۰ تن از متخصصان ریاست اکمال تخصص، مدعی شده که روابط این گروه با منطقه و فرامنطقه در حال گسترش است. قرغیزستان طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما در سه سال گذشته روابط تجاری با این گروه برقرار کرده و بهتازهگی، هیات تجاری از این کشور نیز به کابل سفر کرده است.
فهرست گروههای ممنوعه در قرغیزستان
وزارت خارجه قرغیزستان در مورد حذف طالبان از فهرست گروههای تروریستی این کشور بهگونه صریح اظهار نظر نکرده، اما دادستانی کل قرغیزستان در تاریخ ۲ سپتامبر سال جاری میلادی، فهرستی از گروههای تروریستی را منتشر کرده که نام طالبان در آن دیده نمیشود.
این نهاد با انتشار فهرست گروههای تروریستی در قرغیزستان اعلام کرده است که این سازمانها از سوی دادگاههای این کشور بهعنوان تروریست و افراطگرا شناخته شدهاند. دادستانی جمهوری قرغیزستان در حال حاضر فعالیت ۲۰ گروه تروریستی، از جمله القاعده، داعش، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، سازمان برای آزادی ترکستان شرقی، حزب اسلامی ترکستان (جنبش اسلامی اوزبیکستان) و سایر گروههای مشابه را ممنوع اعلام کرده است.
با این حال، یک رسانه روسیزبان به نام «ودوموستی» به نقل از قنات میدین اولو، معاون کمیسیون دولتی قرغیزستان، گزارش داده است که در حال حاضر در سایر کشورهای سازمان پیمان امنیت جمعی، از جمله روسیه، قزاقستان، بلاروس، تاجیکستان و ارمنستان، در حال بحث در مورد حذف طالبان از فهرست سازمانهای ممنوعه تروریستی هستند.
این رسانه به نقل از آندری سرنکو، رییس مرکز مطالعات سیاست افغانستان در قرغیزستان، نوشته است که حذف طالبان از فهرست گروههای ممنوعه به معنای به رسمیت شناختن این گروه نیست. به گفته سرنکو، حذف طالبان از ثبت سازمانهای ممنوعه در قرغیزستان و قزاقستان نشانهای از تعامل قطر با این کشورهاست که بهعنوان میانجی اصلی عمل میکند.
این در حالی است که پیش از این، روسیه و قزاقستان بهگونه رسمی تایید کردهاند که در حال رایزنی در باره حذف نام طالبان از فهرست گروههای تروریستی هستند. وزارت خارجه روسیه و وزارت عدلیه این کشور، در پایان ماه می سال جاری میلادی پیشنهاد حذف طالبان از فهرست گروههای تروریستی را به ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، ارایه کرده بودند. پوتین در ماه جولای سال جاری میلادی، پس از نشست سازمان همکاری شانگهای در آستانه، پایتخت قزاقستان، طالبان را «متحدان روسیه در مبارزه با تروریسم بینالمللی» خواند.
با این حال، نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت روسیه، در نشست امنیتی در بیشکک قرغیزستان گفته که ۲۰ سازمان تروریستی با ۲۳ هزار شبهنظامی در افغانستان حضور دارند. او ادعا کرده که غرب هنگام خروج از افغانستان، با رها کردن مقدار زیادی سلاح، بمب ساعتی کار گذاشته است.
این در حالی است که ایمانقلی تاسماگمبتوف، رییس سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO)، بارها نسبت به تهدید تروریستی از خاک افغانستان ابراز نگرانی کرده است. او روز دوشنبه، ۱۴ جوزای سال جاری خورشیدی، در نشست مجمع پارلمانی این سازمان در قزاقستان گفته بود: «افغانستان، مرکز اصلی بیثباتی، منبع چالشها و تهدیدهای فرامرزی در آسیای مرکزی، همچنان در کانون توجه سازمان قرار دارد.»
