شماری از باشندهگان ولسوالی لعل و سرجنگل ولایت غور از محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان شکایت دارند و میگویند که این گروه بهگونه پیوسته برای باشندهگان این ولسوالی مزاحمت ایجاد میکنند و دست به آزارواذیت، و حتا بازداشت مردم، میزنند. به گفته آنان، تداوم این وضعیت زندهگی را برای مردم دشوار ساخته و بسیاری از محتسبان طالبان، مردم را بهدلیل عدم حضور در نماز جماعت بازداشت و سرکوب میکنند. تمام باشندهگان این ولسوالی پیرو مذهب شیعه و از قوم هزاره هستند.
باشندهگان برخی از روستاهای ولسوالی لعل و سرجنگل ولایت غور از تداوم سرکوب و افزایش فشارهای محتسبان طالبان در این ولسوالی شکایت دارند. آنان میگویند که محتسبان طالبان با بهانههای مختلف، مردم را مورد آزارواذیت قرار داده و فشارهای مذهبی بر آنان وارد میکنند. به گفته باشندهگان، ادامه این روند آزادیهای مذهبی آنان را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
یک باشنده مرکز ولسوالی لعل و سرجنگل ولایت غور که نخواست نامش در این گزارش ذکر شود، میگوید: «صبح پنجشنبه هفته گذشته، حوالی ساعت ۳:۰۰ بامداد، محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان به قریههای سرسقابه رفته و حسینیههای این قریهها را مورد بررسی قرار دادهاند.»
به گفته او، پس از آنکه محتسبان طالبان مشاهده کردهاند شماری از مردم در خواب بوده و در نماز جماعت حضور نیافتهاند، از این افراد فهرست تهیه کرده و آنان را به دفتر خود احضار کردهاند.
این باشنده ولسوالی لعل و سرجنگل ادعا میکند که محتسبان طالبان برخی از این افراد را به یک هفته حبس محکوم کردهاند. به گفته او، تعدادی دیگر که در حسینیههایشان تنها نماز جماعت صبح برگزار نشده، اما در دو وقت دیگر نماز جماعت برپا بوده است، به مدت ۴۸ ساعت در بازداشت نگه داشته شدهاند.
باشنده دیگری از این ولسوالی میگوید: «روز جمعه نیز ۱۲ نفر از اهالی جوی بدل و ۱۵ نفر از روستای دیگر را به مدت ۲۴ ساعت بازداشت کردند. در میان بازداشتشدهگان، ریشسفیدان، سالمندان، بیماران و حتا معلمان نیز حضور داشتند.»
این باشنده ولسوالی لعل تاکید میکند که بیشتر افرادی که در بازداشت موقت محتسبان طالبان بهسر میبردند، نمازهای پنجگانه خود را بهطور منظم ادا میکنند و حتا مؤذنان نیز در میان بازداشتشدهگان حضور داشتهاند.
باشنده دیگری از ولسوالی لعل که نخواست نامش در این گزارش ذکر شود، میگوید: «حاجی شیرعلی اعتمادی، مدرس و مسوول مدرسه علمیه ثامنالائمه لعل، در خطبههای نماز جمعه به تاریخ ۲ اسد در مسجد شهرک مهاجرین، بازداشت این افراد و سلب آزادیهای مردم متدین و مومن را نکوهش کرد و این شیوه را راهی معقول و مناسب برای امر به معروف ندانست. پس از پایان نماز جماعت، او را به مقر خود فراخوانده و مورد بازپرسی قرار دادند.»
باشندهگان ولسوالی لعل و سرجنگل این اقدام طالبان را به دور از عقلانیت و درک واقعیتهای جامعه میدانند و تاکید میکنند که عملکرد محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، به آزارواذیت شیعیان انجامیده است. به گفته آنان، ادامه این وضعیت نگرانکننده بوده و آزادیهای مذهبی و اجتماعی مردم را با تهدید مواجه کرده است.
پیش از این، دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارشی اعلام کرده بود که طالبان تنها در ۲۸ ولایت، سه هزار و ۳۰۰ محتسب استخدام کردهاند؛ بهگونهای که بهطور میانگین در هر ولایت ۱۱۸ محتسب فعالیت میکنند. به گفته یوناما، این افراد همچنین اختیار بازداشت موقت افراد و ارجاع پروندهها به محاکم وابسته به طالبان را نیز دارند.
در گزارش یوناما آمده است که قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان محدودیتهایی را در زمینههای مختلف، از جمله شکل موی سر، طول ریش، حضور در نمازهای جماعت و سایر موارد، بر مردان اعمال کرده که بر زندهگی آنان تاثیر گذاشته است. به گفته یوناما، بیش از نیمی از بازداشتهای خودسرانه ناشی از اجرای این قانون، به ظاهر مردان، بهویژه افرادی که طول ریش آنان مطابق معیارهای طالبان نبوده یا مدل موی «غیرمجاز» داشتهاند، مربوط میشود.
تمامی نهادهای بینالمللی حقوق بشری و حتا شورای امنیت سازمان ملل متحد، بارها خواستار لغو فوری و بدون تاخیر قانون «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان و سایر سیاستها و رویههای محدودکننده حقوق بشر در افغانستان شدهاند.
همچنان در گزارش سالانه «آزادی مذهبی بینالمللی» وزارت خارجه ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ درباره افغانستان، از تداوم محدودیتهای گسترده طالبان بر آزادیهای مذهبی و اعمال تفسیر سختگیرانه این گروه از دین ابراز نگرانی شده است. در این گزارش آمده است که طالبان با اجرای قانون «امر به معروف و نهی از منکر» و سایر سیاستهای مذهبی، محدودیتهای فراوانی بر زندهگی شهروندان، از جمله در زمینه پوشش، ظاهر، حضور در نمازهای جماعت و رفتارهای اجتماعی، وضع کردهاند. این گزارش همچنین به بازداشتهای خودسرانه افراد بهدلیل عدم رعایت معیارهای تعیینشده از سوی طالبان اشاره کرده و وضعیت شیعیان هزاره و دیگر اقلیتهای مذهبی را نگرانکننده توصیف کرده است. به گفته این گزارش، رویکرد طالبان در اعمال یک برداشت انحصاری از دین، فضای آزادی مذهبی و حقوق اساسی شهروندان در افغانستان را بهشدت محدود کرده است.