رییس سازمان پیمان امنیت جمعی در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز گفته است که تهدید تروریسم و قاچاق مواد مخدر از افغانستان سرچمشه میگیرد و این تهدیدها اخیراً افزایش یافته است. او تاکید کرده بود که تروریسم، قاچاقاق مواد مخدر و ایدیولوژی افراطی در افغانستان شکل جدید پیدا کردهاند و هنوز هم خطری جدی برای کشورهای آسیای میانه محسوب میشود.
شورای امنیت سازمان ملل متحد با انتشار بیانیهای، حمله مرگبار داعش در کابل را محکوم کرده است. در این بیانیه آمده است که تروریسم در همه اشکال و مظاهر آن، یکی از جدیترین تهدیدها برای صلح و امنیت در افغانستان و جهان است. در این بیانیه گفته شده که همه کشورها مطابق با تعهدات خود تحت قوانین بینالمللی و قطعنامههای شورای امنیت، بهطور فعال با همه مقامات مربوطه در این زمینه همکاری کنند.
تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل متحد در پانزدهمین گزارش خود به شورای امنیت، گفته است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان به پناهگاه امنی برای گروههای تروریستی مانند القاعده و داعش تبدیل شده است. کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، در گزارشی گفته بود که «گروههای تروریستی» همچنان افغانستان را یک مکان امن میبینند. براساس این گزارش، طالبان روابط نزدیک با القاعده داشته و این شبکه با آنها در جنگ شرکت کرده و کمکهای مالی ارایه کرده است.
در یکی از بخشهای این گزارش ۲۶ صفحهای شورای امنیت آمده است که شبکه القاعده فعالیتهای سازمانی و جذب نیرو را از سر گرفته و در پنج ولایت از جمله کابل و ننگرهار مراکز آموزشی و خانههای امن ایجاد کرده است. طبق این گزارش، برخی از اعضای القاعده از خارج به افغانستان آمدهاند. این گزارش همچنان بر حمایت مستمر طالبان از تحریک طالبان پاکستانی تاکید کرده و این گروه را «بزرگترین گروه تروریستی» در افغانستان خوانده است.
کمیته تحریمهای شورای امنیت گفته است: «تیتیپی در مقیاس قابل توجهی در افغانستان به فعالیت خود ادامه میدهد و از آنجا به انجام عملیاتهای تروریستی در داخل پاکستان، اغلب با استفاده از افغانها، ادامه میپردازد. کشورهای عضو، این را چالشی بزرگ برای طالبان افغانستان توصیف کردند که حتا اگر بخواهند، نمیتوانند آن را مدیریت کنند. طالبان تیتیپی را یک گروه تروریستی نمیدانند، روابطشان نزدیک است و خود را وامدار تیتیپی میدانند.»
همچنان تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل متحد در گزارش خود نامهای ۶۱ مقام طالبان را که تحت تحریم جهانی قرار دارند، اعلام کرده است. براساس گزارش، ۳۵ تن از این افراد اعضای کابینه و رهبری طالبان هستند.
پیش از این، روزنامه ۸صبح به اطلاعاتی دست یافته بود که نشان میداد طالبان در ولایت غزنی در حال ساختوساز یک پایگاه مجهز با داشتن خانههای رهایشی در منطقه ملکالدین ولسوالی ناوه برای شبکه القاعده و سه شهرک برای تحریک طالبان پاکستانی در ساحه دشت باغ عطار ولسوالی قرهباغ، دشت کابلی ولسوالی واغظ و کوتل روضه در حومه شهر غزنی با امکانات و تجهیزات مدرن هستند. همچنان یافتههای این گزارش نشان میدهد که حاجی فرقان (اویغوری) فرمانده جبهات نظامی جنبش ترکستان شرقی و عضو ارشد القاعده، در منطقه شیرپور کابل در یک مهمانخانه سراجالدین حقانی به سر میبرد.







